Geri Dön

Google arama verilerinde, ileri evre kanserlere ilişkin aramalar ile kanser mortalitesi bağıntısının, zaman serileri ve çapraz korelasyon fonksiyonu ile araştırılması

Investigation of the relationship between advanced staged cancer searches data on google and cancer mortality with time series and cross correlation function

PDF İndir

  1. Tez No: 816430
  2. Yazar: ECEM ÖZYAPRAK ERDEM
  3. Danışmanlar: PROF. DR. AHMET DİRİCAN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Biyoistatistik, Biostatistics
  6. Anahtar Kelimeler: Google, Mortalite, Neoplazmlar, Zaman serileri, İnfodemioloji, İstatistik, İstatistiksel yöntemler, Google, Mortality, Neoplasms, Time series, Infodemiology, Statistics, Statistical methods
  7. Yıl: 2023
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Biyoistatistik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Biyoistatistik ve Tıp Bilişimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

. Amaç: Artan dijitalleşme ile üstel şekilde artan büyük verinin sağlık alanında bilgi oluşturma amaçlı kullanılmasına“İnfodemioloji”denilmektedir. Kanser alanında yapılan infodemiyolojik çalışmalar hem dünya çapında çok kısıtlıdır. Bu çalışmada kanser yükünün izlenmesinde Google arama verilerinin kullanılmasının uygunluğu kapsamlı bir biçimde incelenmiştir Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada 5 kanser türü (akciğer, meme, karaciğer, mide ve bağırsak) seçilerek kansere bağlı ölümlülük göstergeleri, ilişkili Google arama hacmi verileri ile karşılaştırılmıştır. Veriler kanser türlerine göre ve ülkelere göre ayrı ayrı gruplandırılmıştır. Gruplar içerisinde ölüm hızları ve Google arama verileri arasındaki ilişki durumları Spearman, Pearson, doğrusal regresyon ve zaman serisi çapraz korelasyon testleri ile incelenmiştir. Bu inceleme, Türkiye özelinde 5 kanser türüne göre hesaplanarak tekrarlanmıştır. Çalışmanın en son kısmında Türkiye'de kanser türlerine göre Google arama istatistiklerinin son 5 yıldaki seyri Kruskal-Wallis (post hoc= Dunn, yöntem=Bonferroni) testi ile incelenmiştir. Bulgular: Kanser türlerine göre gruplandırılan 9 veri setinde kaba ölüm hızları ile Google arama hacmi verileri arasında 1 adet doğru 2 adet ters yönlü ilişki saptanmıştır. Bu grupta yapılan doğrusal regresyon analizinde %77 (n=7) oranında doğrusal ilişki görülmüştür. Aynı gruplarla yapılan zaman serisi çapraz korelasyon testinde farklı gecikme periyodları ile %55(n=5) aynı yönlü ilişki %22(n=2) ters yönlü ilişki görülmüş ve alt grupların %33'ünde (n=3) ilişki saptanamamıştır. Ülkelere göre gruplandırılan veri setlerinde ise Spearman korelasyon testleri ile % 50 (n=44) oranında aynı yönlü ilişki, %11(n=10) oranında ters yönlü ilişki gösterilmiştir. Türkiye'ye ait kanser türleri alt grubunda yapılan zaman serisi çapraz korelasyon istatistiklerinin hepsinde farklı gecikme periyodu ile ilişki saptanmış olup bu ilişkinin zaman içinde yönünün değişebildiği anlaşılmıştır. Sonuç: Google Arama hacmi verileri kanser yükünün bölgesel izleminde kullanılabilecek faydalı bir araçtır. Google arama hacmi verileri ile kanser ölüm istatistiklerini incelemede kullanılacak en iyi yöntem zaman serisi çapraz korelasyon yöntemidir.

Özet (Çeviri)

Aim: Infodemiology is using exponentially increasing big data for information producing in health sciences. Infodemiologic studies are highly limited for all cancer types. The aim of this study is to examine the relationship between cancer burden and related Google trends relative search volume data. Method: In this study the mortality rates of 5 cancer types (lung, breast, liver, stomach and colorectum) is compared with related Google trends relative search volume rates. Data is subsetted by cancer types and countries separately. Between those groups Spearman, Pearson, Linear regression and time series cross correlation tests were used to examine occurance of correlations between Google search rates and mortality rates. Furthermore, those tests were repeated for Turkey by subsetting data according to cancer types. At the final part of this research, the trend of Google search volume indices in Turkey from last 5 years is examined with Kruskal-Wallis test (Post hoc=Dunn, Method=Bonferroni). Results: The crude rates of 9 data table grouped by cancer types showed 1 positive correlation and two negative correlation with Spearman correlation test when in linear regression model there was %77 (n=7) correlation. With cross correlation test, there were %55 (n=5) positive correlation, %22 (n=2) negative correlation in the same groups with differing lag periods. In the subsets by countries, there were % 50 (n=44) positive correlation and %11(n=10) negative correlation. In the cross correlation tests from Turkey subsets, in all cancer types with differing lag periods, it is showed some type of correlation which are differing in relation according to time. When examined last 5 year's relative search volume data from Turkey, it is found that search trend from all 5 types of cancer were decreased during the first 10 months of Covid 19 pandemic (p=<0.0001). Conclusion: Google Trends relative search volume data are useful tools to surveillance of cancer burden. The best fit model to examine the relationship between cancer mortality rates and cancer search data is time series cross correlation function.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    738349

    Retrieving and classifying emergency situations for smart home applications

    Akıllı ev uygulamaları için acil durumların saptanması ve sınıflandırılması

    SEHER MAVİ UÇAR

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2022

    Mekatronik Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Mekatronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUSTAFA DOĞAN

  2. Tez No

    608466

    Kişiliğin korunmasında unutulma hakkı

    Right to be forgotten on the protection of personality

    ÇİĞDEM YILMAZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Hukukİstanbul Bilgi Üniversitesi

    Hukuk Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ NİLGÜN BAŞALP YILDIRIM

  3. Tez No

    982211

    Mapping urban change using street view imagery and computer vision: Case of Karaköy

    Sokak görüntüleri ve bilgisayarlı görü ile kentsel değişimin haritalandırılması: Karaköy örneği

    ELİFNAZ KANCAN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    Mimarlıkİhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BURCU ŞENYAPILI ÖZCAN

    DR. YİĞİT ACAR

  4. Tez No

    886640

    Aynı dil ailesine mensup dillerin öğrenilmesinde dizilerin motivasyona ve kültür aktarımına etkisi (Japonca-Korece örneği)

    The effect of TV series as motivation and cultural transmission in learning languages from the same language family (Case of Turkish Japanese, Korean)

    RABİA ATEŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik Üniversitesi

    Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. NESLİHAN KARAKUŞ

  5. Tez No

    418775

    Tarihi kent merkezlerinde mekan kalitesinin okunabilirliği üzerine araştırmalar

    Researches on legibility of spatial quality in historical city centers

    BEYZA ÇERMİKLİ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Peyzaj Mimarlığıİstanbul Üniversitesi

    Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. HANDE SANEM ÇINAR ALTINÇEKİÇ

Geri Dön