Eski Anadolu tTürkçesinde olay kipliği
Event modality in Old Anatolian Turkish
- Tez No: 820632
- Danışmanlar: PROF. DR. TURGUT TOK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Dilbilim, Turkish Language and Literature, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Dil bilgisi, Eski Anadolu Türkçesi, Kipler, Grammar, Old Anatolian Turkish, Moods
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Pamukkale Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı Batı Türk yazı dilinin oluşum aşamasındaki ilk devre olan Eski Anadolu Türkçesine ait metinlerde olay kipliği ifade etmenin araçlarını ayrıntılı şekilde ortaya koymak ve bugüne kadar yapılan sınıflandırmalara Eski Anadolu Türkçesinin imkanları göz önüne alınarak katkıda bulunmaktır. Çalışmada Eski Anadolu Türkçesi dönemine ait on üç metinden oluşan örneklem, Palmer'ın (2001) olay kipliği kurgusu temel alınarak semantik ve pragmatik bakış açısıyla incelenmiştir. Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm çalışmanın konusu, amaç ve hedefleri, tespit edilen sorun, kapsam ve veri kaynakları ile yöntemi hakkında bilgi vermeyi amaçlamaktadır. İkinci bölüm kiplik kavramının tanımlanması ve olay kipliği sınıflandırması üzerinde durarak kiplikle ilgili bazı temel kavramların açıklanmasını içerir. Üçüncü bölüm Eski Anadolu Türkçesinde yükümlülük kipliği üzerine incelemeyi oluşturur. Bu bölümde yükümlülük kipliğinin alt kategorileri olan emir kipliği, istek kipliği, yalvarma kipliği, gereklilik kipliği ve yönlendirme kipliği ile ilgili teorik çerçeve açıklanmış ve taranan metinlerden hareketle Eski Anadolu Türkçesinde bu kiplik kategorilerini işaretleyen dil bilgisi unsurları gösterilmiştir. Çalışmanın dördüncü bölümü Eski Anadolu Türkçesinde içedim kipliği üzerine incelemeyi oluşturur. Bu bölümde içedim kipliğinin alt kategorileri olan dilek kipliği, üstlenme kipliği ve yeterlilik kipliği ile ilgili teorik çerçeve açıklanmış ve taranan metinlerden hareketle Eski Anadolu Türkçesinde bu kiplik kategorilerini işaretleyen dil bilgisi unsurları gösterilmiştir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine linguistic devices that are expressing event modality in a historical era of Turkish language called Old Anatolian Turkish between XIII. – XV. century and contribute to the existing classification attempts with obtained new data. Study sample contains thirteen manuscripts from said era. We have inspected those manuscripts considering the classification attempt in Palmer 2001 with a semantic-pragmatic approach. Study contains four sections. First section is a mere introduction to the study including the topic, scope, study sample, goals and the methodology. Second section introduces basic notions of modality including but not limited to previous definitions and classification attempts. Third section includes semantic-pragmatic analysis and suggested theoretical framework of deontic modality in Old Anatolian Turkish with sub-categories as command modality, request modality, begging modality, obligative modality and symbouletic modality in addition to analysis of linguistic devices to express such modal categories. Forth section includes semantic-pragmatic analysis and suggested framework of dynamic modality in Old Anatolian Turkish with sub-categories as volitive, voluntative and abilitive modalities in addition to analysis of linguistic devices to express such modal categories.
Benzer Tezler
- Nidâî: Tenbîhnâme (Dil incelemesi, tenkitli metin, dizin)
Nidâî: Tenbîhnâme (Language review, critical text, index)
MURAT PARLAKPINAR
Doktora
Türkçe
2017
Türk Dili ve EdebiyatıYıldırım Beyazıt ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERTUĞRUL YAMAN
- Tarih-i Osmânî encümeni/Türk tarih encümeni mecmuası'nın Osmanlı tarih yazıcılığındaki yeri
The place of the journal of the committee of Ottoman history/Turkish history committee in Ottoman historioğraphy
SELAMİ KURT
- Eski Anadolu Türkçesinde hal eklerinin fillerle münasebeti
Başlık çevirisi yok
NASRULLAH ÖZSOY
Doktora
Türkçe
1993
Dilbilimİstanbul ÜniversitesiYeni Türk Dili Ana Bilim Dalı
PROF. DR. A. MERTOL TULUM
- Şeyyâd Hamza'nın Yusuf ve Zeliha Mesnevîsinin Kur'ân-ı Kerim, Tevrat ve İncil anlatılarıyla mukayesesi
The comparison of Yusuf and Zeliha Masnavi of Seyyad Hamza with the narratives of the Quran, the Torah and the Bible
ŞEYMA ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiTarih ve Medeniyet Araştırmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖZLEM GÜNEŞ
- Hamza-Nâme üzerine bir dil incelemesi(inceleme-metin-dizin-sözlük)
A language analysis on Hamza-Nâme(review-text-index-glossary)
OSMAN TÜRK
Doktora
Türkçe
2016
Türk Dili ve EdebiyatıGirne Amerikan ÜniversitesiYeni Türk Dili Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ELZA DEMİRDAĞ