Afetlerde gönüllülük: Bir karma yöntem araştırması
Volunteering in disasters: A mixed method research
- Tez No: 831001
- Danışmanlar: PROF. DR. SERKAN ÖZTÜRK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Halk Sağlığı, Kamu Yönetimi, Sosyal Hizmet, Public Health, Public Administration, Social Work
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gümüşhane Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Afet Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada üniversite öğrencilerinin afetlerde gönüllülükten neden kaçındığını keşfetmek ve bu davranışı geçerli ve güvenilir biçimde değerlendirebilecek bir ölçek geliştirmek amaçlanmıştır. Araştırma keşfedici sıralı karma yöntemle yürütülmüştür. Çalışmanın nitel evresinde amaçlı örneklemle belirlenen 13 üniversite öğrencisiyle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Verilerin tematik analizi sonrasında 7 tema keşfedilmiş ve 81 maddelik ölçek madde havuzu oluşturulmuştur. Taslak ölçeğe alınan uzman değerlendirmeleri Lawshe tekniği ile değerlendirilmiş ve madde sayısı 81'den 64'e düşmüştür. Taslak ölçek önce pilot gruba uygulanarak tespit edilen hatalar düzenlenmiştir. Sonraki aşamada kolayda örnekleme yöntemi ile belirlenen 731 kişilik örnekleme uygulanmıştır. Veriler SPSS 25.0 ve AMOS 24.0 paket programlarıyla analiz edilmiştir. Taslak ölçeğin Kaiser Meyer Olkin değeri >0.6 ve Barlett's test değerleri ilişkisi p<0.05 olduğundan ölçeğin faktör analizine uygun olduğu belirlenmiştir. Ölçeğin yapı geçerliliğini belirlemek için yapılan Açımlayıcı Faktör Analizleri sonrasında ölçekten binişik ve faktör yükü 0.33 altında olan 32 madde çıkarılmıştır. Ölçek yapısı Doğrulayıcı Faktör Analizi ile değerlendirimiş ve 6 faktör 31 maddeden oluşan nihai ölçeğe ulaşılmıştır. Boyutlar; Değer (11 madde), Bilgi (5 madde), Ekonomi (3 madde), Reklam ve Tanıtım (5 madde), Aile Bağları (4 madde), Korku (3 madde) olarak oluşmuştur. Ölçeğin toplam Cronbach Alpha değeri 0.92 ile oldukça yüksektir, alt boyutlar ise 0.75 ile 0.93 arasında değişmektedir. Geliştirilen ölçekten alınan puanın yükselmesi afetlerde gönüllülükten kaçınmanın artmasına işaret etmektedir. Geliştirilen ölçek afetlerde gönüllülük alanında çalışan kurumların, bireyleri gönüllülük sürecine dahil etmesinde katkı sağlayabilir. Gönüllülük bilinçlendirmesinin bütün eğitim seviyelerine dahil edilmesi gönüllülüğe katılımı olumlu etkileyebilir.
Özet (Çeviri)
This research aimed to unravel the factors contributing to university students' reluctance to participate in disaster volunteering and sought to develop an assessment scale for this behavior. Employing an exploratory sequential mixed-method design, the qualitative phase involved semi-structured interviews with 13 purposefully sampled students, resulting in the identification of seven themes and an initial item pool of 81 for the scale. Expert evaluations, using the Lawshe technique, refined the items to 64. pilot testing, error identification, and correction led to the administration of the scale to 731 individuals through convenience sampling. Data analysis, conducted with SPSS 25.0 and AMOS 24.0, confirmed the scale's suitability for factor analysis, indicated by a Kaiser Meyer Olkin value (>0.6) and the significance of Bartlett's test (p<0.05). Exploratory Factor Analyses resulted in the removal of 32 items due to overlapping and factor loadings below 0.33. Confirmatory Factor Analysis validated this structure, resulting in a final scale with 6 factors and 31 items: Value (11 items), İnformation (5 items), Economy (3 items), Advertising and Promotion (5 items), Family Ties (4 items), and Fear (3 items). The total Cronbach Alpha value for the scale is high at 0.92, with sub-dimensions demonstrating reliability between 0.75 and 0.93. Higher scores on the scale indicate an increased tendency to avoid volunteering in disasters. This developed scale holds considerable potential to enhance the involvement of individuals in disaster volunteering processes, offering insights to organizations in this field. Advocating for volunteerism awareness across educational levels may positively influence participation in such activities.
Benzer Tezler
- İlkokul öğrencilerinin depremlere yönelik tutum ve görüşleri: Bir karma yöntem araştırması
Primary school students' attitudes' and perceptions toward earthquakes: A mixed-methods study
BURCU YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimDüzce ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EROL SÖZEN
- AFAD'ın“afete hazır Türkiye – birey ve aileler için afet bilinci eğitimi”nin eğitim programı ve materyali yönünden değerlendirilmesi"
Evaluation of AFAD's“Turkey: Ready for disaster – disaster awareness training for individuals and families”in terms of training program and material"
GİZEM AKDAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiAfet Eğitimi ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OSMAN ÇEKİÇ
- The effects of environmental factors on social interaction in outdoor spaces: The multiple case of children's villages
Çevresel faktörlerin dış mekanlarda sosyal etkileşim üzerine etkisi: Çocuk evleri siteleri çoklu vaka çalışması
ECEM KARA
Doktora
İngilizce
2022
Sosyal Hizmetİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DİLEK YILDIZ ÖZKAN
- Afetlerde yenidoğan güvenliği değerlendirme ölçeği geliştirme çalışması
Development of the newborn safety assessment scale in disasters
RANA REHAP SERT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMEL DEMİR
- Deprem sonrası göç ve ikincil stres kaynakları: Yaşanan zorluklar ve psikolojik etkileri
Post-earthquake migration and secondary stress sources: Difficulties and psychological effects
MEHMET ÖKTEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiGaziantep ÜniversitesiGöç Çalışmaları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ATİK ASLAN