Tasarımda posthümanist yaklaşımlar: Nesne yönelimli ontoloji, fail-ağ teorisi, sferoloji
Posthumanist approaches to design: Object oriented ontology, actor-network theory, spherology
- Tez No: 822662
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET ZEKİ TURAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Endüstri Ürünleri Tasarımı, Industrial Design
- Anahtar Kelimeler: Endüstriyel Tasarım, Posthümanizm, İnsan-olmayanlar, Düz Ontoloji, Nesne Yönelimli Ontoloji, Fail-Ağ Teorisi, Sferoloji, Küreler Teorisi, Köpük Metaforu, Industrial Design, Posthumanism, Non-Humans, Flat Ontology, Object Oriented Ontology, Actor-Network Theory, Spherology, Spheres Theory, Foam Metaphor
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Endüstriyel Tasarım Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Endüstriyel Tasarım Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
20. yüzyılda yaşanan yıkımlar ve günümüzde yaşamı tehdit eden ekolojik kriz nedeniyle, Aydınlanma Çağı ile beraber gelişen ilerlemeci tutum ve bu tutumun bir parçası olarak Hümanizm, insanı otonom bir varlık olarak tasavvur ettiği ve evrenin merkezine yerleştirdiği için eleştirilmektedir. Bu yaklaşım yerine, 'Düz Ontoloji' perspektifiyle insan dahil tüm varolanları eşit varlık statüsünde değerlendiren, insanı bir bütünün parçası olarak gören Posthümanizm, yeni bir yaklaşım olarak benimsenmektedir. Özellikle, gelişen teknolojinin etkileri, bulanıklaşan doğa-kültür sınırı gibi konular göz önüne alındığında, insan ve insan-olmayanların çağdaş yaşamda gittikçe karmaşıklaşan ilişkilerini kavrayıp ifade etmek, insan merkezli bakışın ürettiği bir bilme biçimi olan Modern epistemolojinin düalist şemalarınca güçleşmiştir. Modern epistemolojinin“özne insan ve ona tabi nesneler”bölünmesi üzerine şekillenen yaklaşımı, tüm disiplinler gibi Endüstriyel Tasarım disiplinine ait konvansiyel bakışı da belirlemektedir. Bununla beraber, Endüstriyel Tasarım, insan ve onun üretimi insan-olmayanların irtibatında cereyan eden bir disiplin olduğundan, bu karşılaşmayı yeni Posthümanist teoriler yardımıyla yorumlayıp tartışabilmek disiplinin gelişimi açısından kritik önemdedir. Bu tez kapsamında, Posthümanist yaklaşıma sahip üç teori, Graham Harman'ın Nesne Yönelimli Ontolojisi (NYO), Bruno Latour'un Fail-Ağ Teorisi (FAT) ve Peter Sloterdijk'ın Sferolojisi (Küreler Teorisi) tanıtılacak; tezin sonunda ise Peter Sloterdijk'ın geliştirdiği Sferolojik yöntem ile, insan ve insan-olmayanların bir aradalığında çağdaş yaşamın karmaşık ilişkilenme biçimleri, mekânsallaştırarak düşünmeye yarayan köpük metaforuna başvurularak bir vaka üzerinden ele alınacaktır.
Özet (Çeviri)
Due to the destructions experienced in the 20th century and the life-threatening effects of the ecological crisis today, the progressive attitude rooted in the Age of Enlightenment and Humanism as a part of it is criticized for envisioning humans as autonomous entities placing them at the center of the universe. Instead of this approach, Posthumanism, which considers all beings, including humans, as equal, with the perspective of 'Flat Ontology,' conceiving humans as a part of a whole, is being adopted as a new approach. Especially considering the effects of developing technology and the blurring of the nature-culture boundary, comprehending and expressing the increasingly complex relations between humans and non-humans in contemporary life has become problematic by the dualist schemes produced by the human-centered view of Modern epistemology as a way of knowing. The Modern epistemology approach, shaped by the division of the“human subject and the objects subject to him,”also determines the conventional view of the Industrial Design discipline, like all disciplines. However, since Industrial Design is a discipline that occurs in the encounter of humans and nonhumans, interpreting and discussing this encounter with the help of new Posthumanist Theories is critical for developing the discipline. In this thesis, three theories adopting the Posthumanist approach, Graham Harman's Object Oriented Ontology (OOO), Bruno Latour's Actor-Network Theory (ANT), and Peter Sloterdijk's Spherology (Spheres Theory), will be introduced; at the end of the thesis, with the Spherological Method developed by Peter Sloterdijk, the complex relations of contemporary life in the coexistence of humans and non-humans will be exemplified through a case by applying the Foam metaphor, which is used to conceptualize by spatializing.
Benzer Tezler
- İzmir'de bazı yolların kapatılarak yaya bölgeleri oluşturma da kent peyzajını geliştirme açısından yeniden planlanması üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
BAHAR TÜRKYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Şehircilik ve Bölge PlanlamaEge ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Ağızlık açma mekanizmalarının tasarımı
Başlık çevirisi yok
RECEP EREN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiUludağ ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİL R. ALPAY
- Küçük Yamanlar tepesi örneğinde kent yakın çevresinde rekreasyon alanı düzenleme projesi
Başlık çevirisi yok
NİHAN BULGUN
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Şehircilik ve Bölge PlanlamaEge ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLÇİN ASLANBOĞA
- Çukurova bölgesinde biyoklimatik veriler kullanılarak açık ve yeşil alan sistemlerinin belirlenmesi ilkeleri üzerinde bir araştırma
A research on the determination of the principles in open and green spaces systems by using the bioclimatic data in Çukurova region
MEHMET FARUK ALTUNKASA
Doktora
Türkçe
1987
Çevre MühendisliğiÇukurova ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERDOĞAN GÜLTEKİN
- Computer aided design of lumped and distributed broadband matching and filtering networks
Başlık çevirisi yok
ADNAN KÖKSAL
Yüksek Lisans
İngilizce
1987
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NEVZAT YILDIRIM