Aile sağlığı merkezine başvuran 18-65 yaş arası bireylerin sağlık okuryazarlığı düzeyi ve etkileyen faktörler
The level of health literacy of individuals between the ages of 18-65 who apply to the family health center and the factors affecting it
- Tez No: 790232
- Danışmanlar: PROF. DR. SADIK SAMİ HATİPOĞLU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aile Sağlığı Merkezi, Eğitim, Sağlık Okuryazarlığı, Sosyodemografik özellikler, Ölçekler, Education, Family Health Center, Health Literacy, Socio-demographic characteristics, Scales
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
AMAÇ: Bu çalışmada aile sağlığı merkezine başvuran 18-65 yaş arası bireylerin sağlık okuryazarlık düzeyinin tespit edilmesi ve bunu etkileyen faktörlerin belirlenmesiamaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Bu çalışma; tek merkezli, kesitsel tanımlayıcı nitelikte bir araştırma olarak planlandı. Çalışmanın evreni İstanbul Prof. Dr. Cemil TAŞÇIOĞLU Şehir Hastanesi Gülbahar Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'ne veri toplama sürecinde başvuran 18-65 yaş arası bireylerden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak literatür taranarak hazırlanan sosyodemografiközelliklerine ilişkin 22 soruluk anket formu ve 32 soru içeren Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği-32 (TSOY-32) kullanıldı. İstatistiksel analizler için NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2020 (Kaysville, Utah, USA) programı kullanıldı ve p<0,05 anlamlı kabul edildi. Veriler bireylerle yüz yüze görüşülerek toplanmıştır. BULGULAR: Çalışmamız %67,2'si (n=275) kadın, %32,8'i (n=134) erkekolmak üzere toplam 409 katılımcıyla yapılmıştır. Çalışmaya katılanlarınyaş aralığı 18-65 arasında olupyaş ortalaması 42,86±14,09'dur.Katılımcıların %38,4'ü ilkokul mezunu ve altı,%19,8'i ortaokul mezunu, %19,3'ü lise mezunu, %22,5'i üniversite mezunuydu. Katılımcıların TSOY-32 Ölçeğinden aldıkları toplam puanların ortalaması 22,42±9,82'dir. Yapılan kategorik değerlendirmede katılımcıların %57'si yetersiz, %30,2'si sorunlu, %10,8'i yeterli, %2'si mükemmel seviyede SOYseviyesine sahip olduğu tespit edildi. Katılımcıların sağlık okuryazarlık düzeyleri sosyodemografik değişkenlerle karşılaştırıldığında,TSOY-32Ölçeğinden aldıkları toplam puanlarla,yaş ve BKİ değerleriarasındanegatif yönlü istatistiksel olarak zayıf ilişki saptanmıştır. İlkokul mezunu, sosyal güvencesi olmayan, gelir düzeyi asgari ücret (5500 TL) ve altı olan, çalışmayan, evli, kronik hastalığı olan, aile içinde sağlık çalışanı olmayan,hiç kitap okumayan ve herhangi bir aktivite yapmayan, hastaneye yılda 9 ve dahafazla başvuru yapan,internette azsüre geçiren, televizyon karşısında fazla süre geçirenlerde sağlık okuryazarlığı daha düşük saptandı (p<0,05).Cinsiyete, sigara ve alkol kullanım durumlarına göre TSOY-32 Ölçeğinden alınan toplam puanlar, istatistikiaçıdan anlamlı bir fark göstermemektedir (p>0,05). SONUÇ:18-65 yaş arası bireylerin sağlık okuryazarlığının yetersiz olduğu saptandı. Toplumun sağlığını güçlendirmek ve sağlığın geliştirilmesini sağlamak içinyapılacak önemli çalışmalardan biri, sağlık okuryazarlığı çalışmalarını planlamak ve uygulamaktır. Uygun ulusal programlarla ve kurumlar arası işbirliği ile eğitimlerdüzenlenmelidir. Ayrıca sağlık hizmeti sunan sağlık profesyonellerinin sağlık okuryazarlığı konusundaki farkındalıklarını arttırmaya yönelik hizmet içi eğitim gereksinimi de önem arz etmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: The purpose of this study was to assess the degree of health literacy of those between the ages of 18 and 65 who applied to the family health center and to identify the factors influencing this. Materials and Methods: This study; was planned as a single-center, sectional descriptive study. The center of the study consists of individuals between the ages of 18 to 65 who applied to the Istanbul Prof. Dr. Cemil TASCIOGLU City Hospital Gulbahar Education Family Health Center during the data collection process. As a data collection tool, a questionnaire with 22 questions on sociodemographic characteristics prepared by scanning the literature and the Turkish Health Literacy Scale-32 (TSOY-32), which includes 32 questions, were used. The NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2020 (Kaysville, Utah, USA) program was used for statistical analysis, and p<0.05 was considered significant. Data were collected through face-to-face interviews with individuals. Results:Our study included 409 participants, of whom 275 women and 134 men made up 67% and 33%, respectively, of the total. The age range of the participants was 18–65, with a mean age of 43±14 years. 38% of participants in the study had only completed elementary school, 20% had done middle school, 19% had finished high school, and 23% had completed university. On the Turkish Health Literacy Scale, the participants' average score was 22±10. According to the categorical rating, 57% of the participants had inadequate health literacy, 30% had problematic-limited health literacy, 11% had good health literacy, and 2% had outstanding health literacy. When the participants' health literacy levels were compared to the sociodemographic factors, a weakly negative statistical association was found between the participants' age and BMI values and the sum of their scores on the Turkish Health Literacy Scale. Health literacy was found to be lower in those who are primary school graduates, without social security, whose income level is minimum wage (5500 TL) or below, do not work, are married, have a chronic illness, do not have a health worker in the family, do not read books and do not do any activities, apply to the hospital more than nine times a year, do little Internet browsing, and spend a lot of time in front of the TV (p<0,05). The total scores they received from the Turkish Health Literacy Scale according to gender, smoking, and alcohol use status did not differ statistically significantly (p>0,05). Conclusion: It has been determined that health literacy between the ages of 18 to 65 is insufficient. One of the important studies to strengthen society's health and ensure health improvement is to plan and implement health literacy studies. Training should be organized with appropriate national programs and inter-institutional cooperation. In addition, the need for in-service training to increase the awareness of health professionals about health literacy is also important.
Benzer Tezler
- Aile Sağlığı Merkezine başvuran 18-65 yaş arası bireylerin akdeniz diyetine uyum ile depresyon ve anksiyete düzeyleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between mediterranean diet adherence and depression and anxiety levels among adults aged 18–65 attending a Family Health Center
MEHMET KARA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEŞİDE GÜNDÜZÖZ
- Aile sağlığı merkezine başvuran 18-65 yaş arası bireylerin gıda takviyesi alım davranışları ve ilişkili etmenlerin değerlendirilmesi
Dietary supplement intake and evaluation of related factors among 18-65 aged primary care patients
NAİME SEVGİ KARADAĞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile Hekimliğiİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLSEREN PAMUK
PROF. DR. KURTULUŞ ÖNGEL
- Aile sağlığı merkezine başvuran 18-49 yaş arası bireylerin HPV ve HPV aşısı hakkında bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge, attitudes, and behaviors regarding HPV and the HPV vaccine among individuals aged 18–49 who apply to the family health center
ÖZNUR UZUNBEL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEŞİDE GÜNDÜZÖZ
- Aile Sağlığı Merkezine başvuran 18-65 yaş arası bireylerde e-sağlıklı beslenme okuryazarlığı ile sağlıklı beslenme tutumu arasındaki ilişkinin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
ŞAFAK EROĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiOndokuz Mayıs ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA YASİN SELÇUK
- Aile sağlığı merkezine başvuran 18-65 yaş arası kişilerde siberkondri düzeyi ve etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of cyberchondria level and affecting factors in people aged 18-65 who apply to family health center
SÜMEYYE YOLAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEJAT DEMİRCAN