Görsel-işitsel çeviride seslenme sözlerinin aktarımı: Hotel Transylvanıa filmi örneği
Rendering terms of address in audiovisual translation: A case study of Hotel Transylvania
- Tez No: 812477
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA BÜŞRA SÜVERDEM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mütercim-Tercümanlık, Translation and Interpretation
- Anahtar Kelimeler: Altyazı çevirisi, Dublaj, Film, Görsel-işitsel çeviri, Hitaplar, Kültürel ögeler, Türkçe çeviri, Çeviri, Subtitle translation, Dubbing, Film, Audiovisual translation, Addressing, Cultural facts, Turkish translation, Translation
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çeviri ve Kültürel Çalışmalar Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Son yıllarda teknolojinin gelişmesi ile birlikte görsel-işitsel ürün çeşitlerinin artması ve yaygınlaşması görsel-işitsel çeviriye duyulan ihtiyacı arttırmıştır. Artan bu ihtiyaçla birlikle, çeviribilim alanında görsel-işitsel çeviriye olan ilginin de arttığını söylemek mümkündür. Nitekim, alanyazın taraması yapıldığında görsel-işitsel çeviriyi konu alan çalışmaların sayıca fazlalığı bu durumu kanıtlar niteliktedir. Ancak, söz konusu çalışmalar incelendiğinde görsel-işitsel çeviride seslenme sözlerinin aktarımını konu alan çalışmaların sayıca az olduğu anlaşılmaktadır. Bu eksikliği gidermek için bu çalışmanın amacı görsel-işitsel çeviride seslenme sözlerinin nasıl aktarıldığını incelemek olarak belirlenmiştir. Bu sebeple, farklı seslenme sözlerinin yer aldığı Hotel Transylvania adlı film, Türkçe altyazı ve dublaj çevirisi çalışmaya konu olmuştur. Çalışma kapsamında ilk olarak söz konusu filmde geçen İngilizce seslenme sözleri tespit edilmiş ve Leslie Dunkling'in (1990) seslenme sözleri sınıflandırmasından yola çıkılarak kategorilere ayrılmıştır. Elde edilen verilere göre; söz konusu filmde 29“özel isim içeren seslenme sözü”, 4“aile ilişkilerini yansıtan seslenme sözü”, 48“sevgi ve arkadaşlık bildiren seslenme sözü”, 6“nezaket bildiren seslenme sözü”, 20“nahoş ve aşağılayıcı seslenme sözü”ve 19“yansız seslenme sözü”tespit edilmiştir. Ardından, sınıflandırılan seslenme sözlerinin aktarımı Jan Pedersen'ın (2005) çeviri stratejileri ışığında altyazı ve dublaj çevirisi özelinde incelenmiştir. Bu inceleme sonucunda, altyazı çevirisinde kaynak odaklı stratejilerin dublaj çevirisinde ise erek odaklı çeviri stratejilerinin daha çok kullanıldığı tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
In recent years, the advancement of technology has led to an increase and widespread availability of audiovisual products, which has increased the demand for audiovisual translation. Along with this growing demand, it is possible to say that there is also an increasing interest in audiovisual translation in the field of translation studies. Indeed, when reviewing the literature, the abundance of studies focusing on audiovisual translation confirms this trend. However, upon examining these studies, it is understood that there is a scarcity of research specifically dealing with the translation of terms of address in audiovisual translation. To address this gap, the aim of this study is to examine how terms of address are translated in audiovisual translation. For this purpose, the film“Hotel Transylvania”, which includes various terms of address, has been chosen as the subject of the study, focusing on its Turkish subtitle and dubbing translation. Firstly, the English terms of address used in the film were identified and they were categorized based on Leslie Dunkling's (1990) classification of terms of address. According to the obtained data, the film contains 29 proper names, 4 family terms of address, 48 endearments and terms of friendship, 6 polite terms of address, 20 unfriendly and insulting terms of address, and 19 neutral terms of address. Subsequently, the translation of the categorized terms of address was examined in the context of subtitle and dubbing translation, using Jan Pedersen's (2005) translation strategies. As a result of this analysis, it was determined that source-oriented strategies are predominantly employed in subtitle translation, while target-oriented translation strategies are more commonly used in dubbing translation.
Benzer Tezler
- Görsel-işitsel çeviride mizah: Ice Age animasyon film serisinin Türkçe ve Arapça altyazı çevirileri
Humor in audiovisual translation: Turkish and Arabic subtitles of the Ice Age animated film series
ARİFE ERAY
Doktora
Türkçe
2023
Mütercim-TercümanlıkAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiMütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUAMMER SARIKAYA
- GÖRSEL İŞİTSEL ÇEVİRİDE MAKİNE VE İNSAN ÇEVİRİLERİNİN KÜLTÜREL İFADE AKTARIMINDAKİ FARKLILIKLARI:“BROOKLYN NINE-NINE”DİZİSİ ALTYAZI ÇEVİRİLERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME
DIFFERENCES IN RENDERING CULTURE-SPECIFIC ITEMS BETWEEN MACHINE AND HUMAN TRANSLATION IN AUDIOVISUAL TRANSLATION: A STUDY ON THE SUBTITLE TRANSLATIONS OF“BROOKLYN NINE-NINE”
SABAHATTİN DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Mütercim-TercümanlıkSelçuk ÜniversitesiÇeviribilim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURAY DÖNMEZ
- Görsel-işitsel çeviride distopya: Sıcak Kafa dizisinin Arapça altyazı çevirisi
Dystopia in audio-visual translation: Arabic subtitle translation of the Sicak Kafa series
ALİME BÜŞRA HAMZAYEV
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Mütercim-TercümanlıkAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiMütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. GÜLFEM KURT
- Avrupa Birliği görsel-işitsel politikası örneğinde çeviride çokkültürlü feminizm
Multicultural feminism in translation in the case of the European Union's audiovisual policy
ÖZLEM GÜLEN
Doktora
Türkçe
2025
Mütercim-Tercümanlıkİstanbul ÜniversitesiÇeviribilim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALEV BULUT
- Translation shifts in audiovisual translation: A descriptive study on the animated film The Croods from Turkish to English
Görsel işitsel çeviride çeviri kaymaları: Animasyon filmi Crood'lar üzerine İngilizceden Türkçeye betimleyici çalışma
İBRAHİM ÖVÜNÇ UYGAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Mütercim-TercümanlıkAtılım ÜniversitesiMütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NÜZHET BERRİN AKSOY