Geri Dön

İnfodemi okuryazarlığının salgın iletişimi yönetimindeki rolü: İnfodemi okuryazarlığı ölçek geliştirme çalışması

The role of infodemic literacy in outbreak communication management: Development of infodemic literacy scale

  1. Tez No: 839345
  2. Yazar: SEMA ÇAĞLAYAN
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. NİHAL PAŞALI TAŞOĞLU
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Halkla İlişkiler, Public Relations
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2023
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Salgın sürecinde çok sayıda bilginin hızlı ve kontrolsüz bir şekilde yayılmasını ifade eden infodemi, insan sağlığını ve salgın yönetimini olumsuz yönde etkilemektedir. Yol açtığı sorunlar nedeniyle kontrol altına alınması gereken bir halk sağlığı sorunu olarak tanımlanan infodemi ile bireysel boyutta mücadele edebilmek için infodemi okuryazarlığı yeterliliğine sahip olmak önemlidir. Ancak literatürde infodemi okuryazarlığına dair bir tanım bulunmamaktadır. Mevcut literatür boşluğundan hareketle bu çalışmada infodemi okuryazarlığı kavramının tanımlanması, öneminin açıklanması ve bireylerin infodemi okuryazarlığı yeterliliğini ölçen özgün, geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirilmesi amaçlanmıştır. Gerçekleştirilen bu çalışma, infodemi okuryazarlığını ele alan ilk araştırmadır. Çalışmada öncelikle infodemi okuryazarlığı kavramı, temelleri ve kapsamı ile birlikte açıklanmış; önemine değinilerek salgın iletişimi sürecindeki rolü tartışılmıştır. Devamında ölçek geliştirme sürecine başlanmıştır. Bu aşamada ilk olarak, oluşturulan taslak ölçeğin yüzey ve kapsam geçerliliği sağlanmış, pilot uygulama ile güvenilirliği tespit edildikten sonra esas örneklem grubuna uygulanmıştır. Elde edilen veriler IBM SPSS V23 ve IBM AMOS V24 ile analiz edilmiştir. Gerçekleştirilen AFA analizi sonucunda ölçeğe dair keşfedilen yapı, DFA analizi ile doğrulanmıştır. Model uyum indeksleri CMIN/DF (1515,580/582) =2,604, GFI=0,868, AGFI=0,849, IFI=0,920, TLI=0,913, CFI=0,920, RMSEA=0,054, SRMR=0,044 olarak elde edilmiştir. DFA uyum indeksleri, model uyumunun iyi olduğunu göstermiştir. Maddelere ait tüm yol katsayıları istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Elde edilen ölçeğin Cronbah's Alpha katsayısı ,955; test-tekrar test için Pearson korelasyon katsayısı r=0,996, p<0,01 olarak bulunmuştur. Geçerlilik ve güvenilirlik analizleri sonucunda 5 faktör ve 36 maddeden oluşan İnfodemi Okuryazarlığı Ölçeği kabul edilmiş ve infodemi ile mücadele için kullanıma sunulmuştur.

Özet (Çeviri)

In order to combat infodemic, it is important to have infodemic literacy proficiency. However, there is no definition of infodemic literacy in the literature. Based on the existing literature gap, this study aims to define the concept of infodemic literacy, explain its importance, and develop an original, valid and reliable scale that measures individuals' infodemic literacy proficiency. This study is the first to address infodemic literacy. In the study, first of all, the concept of infodemic literacy, its foundations and scope were explained, its importance was mentioned and its role in the epidemic communication process was discussed. Subsequently, the scale development process was started. At this stage, firstly, the face and content validity of the draft scale was ensured, and after its reliability was determined through pilot application, it was applied to the main sample group. The IBM SPSS software version 23 and IBM AMOS software version 24 were used for data analysis. The structure discovered as a result of the EFA analysis was confirmed by CFA analysis. Model fit indices are CMIN/DF (1515,580/582) =2.604, GFI=0.868, AGFI=0.849, IFI=0.920, TLI=0.913, CFI=0.920, RMSEA=0.054, SRMR=0.044. The fitness indices for the CFA indicated that the model fit was good. All path coefficients of the items are statistically significant. The scale displayed good internal reliability (Cronbach's α = 0,955) and good test–retest reliability (r=0,996, p<0,01). As a result of validity and reliability analyses, the Infodemic Literacy Scale, consisting of 5 factors and 36 items, was accepted, and was introduced to combat the infodemic.

Benzer Tezler

  1. Denizli merkez ilçelerinde aile sağlığı merkezlerine başvuranlarda COVID-19'a yönelik bilgi durumu ve ilişkili faktörler

    Knowledge status and related factors about COVID-19 among those applying to family health centers in Denizli central districts

    NEVZAT ATALAY ÇELİKYÜREK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Pamukkale Üniversitesi

    Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı

    Yükleniyor...

  2. Evli bireylerin infodemi okuryazarlıklarının aşı tereddütü ve aşı tutumu üzerine etkisi

    The effect of married individuals' infodemic literacy on vaccine hesitancy and vaccine attitudes

    ALİ UĞURLU

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    Kafkas Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    Yükleniyor...

  3. COVID-19 aşı polikliniğine başvuran hastalarda aşı farkındalığı ve aşı tercihlerinde etkili olan faktörlerin değerlendirilmesi

    Vaccine awareness and evaluation of factors affecting vaccine preferences in patients WHO apply to the COVID-19 vaccine polyclinic

    GİZEM ÖZÇELİK KAPLAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Sağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    Yükleniyor...

  4. Pandemi döneminde sosyal medyada infodemi ve kullanıcılar üzerinde etkisi

    Infodemi in social media and its effect on users during the pandemic period

    OSMAN BATUR ALTAY

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    İstanbul Medipol Üniversitesi

    Medya ve İletişim Sistemleri Ana Bilim Dalı

    Yükleniyor...

  5. İnfodemi ve ahlaki panik ekseninde COVİD-19 sürecinde aşı karşıtlığı: X örneği

    Vaccine hesitancy in the process of COVID-19 within the axis of infodemic and moral panic: The case of X

    VOLKAN KALKAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Erciyes Üniversitesi

    Gazetecilik Ana Bilim Dalı

    Yükleniyor...