Farklı disiplinlerde özel yetenekli öğrencilerin uzamsal görselleştirme yetenekleri üzerine
On the spatial visualization abilities of gifted students in different disciplines
- Tez No: 800121
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NAZAN SEZEN YÜKSEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Bilim ve sanat merkezleri, Lise öğrencileri, Uzamsal görselleştirme, Uzamsal yetenek, Özel yetenekliler eğitimi, Üstün yetenekli çocuklar, Science and arts centers, High schools students, Spatial visualization, Spatial ability, Gifted education, Gifted children
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Matematik Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Uzamsal yeteneğin bileşenlerinden biri olan uzamsal görselleştirme, gerçek hayatın içinde yansımalarını görebileceğimiz disiplinler arası bir konu alanıdır. Matematik ile ilişkisine daha çok vurgu yapılsa da eğitimden mimarlığa, tıptan mühendisliğe, birçok alanda gösterilen başarıda uzamsal görselleştirmenin rolü büyüktür. Bu bağlamda araştırmanın bir amacı, farklı disiplinlerde özel başarı gösteren ve eğitim-öğretimlerine devam eden özel yetenekli öğrencilerin uzamsal görselleştirme problemlerinin çözümünde kullandıkları stratejilerin belirlenmesidir. Araştırmanın bir diğer amacı, öğrencilerin tanı aldıkları disiplinlere göre bu stratejilerin benzerlik ve farklılık gösterdiği durumları belirlemek ve bu durumların nedenlerini araştırmaktır. Öğrencilerin uzamsal görselleştirme yeteneklerini belirlemek için Purdue Uzamsal Görselleştirme Testi bölümlerinden“oluşturma”ve“bakış”bölümlerindeki sorular kullanılmıştır. Çalışma grubu, Ankara ilinde Bilim ve Sanat Merkezlerinde (BİLSEM) eğitim-öğretimlerine devam eden ve farklı disiplinlerde özel yetenek tanısı almış lise öğrencilerinden oluşmaktadır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseninde tasarlanmış olup, verilerin analizinde içerik analizinden yararlanılmıştır. Araştırmanın bulguları doğrultusunda farklı disiplinlerde özel yetenek tanısı almış öğrencilerin uzamsal görselleştirme sorularında kullandıkları çözüm stratejilerine göre kategoriler oluşturulmuştur. Sonuç olarak oluşturma bölümündeki sorulara ait 10, bakış bölümündeki sorulara ait 10 çözüm kategorisi ortaya çıkarılmıştır. Öğrencilerin kullandığı bu çözüm stratejilerinin, özel yetenek alanlarına göre farklılık gösterip göstermediğine ilişkin bazı sonuçlara ulaşılmıştır; sayısal ve sözel bölümdeki öğrencilerin kullandığı stratejilerde branş bazında benzerlikler görülürken, sanat bölümündeki öğrencilerin kullandığı stratejilerde branşlara özgü farklılıklar gözlenmiştir. Ayrıca ileride yapılacak çalışmalara yönelik araştırmacılara öneriler sunulmuştur
Özet (Çeviri)
Spatial visualization, one of the components of spatial ability, is an interdisciplinary subject area where we can observe its reflections in real-life contexts. While its relationship with mathematics is often emphasized, spatial visualization plays a significant role in various fields, ranging from education and architecture to medicine and engineering. In this context, one aim of the research is to determine the strategies employed by academically successful, talented students from different disciplines who continue their education and training, in solving spatial visualization problems. Another objective is to identify similarities and differences in these strategies based on the students' diagnosed disciplines and investigate the reasons behind such variations. To assess students' spatial visualization abilities, questions from the“construction”and“rotation”sections of the Purdue Spatial Visualization Test have been utilized. The study group consists of high school students diagnosed with exceptional abilities in different disciplines who attend Science and Art Centers (BİLSEM) in Ankara. The research is designed as a qualitative study employing a case study design, and content analysis is utilized for data analysis. Based on the findings of the research, categories have been formed according to the solution strategies employed by students in spatial visualization questions across different disciplines. As a result, 10 solution categories have been identified for the questions in the construction section, and 10 solution categories have been identified for the questions in the rotation section. Furthermore, some results have been obtained regarding whether the solution strategies used by students vary according to their specific talent areas. While similarities in strategies used by students in the mathematical and verbal sections were observed at the branch level, differences specific to branches were observed in the strategies used by students in the art section. Additionally, recommendations have been provided to researchers for future studies in this area.
Benzer Tezler
- Üstün zekâlı ve yetenekli öğrencilerde internet bağımlılığının farklı değişkenlere göre incelenmesi
Investigation of internet addiction in gifted students according to the different variables
AYNUR USTA
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AHMET KURNAZ
- Özel yetenekli öğrencilerin coğrafya eğitiminde SCAMPER tekniği ile STEAM uygulamaları
STEAM applications with SCAMPER technique in geography education of students with special abilities
İLKER ERDÖNMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜLKÜ ESER ÜNALDI
- 3D Metaverse platformunda gerçekleştirilen farklılaştırılmış fen öğretiminin özel yetenekli öğrencilerin katılımlarına, öz-düzenleyici öğrenme becerilerine ve bilimsel yaratıcılıklarına etkisi
The effect of differentiated science instruction in the Metaverse on gifted students' engagement, self-regulated learning skills and scientific creativity
YUNUS EMRE AVCU
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve Öğretimİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YAVUZ YAMAN
- Özel yetenekli öğrenci eğitiminde görsel sanatlar dersine entegre edilen harezmi eğitim modeli üzerine tasarım tabanlı bir araştırma
A design-based research on the harezmi education model integrated into visual arts course in the education of gifted students
ALİ KAYA
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. AYŞE DİLEK KIRATLI ERTEP
- Üstün yetenekli öğrencilerin psikolojik danışma ve rehberlik ihtiyaçları, psikolojik danışma yaşantıları ve rehber öğretmenlerin üstün yeteneklilerle ilgili yeterlik düzeyleri
Counseling needs and experiences of gifted/talented students, and school counselors' professional competence related to gifted/talented students
FATMA ALTUN
Doktora
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimKaradeniz Teknik ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİKMET YAZICI