Kronik ruhsal hastalığı olan bireylerde kendini sabote etme davranışının ilaç uyumu ile ilişkisi
The relationship between self-handicapping behavior and drug compliance in individuals with chronic mental illness
- Tez No: 802942
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU CEYLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikiyatri, Hemşirelik, Psychiatry, Nursing
- Anahtar Kelimeler: İlaç, kendini sabote etme, kronik ruhsal hastalık, tedavi, uyum, Kendini sabotaj, Psikiyatrik hastalar, Psikiyatrik hastalıklar, Psikiyatrik hemşirelik, Tedaviye bağlılık ve uyum, İlaç kullanımı, Chronic mental illness, compliance, medication, self-handicapping, treatment, Self handicapping, Psychiatric patients, Psychiatric sickness, Psychiatric nursing, Treatment adherence and compliance, Drug utilization
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kronik ruhsal hastalığı olan bireylerde farklı amaç ve şekillerde kendini sabote etme stratejilerinin kullanıldığı bilinmektedir. Özellikle ruhsal hastalığı nedeniyle damgalanma, ayrımcılığa uğrama, dışlanma gibi bireyin benliğini tehdit edici durumla karşılaşması veya yetersiz performans sergilemesi kendini sabote etmesi için yeterli bir neden olabilmektedir. Bununla birlikte kendini sabote eden bireyler hangi davranışlarının uyumlu veya olumlu hangilerinin ise istenilmeyen olduğuna ilişkin bir farkındalık kazanamamışlardır. Uzun süreli ilaç kullanımının ve düzenli kontrollere gitmenin damgalanmalarına yol açtığını düşündükleri için tedavi süreçlerinin aksamasına neden olabilecek kendini sabote etme davranışlarına başvurabilirler. Bu çalışmayla kronik ruhsal hastalığı olan bireylerde kendini sabote etme davranışının ilaç uyum ile ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın yapılabilmesi için Necmettin Erbakan Üniversitesi Sağlık Bilimleri Bilimsel Araştırmalar Etik Kurulu'ndan izin alınmıştır (2022/274). Araştırmanın evrenini Necmettin Erbakan Üniversitesi psikiyatri polikliniğine başvuran hastalar oluşturmuştur. Çalışma öncesinde veri toplama araçlarının anlaşılırlığı değerlendirilmiş, Ekim- Kasım 2022 tarihleri arasında veriler toplanmıştır. Çalışmanın örneklemini, araştırmaya katılmayı kabul eden 111 hasta (45 erkek, 66 kadın) oluşturmuştur. Araştırmanın verilerinin toplanmasında sosyodemografik özellikler ve hastalık bilgilerini içeren Tanıtıcı Bilgi Formu, Kendini Sabote Etme Ölçeği (KSÖ), Morisky Tedavi Uyumu Ölçeği (MTUÖ) olmak üzere üç form kullanılmıştır. Araştırma bulgularında poliklinik kontrolüne düzensiz gelenlerin düzenli gelenlere göre daha yüksek Kendini Sabote Etme puan ortalamasına (z=-3,207 p=0,001) ve Morisky Tedaviye Uyum Ölçeği puan ortalamasına (z=-4,259 p=0,001) sahiptir. İlaç uyumu durumuna göre incelendiğinde ise düzensiz ilaç kullananlar düzenli ilaç kullananlardan daha yüksek Kendini Sabote Etme puan ortalamasına (z=-2,509 p=0,012) ve Morisky Tedaviye Uyum Ölçeği puan ortalamasına (z=-4,788 p=0,001) sahiptir. Araştırma sonucunda kendini sabote etme değişkeni Morisky tedaviye uyum puanlarını %7,9 düzeyinde açıklamaktadır. Bu çalışma ile kronik ruhsal hastalığı olan bireylerde kendini sabote etme davranışlarının ilaç uyumlarını olumsuz etkilediği söylenebilir.
Özet (Çeviri)
It is known that individuals with chronic mental illness use self-handicapping strategies for different purposes and in different ways. In particular, encountering threatening situations such as stigmatisation, discrimination, exclusion due to mental illness or inadequate performance may be a sufficient reason for self-handicapping. However, individuals who self-handicapping have not gained an awareness of which behaviours are compatible or positive and which are undesirable. They may resort to self-handicapping behaviours that may disrupt their treatment process because they think that long-term medication use and regular check-ups lead to stigmatisation. The aim of this study was to determine the relationship between self-handicapping behaviour and medication compliance in individuals with chronic mental illness. Permission was obtained from Necmettin Erbakan University Health Sciences Scientific Research Ethics Committee (2022/274). The population of the study consisted of patients who applied to Necmettin Erbakan University psychiatry outpatient clinic. The comprehensibility of the data collection tools was evaluated before the study and the data were collected between October and November 2022. The sample of the study consisted of 111 patients (45 male, 66 female) who agreed to participate in the study. Three forms including Introductory Information Form including sociodemographic characteristics and disease information, Self-Handicapping Scale (SHS), Morisky Treatment Compliance Scale (MTCS) were used to collect the data. In the findings of the study, those who came to outpatient clinic control irregularly had a higher mean score of Self-Handicapping (z=-3,207 p=0,001) and a higher mean score of Morisky Treatment Compliance Scale (z=-4,259 p=0,001) than those who came regularly. When analysed according to medication adherence status, irregular medication users had higher mean scores of Self-Handicapping (z=-2,509 p=0,012) and Morisky Treatment Compliance Scale (z=-4,788 p=0,001) than regular medication users. As a result of the research, the self-sabotage variable explained the Morisky treatment compliance scores at the level of 7.9%. With this study, it can be said that self-handicapping behaviours in individuals with chronic mental illness negatively affect medication compliance.
Benzer Tezler
- Özgül öğrenme güçlüğü eş tanılı dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan ergenlerde okul reddi ile damgalanma, sosyal dışlanma ve algılanan sosyal desteğin ilişkisi
The relationship between school refusal, stigmatization, social exclusion, and perceived social support in adolescents diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder and comorbid specific learning disorder
ALPER ÇALIŞKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. İPEK SÜZER GAMLI
- İşitme engelli bireylerin aile hekimliğine erişiminde yaşadığı zorluklar ve yaşam kalitesine etkisi
Difficulties experienced by hearing impaired individuals in accessing family medicine and its effect on quality of life
KÜBRA YILDIRIM ÖZDEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KENAN TOPAL
- COVİD-19 salgın sürecinde kronik hastalığı olan erişkinlerin günlük yaşam değişiklikleri, pozitif duygudurum düzeyleri ve COVİD-19 korkuları
Daily life changes, level of mood and COVID-19 fears of adults with chronic disease in COVID-19 epidemic process
SEMA ALACAHAN YİĞİT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CELAL KUŞ
- Ailesinde şehit olan bireylerde sosyal destek, yaşam kalitesi ve stresle başa çıkma tarzları arasındaki ilişkiler ile yaşam kalitesinin yordayıcılarının incelenmesi
An investigation of the relationships among social support, quality of life, and coping styles, and the predictors of quality of life in individuals with a martyred family member
ÖZGE ÖZKAYA DUYAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiKapadokya ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEKERİYA TEMİRCAN
- Diyabetli bireylerde stresle başetme tarzları ve ruhsal belirti gösterme ilişkisinin incelenmesi
The relation between the wasy of coping with stress and scanning pschologic sysmptom among the individuals who suffer from diabetes
ARZU AKDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıEge ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. GÖNÜL ÖZGÜR