COVID-19 tanısı ile ayaktan tedavi gören hastaların iştah ve beslenme durumunun değerlendirilmesi
Assessment of appetite and nutritional status of outpatients treated with the diagnosis of COVID-19
- Tez No: 800794
- Danışmanlar: PROF. DR. HÜLYA GÖKMEN ÖZEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: COVID-19, beslenme, diyet alımı, iştah, Ayaktan tedavi, Beslenme durumu, COVID 19, Diyet, Sağlıklı beslenme, COVID-19, nutrition, dietary intake, appetite, Ambulatory care, Nutritional status, COVID 19, Diet, Healthy nutrition
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Birçok akut enfeksiyonda olduğu gibi koronavirus hastalığı 2019 (COVID-19), yetersiz beslenme riskinin yüksek olduğu bir hastalıktır. COVID-19 tanısı ile ayaktan tedavi gören bireylerin vücut ağırlığı değişimi, iştah ve beslenme durumunun değerlendirilmesi hastalığın olumsuz etkilerini en aza indirmeye yönelik önlemlerin belirlenmesine yardımcı olabilir. Bu araştırmaya Tekirdağ ili Kapaklı ilçesinde, ayaktan tedavi gören ve COVID-19 tanısı alan 19-65 yaş aralığında (ortalama 34,27±9,35 yıl) 266 (%49,2 kadın, %50,8 erkek) birey alınmıştır. Demografik özellikler, hastalık durumu, beslenme alışkanlıkları, antropometrik ölçümler, iştah anketi, besin tüketim sıklığı, 24 saatlik besin tüketim kayıt formunu kapsayan bir anket formu yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. Antropometrik ölçümler ve Basitleştirilmiş Beslenme İştah Anketi (SNAQ) tanı sırasında ve tanı sonrası 10.günde olmak üzere iki kez uygulanmıştır. Araştırma sonunda hastaların %34,2'sinin 1 veya daha fazla ana öğün atladığı bulunmuştur (p<0,05). Hastaların toplam SNAQ puanlarının ortalaması tanı sırasında ve tanı sonrası 10.günde sırasıyla 17,66±1,70 ve 13,11±3,72'dir (p<0,001). COVID-19 tanı sonrası 10.günde yapılan değerlendirmeye göre kadın hastaların %65,6'sında, erkek hastaların ise %51,1'inde gelecek 6 ay içinde iştah kaybı nedeniyle %5'in üzerinde vücut ağırlık kaybı riski vardır (p=0,016). Tanı sonrası 10. gündeki SNAQ puanına göre vücut ağırlığı kaybı açısından riskli olan grupta süt ve süt ürünleri, kırmızı et, beyaz et, balık, yumurta, sebze, meyve, tahıl, kurubaklagil tüketiminde ''azaldı'' diyenlerin oranları, riskli olmayan gruptan fazladır (sırasıyla 61,9 vs. %15,3, %91,6 vs. %22,5, %89,7 vs. %20,7, %47,7 vs. %5,4, %42,6 vs. %6,3, %33,5 vs. %3,6, %17,4 vs. %1,8, %91,6 vs. %35,1, %60,6 vs. %7,2) (p<0,001). Hastaların günlük diyetle enerji, protein, B12 vitamini, kalsiyum, çinko ve demir alımı önerilerini karşılama oranı erkek ve kadınlarda sırasıyla yaklaşık %82,30 ve %82,20, %77,90 ve %69,00, %69,50 ve %47,25, %64,25 ve %63,72, %82,90 ve %66,40, %95,64 ve %82,36'dır. Hastaların tanı öncesine göre tanıdan sonraki 10.günde vücut ağırlığı, Beden Kütle İndeksi değeri ve SNAQ puanı ortalamaları daha düşüktür (p<0,001). Ayaktan tedavi gören COVID-19 hastalarında beslenme ile ilgili semptomlar ve beslenme durumları mutlaka değerlendirilmelidir. Bu hastaların yeterli enerji, protein ve sıvı alımının sürdürülmesi konusunda mutlaka bir diyetisyenden danışmanlık alması gerekmektedir.
Özet (Çeviri)
As with many acute infections, Coronavirus disease 2019 (COVID-19) is a disease with a high risk of malnutrition. Assessment of body weight change, appetite and nutritional status of individuals receiving outpatient treatment with the diagnosis of COVID-19 can help determine measures to minimize the negative effects of the disease. This study was conducted with 266 (49.2% female, 50.8% male) patients aged 19-65 years (average 34,27±9,35 years) who received outpatient treatment and diagnosed with COVID-19 in Kapaklı, Tekirdağ. A questionnaire including demographic characteristics, disease status, nutritional habits, anthropometric measurements, appetite questionnaire, food consumption frequency registration, 24-hour food consumption registration form was applied by face-to-face interview method. Anthropometric measurements and Simplified Nutrition Appetite Questionnaire (SNAQ) were administered twice, at the time of diagnosis and at the 10th day after diagnosis. At the end of the study, it was found that 34.2% of the patients skipped 1 or more main meals (p<0.05). The mean of the patients' total SNAQ scores at the time of diagnosis and at the 10th day after diagnosis were 17.66±1.70 and 13.11±3.72, respectively (p<0.001). According to the evaluation made on the 10th day after the diagnosis of COVID-19, 65,6% of female patients and 51,1% of male patients have a risk of loss of body weight over 5% in the next 6 months due to loss of appetite (p=0.016). According to the SNAQ score on the 10th day after diagnosis, the rate of those who said“decreased”in the consumption of milk and dairy products, red meat, poultry, eggs, fish, vegetables, fruits, cereals and legumes in the group at risk for body weight loss was higher than the group without risk (respectively 61,9 vs. %15,3, %91,6 vs. %22,5, %89,7 vs. %20,7, %47,7 vs. %5,4, %42,6 vs. %6,3, %33,5 vs. %3,6, %17,4 vs. %1,8, %91,6 vs. %35,1, %60,6 vs. %7,2) (p<0,001). The rate of patients meeting the dietary recommendations for energy, protein, vitamin B12, calcium, zinc and iron was %82,30 and %82,20, %77,90 and %69,00, %69,50 and %47,25, %64,25 and %63,72, %82,90 and %66,40, %95,64 and %82,36 in men and women, respectively. The mean body weight, Body Mass Index value and SNAQ score on the 10th day after the diagnosis were lower than before the diagnosis (p<0.001). Nutritional symptoms and nutritional status should be evaluated in outpatient COVID-19 patients. These patients should definitely receive counseling from a dietitian about maintaining adequate energy, protein and fluid intake.
Benzer Tezler
- COVID-19 ile enfekte serum veya plazmada analiz edilen (CRP, prokalsitonin, ferritin, D-dimer, fibrinojen, AST, ALY, LDH) biyokimya laboratuvar sonuçlarının retrospektif olarak roc analizi, lojistik regresyon analizi ve diğer istatistiki testler ile değerlendirilmesi
Evalation of biochemistry laboratory results retrospectively by roc analysis, logistic regression analysis and other statistical tests, analysised in COVID-19 infected serum or plasma (CRP, procalsitonin, ferritin, D-dimer, fibrinogen, AST, aALT, LDH)
MUSTAFA FATİH HAYIRLIOĞLU
Doktora
Türkçe
2022
BiyokimyaNecmettin Erbakan ÜniversitesiTıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET GÜRBİLEK
- COVID-19 tanılı 8-18 yaş arası hastalarda anksiyete, depresyon, travma düzeyinin değerlendirilmesi
Evaluation of anxiety, depression, trauma level in patients aged 8-18 diagnosed with COVID-19
BEKİR TAŞKESEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıDicle ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KAMİL YILMAZ
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER KARDAŞ
- COVID 19 enfeksiyonu sonrasında kısa ve uzun dönemde ortaya çıkan kronik hastalıklar, klinik semptom ve bulgular
Chronic diseases, clinical symptoms and findings that occur in the short and long term after COVID 19 infection
ECEM ERDEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İHSAN ATEŞ
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURAY YILMAZ ÇAKMAK
- COVID-19 tanısı ile takip edilen hastaların epidemiyolojik, klinik ve laboratuvar özellikleri ile tedavi yanıtlarının değerlendirilmesi
Evaluation of epidemiological, clinical, laboratory, and treatment response of patients followed with the diagnosis of COVID-19
YEKTA ÖZKILIÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiEnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Bakteriyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLHAMİ ÇELİK