Geri Dön

Ru'be b. el-'Accâc ve Dîvân'ının incelenmesi

Ru'ba b. al-'ajjâj and examination of his Dîwân

  1. Tez No: 810818
  2. Yazar: MUSTAFA TOPRAK
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ABDULKADİR BAYAM
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Doğu Dilleri ve Edebiyatı, Eastern Linguistics and Literature
  6. Anahtar Kelimeler: Arap Dili ve Belagatı, Ru'be b. el-'Accâc, dîvân, şiir, recez, Arapça, Belagat, Divan şiiri, Divanlar, Ru'be b. el-Accac, Arabic Language and Rhetoric, Ru'ba b. al-'Ajjâj, dîwân, poem, rajaz, Arabic, Eloquence, Court poem, Divans, Ru'ba b. al-Ajjâj
  7. Yıl: 2023
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Erciyes Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Emevîlerin son dönemi ile Abbâsîlerin ilk döneminde yaşayan Ru'be b. el-'Accâc, recezleriyle istişhâd edilmesi sebebiyle özellikle lugat alanındaki kaynaklarda sıklıkla karşılaşılan bir râcizdir. Ru'be ve recezlerinin Arap diline katkısı oldukça büyüktür. Bu dönemin önemli edebî gelişmelerinden biri, recezin urcûze şeklini almasıdır. Câhiliye ve Sadru'l-İslâm döneminde çoğunlukla üç beş şatırdan ibaret olan şiir türlerinden recez, Emevîler döneminde adeta kaside gibi dört yüz şatra varan uzunluktaki urcûze hâlini almıştır. Bu urcûzelerde medih, iftihar, gazel, tasvir ve hikmet gibi birçok konu işlenmiştir. Özellikle dönemin yöneticilerinin methedildiği recezler söyleyen birçok şâir, halifeler tarafından saraylarında ağırlanmış ve onlara ikramda bulunulmuştur. Ru'be ve babası el-'Accâc bu şâirlerden ikisidir. Recezin gelişimine büyük katkıyı sağlayan öncü râcizlerden Ru'be ile bu türün zirve yaptığı ve ondan sonra da recezde gelişimin durduğu kabul edilir. Bütün bunlar göz önünde bulundurulduğunda Ru'be ve Dîvân'ının Arap dili ve belâgatı açısından önemli bir yere sahip olduğu anlaşılmaktadır.“Ru'be b. el-'Accâc ve Dîvân'ının İncelenmesi”adlı bu çalışma bir giriş ve dört ana bölüm halinde düzenlenmiştir. Giriş bölümünde çalışmanın konusu, amacı, önemi, literatür değerlendirmesi ve yöntemi ele alınmıştır. Tezin birinci bölümünde Ru'be b. el-'Accâc'ın hayatını ve recezlerini anlamaya katkı sağlayacağı düşünüldüğünden yaşadığı dönemdeki siyasî, sosyal, ilmî ve kültürel hayat araştırılmıştır. Tezin ikinci bölümünde Ru'be'nin hayatı, ailesi ve edebî kişiliği incelenmiştir. Üçüncü bölümde recezlerinde ele aldığı konular ve son olarak dördüncü bölümde ise onun recezlerinde işlediği edebî sanatlar incelenmiştir.

Özet (Çeviri)

Ru'ba b. al-'Ajjâj, lived in the last period of the Umayyads and the first period of the Abbasids, is a frequently encountered râjiz especially in the sources on lexicon field because recitations with his rajazs. The contribution of his Ru'ba and rajaz to the Arabic language is quite large. One of the important literary developments of this period is that rajaz took the form of urjūzah. Rajaz, one of the types of poetry that consisted mostly of three or five lines in the Jahiliyyah and Early Islamic Era, became an urjūzah of up to four hundred lines in the period of the Umayyads, almost like a qasida. In these urjūzahs, many subjects such as panegyric, pride, ghazal, description and wisdom are covered. Many poets who sang rajaz, especially in which the rulers of the period were praised, were hosted by the caliphs in their palaces and offered treats to them. Ru'ba and his father al-'Ajjâj are two of these poets. It is accepted that this genre peaked with Ru'ba, one of the pioneering râjiz who contributed greatly to the development of rajaz, and then its development stopped after him. Considering all these it is understood that Ru'ba and his Dîwân have an important place in terms of Arabic language and rhetoric. This study, titled“Ru'ba b. al-'Ajjâj and Examination of His Dîwân”, is arranged as an introduction and four main chapters. In the introduction, the subject, purpose, importance, literature review and method of the study are discussed. In the first chapter of the thesis, the political, social, scientific and cultural life of the period he lived in was investigated because it is thought that it will contribute to the understanding of Ru'ba b. al-'Ajjâj's life and rajazes. In the second chapter of the thesis, Ru'ba's life, family and literary personality were examined. In the third chapter, the subjects he dealt with in his rajazes and in the fourth chapter at the end, the literary arts he used in his rajazes were examined.

Benzer Tezler

  1. Arap dili eğitiminde şiir ile istişhad: Ru'be b. el-'Accâc örneği

    Citing poetry as evidence in arabic language education: The case of Ru'ba b. al-'Ajjaj

    YUSUF KARAKUŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Eğitim ve Öğretimİstanbul Aydın Üniversitesi

    Arap Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NEVZAT HAFİS YANIK

  2. Halka yapıda komşu 3-okso ve 4-karbalkoksi fonksiyonlarını içeren bileşiklerin sentezi ve diazo türevleri üzerinden olası reaksiyonları

    Synthesis of cyclic compounds with neighboring 3-oxo and 4-carbalkoxy functions and their possible reactions via diazo fucntions

    ZAFER ÖMER ÖZDEMİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2002

    Kimyaİstanbul Teknik Üniversitesi

    Kimyagerlik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. OLCAY ANAÇ

  3. Alfa, beta-doymamış karbonil bileşiklerinin karbenoidlerle halkalaşma reaksiyonları

    Cyclization reactions of alfa, beta-unsaturated carbonyl compounds with diazo compounds

    AYŞE DAUT ÖZDEMİR

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1999

    Kimyaİstanbul Teknik Üniversitesi

    PROF.DR. OLCAY AÇACI

  4. Endosiklik ve eksosiklik halkalı enonların karbenler ile reaksiyonları

    Reactions of endocyclic and exocyclic enones with carbenes

    SEVAL ŞENER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1999

    Kimyaİstanbul Teknik Üniversitesi

    DOÇ.DR. ÖZKAN SEZER

    PROF.DR. OLCAY ANAÇ

  5. ICD (Iplantable cardioverter defibrillator) implante edilmiş olgularda mortalite belirleyicileri

    Mortality predictors in ICD (implantable cardioverter defibrillator) implanted patients

    EFE EDEM

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    KardiyolojiDokuz Eylül Üniversitesi

    Kardiyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ÖZGÜR ASLAN