Yaşlı bireylerde E-sağlık okuryazarlık düzeyi ve dijital sağlık hizmetlerinin kullanımı
E-HEALTH literacy level and use of digital HEALTH services in elderly individuals
- Tez No: 787530
- Danışmanlar: PROF. DR. NAİLE BİLGİLİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Sağlığı, Hemşirelik, Public Health, Nursing
- Anahtar Kelimeler: E-sağlık, Sağlık hizmetleri, Sağlık okuryazarlığı, Teletıp, Yaşlılar, Yaşlılık, E-health, Health services, Health literacy, Telemedicine, Aged, Old age
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dijitalleşme, sağlık hizmetleri alanında değişimlere yol açmış ve dijital sağlık hizmetleri gündeme gelmiştir. Dijitalleşen sağlık hizmetleri bazı kolaylıkları beraberinde getirirken, sisteme uyum sağlamada e-sağlık okuryazarlık düzeyleri düşük olan yaşlı bireyler dezavantajlı konumda yer almaktadır. E-sağlık okuryazarlığı; elektronik kaynaklardan sağlık bilgilerini arama, bulma, anlama ve değerlendirme ve kazanılan bilgileri bir sağlık sorununu ele almak veya çözmek için uygulama yeteneği olarak tanımlanmaktadır. Bu araştırma, bir üniversite hastanesinin polikliniklerine başvuran yaşlı bireylerde e-sağlık okuryazarlık düzeyi ve dijital sağlık hizmetleri kullanımını saptamak amacıyla tanımlayıcı olarak gerçekleşmiştir. Araştırmanın örneklemini, 65 yaş ve üzeri 139 yaşlı birey oluşturmaktadır. Araştırmada kullanılan veri toplama araçları;“Tanımlayıcı Özellikler Formu”ve“E-sağlık Okuryazarlık Ölçeği”dir. Verilerin değerlendirilmesinde Kolmogorov-Smirnov ve Skewness-Kurtosis testleri, bağımsız t-test, ANOVA, Tukey testi ve ki-kare testi kullanılmıştır. Katılımcıların dijital sağlık hizmetlerini kullanma durumuna bakıldığında; e-Nabız ve/veya MHRS uygulamasından haberdar olanların oranı %79,1, her ikisini de kullananların oranı %30,2'dir. Katılımcıların e-sağlık okuryazarlık ölçeğinden aldıkları ortalama puan 18,43±10 olarak bulunmuştur (8-40 puan arası). Katılımcıların e-sağlık okuryazarlık ölçek puanında, yaşa göre (p=0,001), medeni duruma göre (p=0,007), öğrenim durumuna göre (p=0,001), çalışma durumuna göre (p=0,006) ve gelir durumuna göre (p=0,001) istatistik olarak anlamlı bir farklılık gözlenmiştir. Dijital sağlık hizmetlerini kullanırken güçlük yaşadığını ifade eden yaşlı katılımcıların oranı %84,9 bulunmuştur. Bu çalışma; yaşlı bireylerin dijital sağlık hizmetleri kullanımında desteklenmesi gerektiğini ve yaşlı bireylerin e-sağlık okuryazarlığı düzeylerinin yükseltilmesine yönelik girişimlerin planlanması gerektiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Digitalization has led to changes in the field of health services and digital health services have come to the agenda. While digitalized health services bring some convenience, elderly individuals with low e-health literacy levels are at a disadvantage in adapting to the system. E-health literacy is defined as the ability to search, find, understand and evaluate health information from electronic sources and apply the acquired knowledge to address or solve a health problem. This research was carried out as a descriptive study in order to determine the level of e-health literacy and the use of digital health services in elderly individuals admitted to outpatient clinics of a university hospital. The sample of the research consists of 139 elderly individuals aged 65 years and over. The data collection tools used in the research are“Descriptive Characteristics Form”and“E-health Literacy Scale”. In the evaluation of the data, Kolmogorov-Smirnov and Skewness-Kurtosis tests, independent t-test, ANOVA, Tukey test and chi-square test were used. Considering the participants' use of digital health services, the proportion of those who are aware of the e-Pulse and /or MHRS application is 79,1%, and the proportion of those who use both is 30,2%. The average score obtained by the participants from the e-health literacy scale was found to be 18,43±10 (between 8-40 points). Participants ' e-health literacy scale scores, age (p=0,001), marital status (p=0,007), according to education level (p=0,001), according to the operating state (p=0,006) and income status (p=0,001), a statistically significant difference was observed. The proportion of elderly participants who stated that they had difficulty using digital health services was found to be 84,9%. This study reveals that elderly people should be supported in the use of digital health services and that initiatives should be planned to increase the e-health literacy levels of elderly people.
Benzer Tezler
- Türkiye'de e-devlet kapsamında sağlık hizmetlerinde dijitalleşme: MHRS sistemi üzerinden Konya Beyhekim Eğitim Ve Araştırma Hastanesi hasta memnuniyetine yönelik nitel bir çalışma
Digitalization in healthcare sevices within the scope of e-government in Turkey: a qualitative study on patiend satisfaction at Konya Beyhekim Training and Research Hospital via the MHRS system
MÜSLİME DURSUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Siyasal BilimlerSelçuk ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HACER TUĞBA EROĞLU
- Orta yaşlı ve yaşlı bireylerde E-sağlık okuryazarlığı ve sosyo-ekolojik modele göre etkileyen faktörlerin belirlenmesi
E-health literacy in middle aged and elderly individuals and determination of affecting factors according to socio-ecological model
BURCU AYŞE NUR ATAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Sağlık EğitimiHacettepe ÜniversitesiKalp ve Solunum Fizyoterapisi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELDA SAĞLAM
- Yaşlı bireylerde dijital yetkinlik, dijital sağlık okuryazarlığı ve kronik hastalık öz yönetimi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between digital competence, ehealth literacy, and chronic disease self-management among older adults
KADER TUĞRUL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İç HastalıklarıAkdeniz ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİCRAN BEKTAŞ
- Yaşlı bireyler için dijital sağlık okuryazarlığı ölçeğinin Türkçeye uyarlanması ve ilişkili faktörlerin belirlenmesi
Adaptation of the digital health literacy scale for the elderly into Turkish and determination of related factors
GÜNAY ERDEM
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sağlık YönetimiDicle ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ROJAN GÜMÜŞ
DOÇ. DR. BERFİN VARIŞLI
- Tip 2 Diyabetes mellitus tanılı bireylerde e-sağlık okuryazarlığı ile diyabetle ilişkili güçlükler ve öz yönetim arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determining the relationship between e-health literacy, diabetes-related distress, and self-management in individuals diagnosed with type 2 Diabetes mellitus
TUĞBA ÇEVİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
HemşirelikAkdeniz ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİCRAN BEKTAŞ