Şor masalları (İnceleme-metin)
The tales of Shor (Investigation-text)
- Tez No: 814558
- Danışmanlar: PROF. DR. AYNUR KOÇAK, PROF. DR. MEHMET AÇA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Anlatıcı, Masallar, Mitoloji, Türk halk edebiyatı, Türk masalları, Şor Türkleri, Narrator, Tales, Mitology, Turkish public literature, Turkish tales, Shor Turks
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Şor Türkleri, Güney Sibirya'nın Kemerovo Bölgesi'nde yaşayan bir topluluktur. Günümüzde giderek zayıflayan etnik kimlikleriyle Rus toplumu içerisinde asimile olmuş şekilde yaşayan Şor Türklerinin kadim dönemlerden günümüze erişen, özellikle destan ve masal ağırlıklı zengin bir halk edebiyatı külliyatı bulunmaktadır. Şor Türklerinin halk edebiyatı ürünleri, kadim Türk geleneklerini yansıtması ve sözlü edebiyat kültürünün önemli bir parçası olması sebebiyle hem edebiyat hem kültür çalışmaları açısından son derece büyük bir öneme sahiptir. Bu çalışmada Şor halk edebiyatı türleri arasında önemli bir yer tutan Şor masalları konusu ele alınacaktır. Şor masalları, yüzyıllar boyunca Şor toplumu içerisinde anlatıcılık geleneği ekseninde anlatılagelmiş ve 20. yüzyılda farklı araştırmacılar tarafından kayıt altına alınmıştır. Çalışmadaki veriler, Türkiye Türkçesine aktarılan metinlerin çerçevesinde sunulacaktır. Türkiye Türkçesine aktarılan masal metinlerini anlamak ve incelemek için önce Şor toplumunu tanımak gerekmektedir. Bu doğrultuda Şor Türklerinin tarihinden, sosyal yaşamlarından, bugünkü durumlarından söz edilerek, onların anlatıcılık geleneği ile sözlü kültürü üzerinde durulacak ve Şor etnik kimliğinin zayıflaması ile Şor dilinin yok olmak üzere olan diller arasında kabul edilmesinin nedenleri tartışılacaktır. Çalışmanın diğer bir aşaması, elde edilen bilgiler ışığında tercüme edilmiş masal metinlerini açık ve örtük anlamlarıyla birlikte deşifre etmek ve yorumlamaktadır. Çalışmanın amacı, günümüzde dilleri yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olan Şor Türklerinin, en önemli kültür yansıması olan halk edebiyatı ürünlerinin bilim çevresine tanıtılmasını sağlamak, daha kapsamlı araştırmalara zemin hazırlayacak bir birikim sunmak ve Şor masal dünyasından hareketle Şor toplumunun arkaik düşünce dünyasına ışık tutmaktır.
Özet (Çeviri)
Shor Turks are a community of Turkish origin living in the Kemerova Region of Southern Siberia. Today, the Shor Turks, who have been assimilated in the Russian society with their weakening ethnic identities, have a rich collection of folk literature, especially epics and fairy tales, from ancient times to the present day. Folk literature products of Shor Turks have a great importance for both literary and cultural studies as they reflect ancient Turkish traditions and are an important part of oral literature culture. In this study, the subject of Shor tales, which has an important place among the types of Shor folk literature, will be discussed. The tales of Shor have been told on the axis of the tradition of narration within the society of Shor for centuries and have been recorded by different researchers in the 20th century. The data in the study will be presented within the framework of the texts transferred to Turkey Turkish. In order to understand and examine the tale texts transferred to Turkey Turkish, it is necessary to know the Shor Turks first. In this direction, the history, social life and present situation of the Shor Turks will be mentioned, their narrative tradition and oral culture will be emphasized and the reasons for the weakening of the Shor ethnic identity and the acceptance of the Shor language among the languages that are about to extinction will be discussed. Another stage of the study is deciphering and interpreting the translated fairy tale texts with their explicit and implicit meanings in the light of the information obtained. The aim of the study is to introduce the folk literature products to the scientific community, which are the most important cultural reflection of the Şor Turks, whose language is in danger of extinction, to provide a background that will prepare the ground for more comprehensive research, and to shed light on the archaic thought world of the Şor society based on the Şor fairy tale world.
Benzer Tezler
- Anadolu masallarında kitonyen unsurlar ve bu unsurların masallardaki işlevleri
Chtonion elements in Anatolian tales and theirf functions in fairy tales
ASLIHAN NUR KANDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜMRAL DEVECİ
- Masallarda (Akdeniz-Türkiye) kahramanların farklı dünyalara geçmesi üzerine bir inceleme
A study on the transition of heroes to different worlds in fairy tales (Mediterranean Region-Türkiye)
NURZAL KESER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıOsmaniye Korkut Ata ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CENGİZ GÖKŞEN
- Die übertragung des grimmschen märchens“Schneewittchen”auf die leinwand
Grimm Kardeşlerine ait“Pamuk Prenses”masalının beyaz perdeye aktarımı
DERYA PERK
Doktora
Almanca
2018
Alman Dili ve EdebiyatıAnkara ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÜNAL KAYA
- Ziyâeddin Seyyid Yahyâ'nın Gencîne-i Hikmet'i (metin-inceleme)
Ziyâeddin Seyyid Yahyâ's gencîne-i hikmet (text-analyze)
SENGÜL ÖZDEMİR
Doktora
Türkçe
2011
Türk Dili ve EdebiyatıEge ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ŞÜKRÜ FATİH ÜLKEN
- Tebriz Türk masalları üzerinde bir inceleme
A study on Turkish folk tales in Tebriz-Iran
SEÇKİN SARPKAYA
Doktora
Türkçe
2020
Halk Bilimi (Folklor)Ege ÜniversitesiTürk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METİN EKİCİ