Charles Sanders Peirce'ün pragmatik felsefesinde dil, düşünce ve anlam ilişkisi
The relationship between language, thought and meaning in the pragmatic philosophy of Charles Sanders Peirce
- Tez No: 818428
- Danışmanlar: PROF. DR. CELAL TÜRER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Anlam, Dil, Düşünce, Kategori, Peirce, Charles, Pragmatik anlam, Pragmatik dil, Pragmatik düşünce, Pragmatizm, Meaning, Language, Thought, Category, Peirce, Charles, Pragmatic meaning, Pragmatic language, Pragmatic thought, Pragmatism
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, Charles S. Peirce'ün, pragmatik felsefesinde dil düşünce ve anlam ilişkisini ele almaktadır. Peirce, geliştirdiği pragmatik yöntemiyle ve kurduğu göstergebilimi teorisi ile modern dil felsefesinin öncülüğünü yapar. Peirce'ün pragmatik yöntemi bir önermedeki kapalı ifadeleri ve metafizik kavramları açıklığa kavuşturma amacındadır. Bu noktadan hareketle düşünür, varlığı bölümlemek yerine, öznedeki tezahürünü bölümlemeyi tercih eder. Peirce'ün bu kategorileri fenomonolojik yapıda olup Birincilik, İkincilik ve Üçüncülükten oluşur. Peirce, pragmatizmin temelinde ve kendi fenomonoloji anlayışının çatısı altında bilimleri mimari bir bütünlük içinde bir araya getirmeye çalışır. Deneyimci bir filozof olan düşünürümüze göre deneyim dili, dil, düşünceyi, düşünce de anlamı meydana getirir. Dil, düşünce ve anlam ilişkisine üç farklı yaklaşım söz konusudur. İlk grup: düşüncenin esas, dilin ise bir vasıta olduğunu, ikinci grup: dil ve düşüncenin bir olduğunu, üçüncü grup ise: dilin, düşünceyi meydana getirdiğini iddia etmiştir. Pragmatizm bir yaşam felsefesi olduğundan, bu felsefenin anlam kuramı kullanımı esas alır. Kullanılan ve insanın karşı karşıya kaldığı problemlerin çözümüne katkı sağlayan önermeler anlamlıdır. Benlik, göstergeleri sınıflandırır, sürekli olarak gösterge alımlar, gösterge yayar, hatta kendisi de bir gösterge olur. Benliğin diyolojik yapısı, benlik ile dünya, benlik ile insan ve toplum arasındaki irtibatı sağlar. Anlam, sabit değil bağlamsaldır. Yer ve zaman değiştiğinde bağlam da değişecektir. Bu nedenle anlamı sabitleme girişimleri ve dilin çoğul yapısını teke indirgeme girişimleri beyhude girişimlerdir. Peirce, semiyotik oyun kuramıyla, tüm dilsel ifadeleri gündelik hayattaki anlık gösterge (dil) oyunları olarak değerlendirir.
Özet (Çeviri)
This thesis study, examines the relationship between language, thought, and meaning in the pragmatic philosophy of Charles S. Peirce. Through his development of the pragmatic method and his theory of semiotics, Peirce became a pioneer of modern philosophy of language. His pragmatic method aims to clarify closed expressions and metaphysical concepts in propositions. From this point, he chooses to divide the manifestation of the subject rather than dividing existence. Peirce's categories are phenomenological in structure and consist of Firstness, Secondness, and Thirdness. As a demarcationist philosopher, Peirce attempts to bring the sciences together under the umbrella of his own phenomenology. According to the philosopher, experience creates language, which in turn creates thought, and thought creates meaning. There are three different approaches to the relationship between language, thought, and meaning. The first group argues that thought is primary and language is a tool; the second group argues that language and thought are one; and the third group argues that language creates thought. Since pragmatism is a philosophy of life, its theory of meaning is based on usage. Propositions that contribute to solving problems faced by humans and those that classify indicators are meaningful. The self classifies indicators, constantly receives and sends indicators, and even becomes an indicator itself. The dialogical structure of the self establishes the connection between the self and the world, the self and humans, and the self and society. Meaning is contextual, not fixed. When time and place change, the context changes as well. Therefore, attempts to fix meaning and to reduce the plurality of language to a single form are futile. Using his theory of semiotic play, Peirce evaluates all linguistic expressions as momentary sign (language) games in everyday life.
Benzer Tezler
- Mantığın semiyotik yorumu: Charles Sanders Peırce'ün mantık kuramı üzerine bir inceleme
The semiotic interpretation of logic: An examination of Charles Sanders Peirce's theory of logic
MAZLUM TIRPAN
- Kategoriler sorunu: Immanuel Kant ve Charles Sanders Peirce felsefeleri ekseninde
The categories problem in I. Kant's and Charles S. Peirce's philosophies
HATİCE KIRMACI
- Çocuklar için hazırlanan masal kitaplarındaki dil dışı göstergelerin incelenmesi
An extralinguistic semiotic analysis of children's fairytale books
MELTEM MERVE KONU
- Peirce, Saussure ve Derrida'da gösterge kavramı
Concept of sign in Peirce, Saussure and Derrida
UTKU ÖZMAKAS
