Vardiyalı ve sabit düzende çalışan bireylerde sirkadiyen ritim ve beslenme durumunun değerlendirilmesi
Circadian in individuals working in shift and fixed operation evaluation of rhythm and nutritional status
- Tez No: 791188
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA ÇİFTÇİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Beslenme, Beslenme durumu, Kronotip, Sirkadiyen ritim, Uyku kalitesi, Vardiya sistemi, Çalışanlar, Nutrition, Nutritional status, Chronotype, Circadian rhythm, Quality of sleep, Shiftwork system, Workers
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Demokrasi Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Gelişmiş ülkelerdeki iş gücünün önemli bir bölümü vardiyalı çalışmaktadır. Vardiyalı çalışan bireylerde uyku kalitesinin ve beslenme durumunun kötü etkilenip hastalık risklerinin arttığı bilinmektedir. Vardiyalı ve sabit düzende çalışan bireylerde sirkadiyen ritim ve beslenme durumunun değerlendirilmesi amacıyla yapılan çalışmaya İzmir ve Manisa'da, 18-55 yaş arası 150 çalışan (65 vardiyalı, 85 sabit düzen) birey dahil edilmiştir. Uygulanan anketin içeriğinde sosyodemografik bilgiler, çalışma düzenleri, beslenme alışkanlıklarını, fiziksel aktivite alışkanlıkları ve antropometrik ölçümleri içeren Anket Formu Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (IPAQ), Üç Faktörlü Yeme Ölçeği (TFEQ-R21), Morningness-Eveningness Questionnaire (MEQ), Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) ve Depresyon, Anksiyete ve Stres Ölçeği (DASS-21) bulunmaktadır. Vardiyalı çalışan kişilerin haftalık çalışma süresi istastistiksel olarak anlamlı biçimde daha yüksektir (p<0,05). Vardiyalılarda atlanan öğün genellikle öğle (%58,90) iken sabit düzende çalışanlarda kahvaltı öğününün (%56,70) daha sık atlandığı bulunmuştur (p<0,05). Uyku kalitesinin vardiyalı çalışan kadınların çoğunluğunda kötü, sabit düzendeki kadınlarda ise iyi olduğu, istatistiksel olarak anlamlı şekilde saptanmıştır (p<0,05). Vardiyalılarda toplam PUKİ ve MEQ skoru arasında negatif orta düzeyde; Toplam PUKİ ve IPAQ skoru arasında pozitif hafif düzeyde istatistiksel olarak anlamlı korelasyon saptanmıştır. Sabit düzende çalışan bireylerde ise Toplam PUKİ ve Toplam DASS-21 skoru arasında pozitif orta düzeyde ve Toplam MEQ ve Toplam PUKİ skoru arasında negatif hafif düzeyde istatistiksel olarak anlamlı korelasyon saptanmıştır. Sonuç olarak vardiyalı çalışanlar, sabit düzende çalışanlardan sirkadiyen ritim ve yaşam koşulları açısından farklıdır. Çalışan ve yöneticilerine vardiyalı çalışmanın uzun dönem riskleri ve bu riskleri azaltmak için eğitim verilmelidir. İş yerinde diyetisyen tarafından, işin niteliğine uygun içerikte planlanmış menülerin sunulması hastalık ve iş kazası riskini azaltabilir. Toplumun tamamı ve vardiyalı bireyler için de özellikle riski olan obeziteyi önlemek için çalışanlara beslenme eğitimi ve danışmanlığı sağlanması yararlı olabilir.
Özet (Çeviri)
A significant part of the workforce in developed countries works in shifts. It is known that the sleep quality and nutritional status of individuals working in shifts are adversely affected and the risk of disease increases. 150 working individuals (65 shifts, 85 fixed orders) between the ages of 18-55 in İzmir and Manisa were included in the study, which was conducted to evaluate the circadian rhythm and nutritional status of individuals working in shifts and fixed patterns. International Physical Activity Questionnaire (IPAQ), Three-Factor Eating Scale (TFEQ-R21), Morningness-Eveningness Questionnaire (MEQ), Pittsburgh Sleep Quality Index (PUKI), Depression, Anxiety and Stress Scale (DASS-21) and Food Consumption Frequency Form. Weekly working time of people working in shifts is statistically significantly higher (p<0.05). While the skipped meal was generally lunch (58.90%) in shift workers, it was found that breakfast meal (56.70%) was skipped more frequently in those who worked on a fixed schedule (p<0.05). It was determined that the sleep quality was bad in the majority of women working in shifts and good in women with a fixed pattern (p<0.05). Negative intermediate level between total PUKI and MEQ scores in shift workers; There was a positive mild statistically significant correlation between total PUKI and IPAQ score. In individuals working in a fixed pattern, a positive moderate correlation was found between Total PUKI and Total DASS-21 scores, and a mildly negative correlation between Total MEQ and Total PUKI scores. As a result, shift workers are different from fixed workers in terms of circadian rhythm and living conditions. Employees and managers should be trained on the long-term risks of working in shifts and to reduce these risks. The presentation of planned menus with content suitable for the nature of the work by the dietitian at work can reduce the risk of illness and work accident. It may be beneficial to provide nutrition education and counseling to employees in order to prevent obesity, which is a risk for the entire society and shift individuals.
Benzer Tezler
- Vardiyalı ve sabit düzende çalışan sağlık personelinde sirkadiyen ritim ile beslenme alışkanlıkları ve metabolik sendromun değerlendirilmesi
Determine of nutritional habits and metabolic syndrome with circadian rhythm in healthcare workers working in shifts and non shift
ŞERİFE AYTEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Beslenme ve DiyetetikAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURAL ERZURUM ALİM
- Vardiyalı çalışan bireylerde sirkadiyen ritim, diyet inflamatuar indeksi, uyku kalitesi ve beslenme durumları arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determining the relationship between circadian rhythm, dietary ınflammatory ındex, sleep quality and nutritional status in shift workers
ŞEYMA SÜNBÜL
Doktora
Türkçe
2024
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PERİM FATMA TÜRKER
- Vardiyalı çalışan güvenlik personellerinde sirkadiyen ritim, bağırsak sağlığı ve yeme davranışı ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between circadian rhythm, gut health and eating behavior in shift-working security personnel
MELEK NUR ACAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇAĞLAR DOĞUER
DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE BAYGUT
- Vardiya durumunun besin öğesi alımı, hedonik açlık, uyku kalitesi ve kronotip ile ilişkisinin belirlenmesi
Determining the relationship of shift status with nutrient intake, hedonic hunger, sleep quality, and chronotype
ÖZGE DEMİRBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve DiyetetikÜsküdar ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HACI ÖMER YILMAZ
- Vardiyalı ve vardiyasız sistemde çalışan yetişkin bireylerde beslenme alışkanlıkları, besin tüketim sıklıkları ve uyku kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of nutritional habits, food consumption frequencies and sleep quality in adults working in shift and non shift systems
BÜŞRA ÖZAL ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Okan ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLİN SEYLAM KÜŞÜMLER