Çocukluk çağı travmaları, yetişkin bağlanma stilleri ve eş seçme stratejileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examine of the connection between childhood traumas, adult attachment styles and spouse selection strategies
- Tez No: 819062
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERT AKCANBAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Bağlanma, Bağlanma stilleri, Eş seçimi, Yetişkinler, Yetişkinlerde bağlanma, Çocukluk çağı travmaları, Ölçekler, Attachment, Attachment styles, Mate selection, Adults, Adult attachment, Childhood traumas, Scales
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Aile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Danışmanlığı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bowlby'nin Avrupa'daki savaş nedeniyle ailelerinden ayrılarak evsiz kalan çocukları incelemesi sonucunda sunduğu bildirideki, ruh sağlığı açısından bebeklere annelerinden gösterdiği ilgili, şefkatli ve sürekli bir etkileşim içerisinde olmaları gerektiğini anlatan ilk yazıları Bağlanma Kuramının temellerini oluşturmuştur. Hazan ve Shaver de yetişkinlikte kurulan partner ilişkisini bağlanma süreci olarak adlandırmış ve yetişkinlikteki bağlanma stillerinin Ainsworth ve arkadaşlarının yapmış olduğu sınıflandırmayla benzer olduğunu belirtmişlerdir. Travmatik yaşantıya maruz kalan çocuğun, güvenli bağlanma örüntüsü ve olumlu benlik algısı geliştirme olasılığı düşerken psikiyatrik hastalıklara sahip olması olasılığı da yükselmektedir. Bunun yanı sıra kişinin yapacağı evliliklerde potansiyel eş adayında yaş, kültürel etkenler, sosyo-ekonomik durum, dini/siyasi faktörlere verdiği önem sırasını kişinin bakım vereniyle kurmuş olduğu bağlanma stili etkileyecektir. Bu çalışmada bireylerin eş seçiminde olumsuz çocukluk deneyimlerinin ve bağlanma stillerinin etkisi araştırılmıştır. Çalışmaya 243 kadın ve 178 erkek olmak üzere toplam 421 kişi katılmıştır. Bu araştırmada Eş Seçme Stratejileri Envanteri, İlişki Ölçekleri Anketi, Çocukluk Çağı Travmatik Yaşantılar Ölçeği veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Verilerin analizinde, ölçeklerden alınan puanların katılımcıların sosyodemografik özelliklerine göre değişip değişmediğini incelemek amacıyla Bağımsız Örneklemler için t-testi Analizi ve ANOVA analizleri yapılmıştır. Ölçeklerin birbirleriyle olan ilişkilerini incelemek amacıyla Pearson r Korelasyon Analizi Yöntemi kullanılmıştır. Son olarak, bağlanma stillerinin ve eş seçimi stratejilerinin çocukluk çağı travmalarına göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemek amacıyla tek yönlü ANOVA Analizi yapılmış, varyansların homojenliğinin sağlandığı koşulda (p> .05) Bonferroni karşılaştırma testi, varyansların homojenliğinin sağlanmadığı (p<.05) koşulda ise Games-Howell karşılaştırma testi kullanılmıştır. Bulgular göstermiştir ki çocuklukta maruz kalınan olumsuz yaşam deneyimleri, yetişkin bağlanma stilleri ve eş seçme stratejileri arasında bir ilişki mevcuttur. Çocuklukta yaşanan toplam travma, duygusal istismar, fiziksel ihmal alt boyutlarının korkulu ve saplantılı bağlanma ile pozitif bir ilişki içerisinde olduğu gözlenmiştir. Bağlanma alt boyutlarından güvenli bağlanma duygusal istismar ve fiziksel ihmal ile negatif ilişki göstermiştir. Ayrıca eş seçme stratejilerinin alt boyutlarından aile kurumunun duygusal istismar ile negatif, güvenli ve kayıtsız bağlanma ile pozitif ilişki içerisinde olduğu gözlenmiştir. Sosyo-ekonomik düzey alt boyutu, güvenli bağlanma ile negatif, korkulu ve kayıtsız bağlanma ile pozitif ilişki içerisinde olduğu görülmüştür. Dini/siyasi görüş alt boyutunun, korkulu ve saplantılı bağlanma ile pozitif; fiziksel çekicilik alt boyutunun çocukluk çağı travmaları alt boyutlarından fiziksel ihmal ve toplam travma ile korkulu bağlanma, kayıtsız bağlanma ve saplantılı bağlanma ile pozitif ilişki içerisinde olduğu bulgulanmıştır. Çocuk bakımı alt boyutu fiziksel ihmal alt boyutu ile negatif, korkulu ve kayıtsız bağlanma ile pozitif ilişki içerisindedir. Aşk alt boyutu ise toplam travma ve duygusal ihmal ile kayıtsız bağlanmayla pozitif ilişki göstermiştir. Araştırmanın bulgularının alınyazındaki çalışmalarla karşılaştırılmasında destekleyici çalışmalara erişilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara dayalı olarak çeşitli önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
Bowlby'nin Avrupa'daki savaş nedeniyle ailelerinden ayrılarak evsiz kalan çocukları incelemesi sonucunda sunduğu bildirideki, ruh sağlığı açısından bebeklere annelerinden gösterdiği ilgili, şefkatli ve sürekli bir etkileşim içerisinde olmaları gerektiğini anlatan ilk yazıları Bağlanma Kuramının temellerini oluşturmuştur. Hazan ve Shaver de yetişkinlikte kurulan partner ilişkisini bağlanma süreci olarak adlandırmış ve yetişkinlikteki bağlanma stillerinin Ainsworth ve arkadaşlarının yapmış olduğu sınıflandırmayla benzer olduğunu belirtmişlerdir. Travmatik yaşantıya maruz kalan çocuğun, güvenli bağlanma örüntüsü ve olumlu benlik algısı geliştirme olasılığı düşerken psikiyatrik hastalıklara sahip olması olasılığı da yükselmektedir. Bunun yanı sıra kişinin yapacağı evliliklerde potansiyel eş adayında yaş, kültürel etkenler, sosyo-ekonomik durum, dini/siyasi faktörlere verdiği önem sırasını kişinin bakım vereniyle kurmuş olduğu bağlanma stili etkileyecektir. Bu çalışmada bireylerin eş seçiminde olumsuz çocukluk deneyimlerinin ve bağlanma stillerinin etkisi araştırılmıştır. Çalışmaya 243 kadın ve 178 erkek olmak üzere toplam 421 kişi katılmıştır. Bu araştırmada Eş Seçme Stratejileri Envanteri, İlişki Ölçekleri Anketi, Çocukluk Çağı Travmatik Yaşantılar Ölçeği veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Verilerin analizinde, ölçeklerden alınan puanların katılımcıların sosyodemografik özelliklerine göre değişip değişmediğini incelemek amacıyla Bağımsız Örneklemler için t-testi Analizi ve ANOVA analizleri yapılmıştır. Ölçeklerin birbirleriyle olan ilişkilerini incelemek amacıyla Pearson r Korelasyon Analizi Yöntemi kullanılmıştır. Son olarak, bağlanma stillerinin ve eş seçimi stratejilerinin çocukluk çağı travmalarına göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemek amacıyla tek yönlü ANOVA Analizi yapılmış, varyansların homojenliğinin sağlandığı koşulda (p> .05) Bonferroni karşılaştırma testi, varyansların homojenliğinin sağlanmadığı (p<.05) koşulda ise Games-Howell karşılaştırma testi kullanılmıştır. Bulgular göstermiştir ki çocuklukta maruz kalınan olumsuz yaşam deneyimleri, yetişkin bağlanma stilleri ve eş seçme stratejileri arasında bir ilişki mevcuttur. Çocuklukta yaşanan toplam travma, duygusal istismar, fiziksel ihmal alt boyutlarının korkulu ve saplantılı bağlanma ile pozitif bir ilişki içerisinde olduğu gözlenmiştir. Bağlanma alt boyutlarından güvenli bağlanma duygusal istismar ve fiziksel ihmal ile negatif ilişki göstermiştir. Ayrıca eş seçme stratejilerinin alt boyutlarından aile kurumunun duygusal istismar ile negatif, güvenli ve kayıtsız bağlanma ile pozitif ilişki içerisinde olduğu gözlenmiştir. Sosyo-ekonomik düzey alt boyutu, güvenli bağlanma ile negatif, korkulu ve kayıtsız bağlanma ile pozitif ilişki içerisinde olduğu görülmüştür. Dini/siyasi görüş alt boyutunun, korkulu ve saplantılı bağlanma ile pozitif; fiziksel çekicilik alt boyutunun çocukluk çağı travmaları alt boyutlarından fiziksel ihmal ve toplam travma ile korkulu bağlanma, kayıtsız bağlanma ve saplantılı bağlanma ile pozitif ilişki içerisinde olduğu bulgulanmıştır. Çocuk bakımı alt boyutu fiziksel ihmal alt boyutu ile negatif, korkulu ve kayıtsız bağlanma ile pozitif ilişki içerisindedir. Aşk alt boyutu ise toplam travma ve duygusal ihmal ile kayıtsız bağlanmayla pozitif ilişki göstermiştir. Araştırmanın bulgularının alınyazındaki çalışmalarla karşılaştırılmasında destekleyici çalışmalara erişilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara dayalı olarak çeşitli önerilerde bulunulmuştur.
Benzer Tezler
- Majör depresyon tanısı almış yetişkin bireylerin zihinselleştirme becerileri, bağlanma stilleri ve çocukluk çağı travmaları arasındaki ilişkinin incelenmesi: Tekirdağ'da bir kamu hastanesi örneklemi
Investigation of the relationship between mentalization skills, attachment styles and childhood traumas of adult individuals diagnosed with major depression: A public hospital sample in Tekirdağ
ARMAĞAN AKYOL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BARIŞ ÖNEN ÜNSALVER
- Çocukluk çağı travmatik yaşantıları, yetişkin bağlanma stilleri ve psikolojik iyi oluşun evlilik doyumu üzerindeki etkisi
The influence of childhood traumatic experiences, adult attachment styles and psychological well-being on marital satisfaction
BURCU MUŞDAL ÇELEBİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikiyatriKocaeli ÜniversitesiDahili Tıp Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASLIHAN ÖZLEM POLAT IŞIK
- Yaygın anksiyete bozukluğu tanılı hastalarda eşlik eden yetişkin ayrılma anksiyetesi bozukluğu sıklığının araştırılması, çocukluk çağı travmatik yaşantıları ve erişkin bağlanma stilleri ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the frequency of accompanying adult separation anxiety disorder in patients diagnosed with general anxiety disorder, and investigation of its relationship with childhood traumatic experiences and adult attachment styles
MELTEM KILIÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriMersin ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞENEL ACAR
- Çocukluk çağı travmaları ve bağlanma stillerinin evlilik doyumu üzerindeki yordayıcı etkileri
The predictive impact of childhood traumas and attachment style on marital satisfaction
EMİNE ERGEN GÜRBÜZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiOsmaniye Korkut Ata ÜniversitesiAile Danışmanlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜJDAT AVCI
- Çocukluk dönemi örselenme yaşantılarının yetişkin bağlanma stilleri ve Tanrı'ya bağlanma stilleri üzerindeki etkisi
The effect of childhood brush experiences on adult attachment styles and attachment to god
FURKAN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DinKastamonu ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİĞDEM GÜLMEZ