Çocukluk çağı travmaları ve bağlanma stillerinin evlilik doyumu üzerindeki yordayıcı etkileri
The predictive impact of childhood traumas and attachment style on marital satisfaction
- Tez No: 975610
- Danışmanlar: PROF. DR. MÜJDAT AVCI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Çocukluk çağı travmaları, bağlanma stilleri, evlilik doyumu, yetişkin bağlanma, travmatik yaşantılar, Childhood trauma, attachment styles, marital satisfaction, adult attachment, traumatic experiences
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Aile Danışmanlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, evli bireylerin çocukluk çağı travmatik yaşantıları ile yetişkinlik döneminde geliştirdikleri bağlanma stillerinin evlilik doyumu üzerindeki yordayıcı etkilerini incelemektir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli çerçevesinde yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini 2023 yılı içerisinde Osmaniye ilinde ikamet eden evli bireyler oluşturmaktadır. Kolayda ve ölçüt örnekleme yöntemleriyle belirlenen 402 gönüllü evli birey araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Veriler, yüz yüze görüşmeler ve çevrim içi anketler aracılığıyla toplanmıştır. Veri toplama araçları olarak Çocukluk Çağı Travma Ölçeği (ÇÇTÖ-28), İlişki Ölçekleri Anketi (İÖA) ve Evlilik Yaşam Ölçeği (EYÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizinde t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizi ve hiyerarşik regresyon analizi tekniklerinden yararlanılmıştır. Analiz bulgularına göre, çocukluk çağı travmaları evlilik doyumunu anlamlı ve negatif yönde yordamaktadır. Bağlanma stilleri ise evlilik doyumu üzerinde anlamlı bir yordayıcı olarak bulunmamış; ayrıca çocukluk travmaları ile evlilik doyumu arasındaki ilişkide aracı ya da düzenleyici bir rol oynamamıştır. Bununla birlikte, eğitim düzeyi, meslek, ekonomik durum ve evlenme biçimi gibi bazı demografik değişkenlerin evlilik doyumu üzerinde anlamlı farklılıklar yarattığı; cinsiyet, yaş, evlilik süresi ve çocuk sayısı gibi değişkenlerin ise anlamlı bir etkisinin olmadığı görülmüştür. Elde edilen bulgular, çocuklukta yaşanan travmaların yetişkinlikte kurulan romantik ilişkiler üzerinde kalıcı etkiler yarattığını; evlilik doyumunun yalnızca bireysel değil, aynı zamanda gelişimsel ve çevresel faktörlerle şekillendiğini ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda, elde edilen bulgular; bireylerin erken dönem yaşantılarını dikkate alan önleyici psikolojik müdahale programlarının geliştirilmesine, evlilik ilişkilerini güçlendirmeye yönelik bağlanma temelli psikoeğitim çalışmalarının yaygınlaştırılmasına ve gelecekte yapılacak disiplinler arası araştırmalara yön vermeye katkı sağlayabilecek niteliktedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the predictive effects of childhood traumatic experiences and attachment styles developed in adulthood on marital satisfaction among married individuals. The research was conducted within the framework of a quantitative approach using the relational survey model. The study population consists of married individuals residing in Osmaniye, Turkey, in 2023. The sample included 402 volunteer participants, selected through convenience and criterion sampling methods. Data were collected through face-to-face interviews and online questionnaires. The data collection tools employed in the study were the Childhood Trauma Questionnaire–Short Form (CTQ-28), the Relationship Scales Questionnaire (RSQ), and the Marital Life Scale (MLS). In data analysis, independent samples t-test, one-way ANOVA, Pearson correlation, and hierarchical regression analysis were used. The findings revealed that childhood traumas significantly and negatively predicted marital satisfaction. Attachment styles, however, were not found to be significant predictors of marital satisfaction, nor did they function as mediators or moderators in the relationship between childhood traumas and marital satisfaction. Furthermore, it was observed that certain demographic variables such as educational level, occupation, perceived economic status, and type of marriage had a significant effect on marital satisfaction, whereas variables such as gender, age, duration of marriage, and number of children did not show a significant effect. The results indicate that childhood traumas have lasting effects on romantic relationships in adulthood, and that marital satisfaction is shaped not only by individual factors but also by developmental and contextual influences. In this regard, the findings contribute to the development of preventive psychological intervention programs that consider individuals' early life experiences, support the dissemination of attachment-based psychoeducational practices to enhance marital relationships, and offer guiding insights for future interdisciplinary research.
Benzer Tezler
- Çocukluk çağı travmatik yaşantıları, yetişkin bağlanma stilleri ve psikolojik iyi oluşun evlilik doyumu üzerindeki etkisi
The influence of childhood traumatic experiences, adult attachment styles and psychological well-being on marital satisfaction
BURCU MUŞDAL ÇELEBİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikiyatriKocaeli ÜniversitesiDahili Tıp Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASLIHAN ÖZLEM POLAT IŞIK
- Çocukluk çağı travmalarının bağlanma stillerine ve romantik ilişki doyumuna etkisinin incelenmesi
Examining the effects of childhood trauma on attachment styles and romantic relationship satisfaction
GÖKÇE AKBULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Topkapı ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MELİKE CEYLAN
- Çocukluk çağı travmatik yaşam olayları ile evlilik uyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between childhood traumatic life events and marital adjustment
BİNNAZ ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiBahçeşehir ÜniversitesiAile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSHAK AYDEMİR
- Çocukluk çağı travmalarının, anne baba tutumlarının ve bağlanma stillerinin evlilik uyumu üzerindeki etkisi
The effect of childhood trauma, parenting attitudes and attachment styles on marital adjustment
BÜŞRA BOZKURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERT AKCANBAŞ
- Evli bireylerde çocukluk dönemi örselenme yaşantıları ile ilişkisel yılmazlık ve evlilikte öz yetkinlik arasındaki ilişkide bağlanma stillerinin aracı rolü
The mediating role of attachment styles in the relationship between childhood trauma experiences, relational resilience and marital self-efficacy among married individuals
ECE KARA
Doktora
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FULYA ŞAHİN