Tedaviye dirençli şizofreni hastalarında klozapin tedavisinin nörotrofik faktörler üzerine etkisi ve tedavi yanıtının bu faktörler ile ı̇lişkisi
The effect of clozapine treatment on neurotrophic factors in treatment-resistant schizophrenia patients and the relationship of treatment response
- Tez No: 843618
- Danışmanlar: PROF. DR. MAKBULE ÇİĞDEM AYDEMİR
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Biliş bozuklukları, Bilişsel işlevler, Klozapin, Psikiyatrik hastalar, Psikiyatrik hastalıklar, Sinir büyüme faktörleri, Şizofreni, Cognition disorders, Cognitive functions, Clozapine, Psychiatric patients, Psychiatric sickness, Nerve growth factors, Schizophrenia
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Şizofreni etiyolojisinde gelişimsel bozukluk hipotezi doğrultusunda en çok araştırılan molekül Beyin Kaynaklı Nörotrofik Faktör (BDNF) olmuştur. BDNF ekspresyonundaki değişiklikler, tümü şizofreninin patofizyolojisinde yer alan nöral gelişim bozukluklarına, migrasyon bozukluklarına ve bağlantı kopmalarına, değişmiş nöral plastisiteye ve yapısal anormalliklere yol açabilir. Pro-BDNF ve matur-BDNF olmak üzere iki farklı formda salınır ve birbirine karşıt fiyolojik yanıtı vardır. Tedaviye dirençli şizofreni (TDŞ) hasta grubunda klozapin tedavisinin serum pro-BDNF ve matur-BDNF izoformları seviyesi üzerine etkisi ve bunun bilişsel bozulma ve tedavi yanıtı ile ilişkisi araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Çalışmaya TDŞ tanısı olan 18 hasta dahil edilmiştir. Klozapin tedavisi başlamadan önce klinik değerlendirme için Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS), Kısa İşlevsel Faaliyetler Anketi (KİDÖ) ve bilişsel değerlendirme için Sürekli Performans Testi (SPT), Wisconsin Kart Eşleme Testi (WKET), N-geri Testi yapılmıştır. Aynı değerlendirmeler tedavinin altıncı ayında tekrar yapılmıştır. Hem tedavi öncesi hem de tedavi sonrası serum pro-BDNF ve matur-BDNF ölçümü için hastlardan kan numunesi alınmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkinin yönü ve gücü Spearman koralesyon katsayıları ile incelenmiştir. Bulgular: Klozapin tedavisi altındaki hasta grubunun tedavi öncesi ve altıncı ay kontrolleri incelendiğinde serum pro-BDNF değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı azalma saptanırken matur-BDNF düzeylerinde fark saptanmamıştır. Klozapin tedavisi altındaki hasta grubunun tedavi öncesi ve altıncı ayda uygulanan bilişsel testleri incelendiğinde, çalışma belleğini değerlendiren Wisconsin kart eşleme testi tamamlanan kategori (WKET-TK) puanında 6. ayda tedavi öncesine göre istatistiksel olarak anlamlı artış, perseverasyon hatası (WKET-PH) ve SPT-OE puanlarında ise istatistiksel olarak anlamlı bir düşüş saptanmıştır. Ancak tedavi sonrası pro-BDNF ve matur-BDNF ile bilişsel testlerdeki değişim arasında ilişki bulunmamıştır. Sonuç: Sonuç olarak çalışmamızda TDŞ hastalarında klozapin tedavisi sonrası apopototik etkilere sahip olduğu bilinen pro-BDNF düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı bir düşüş saptanmıştır. Ancak bu değişimin bilişsel test performansındaki değişim ile bir ilişkisi bulunamamıştır.
Özet (Çeviri)
Aim: In the etiology of schizophrenia, the most extensively investigated molecule in line with the developmental disorder hypothesis is Brain-Derived Neurotrophic Factor (BDNF). Changes in BDNF expression can lead to neural developmental disorders, migration disorders, disconnections, altered neural plasticity, and structural abnormalities, all of which are implicated in the pathophysiology of schizophrenia. BDNF is released in two different forms: pro-BDNF and mature BDNF, each with opposing physiological responses. This study aims to explore the impact of clozapine treatment on the levels of serum pro-BDNF and mature BDNF isoforms in the treatment-resistant schizophrenia (TRS) patient group and its relationship with cognitive impairment and treatment response. Materials and Methods: The study included 18 patients diagnosed with TRS. Before the initiation of clozapine treatment, clinical assessment was conducted using the Positive and Negative Syndrome Scale (PANSS), the Functioning Assessment Short Test (FAST), and cognitive evaluation involved the Continuous Performance Test (CPT), Wisconsin Card Sorting Test (WCST), and N-back Test. The same assessments were repeated at the sixth month of treatment. Blood samples were obtained from patients both before and after treatment for the measurement of serum pro-BDNF and mature BDNF. The direction and strength of the relationship between variables were examined using Spearman correlation coefficients. Results: When the pre-treatment and sixth-month controls of the patient group under clozapine treatment were examined, a statistically significant decrease was observed in serum pro-BDNF values, while no significant difference was found in mature BDNF levels. Regarding the cognitive tests administered before and after the sixth month of clozapine treatment, there was a statistically significant increase in the Wisconsin Card Sorting Test Completed Categories (WKET-TK) score compared to pre-treatment, and a statistically significant decrease in perseveration errors (WKET-PH) and SPT-OE scores. However, no relationship was found between post-treatment pro-BDNF and mature BDNF levels and changes in cognitive tests. Conclusions: As a result, our study identified a statistically significant decrease in pro-BDNF levels, known to have apoptotic effects, following clozapine treatment in patients with Treatment-Resistant Schizophrenia (TRS). However, no relationship was found between this change and the alteration in cognitive test performance.
Benzer Tezler
- Klozapin kullanan şizofreni hastalarında telomer uzunluğunun karşılaştırılması
Comparison of telomere length in schizophrenia patients using closapine
BARIŞ CAN SALMAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriDicle ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ATEŞ BUDAK
- Klozapin kullanan ve kullanmayan şizofreni tanılı hastalarda intihar riski, bilişsel fonksiyonlar, işlevsellik ve içgörünün değerlendirilmesi
Evaluation of suicide risk, cognitive functions, functionality and insight in patients diagnosed with schizophrenia using and not using clozapine
YASEMİN TAŞOVA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriSivas Cumhuriyet ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YAVUZ YILMAZ
- Şizofreni hastalarında klozapin tedavisine geçiş ve klozapin tedavisiyle hastalık seyri, remisyon ve yetersiz yanıt alınan hastalarda tedaviyi güçlendirme
Switching to clozapine treatment in patients with schizophrenia: The clinical course, remission and augmentation of treatment in partial responders after the switch
ŞEVİN HUN ŞENOL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
PsikiyatriHacettepe ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE ELİF ANIL YAĞCIOĞLU
- Şizofreni ve şizoafektif bozukluğu olan hastalarda klozapin tedavisinin sonlandırılmasında rol oynayan yan etkilerin değerlendirilmesi
The assessment of the role of side effects in discontinuation of clozapine treatment in patients wi̇th schizophrenia and schizoaffective disorder
RÜMEYSA TAŞDELEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Psikiyatriİstanbul ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VEHBİ ALP ÜÇOK
- Birinci kuşak antipsikotik, klozapin ve klozapin dışındaki diğer ikinci kuşak antipsikotikleri kullanan şizofreni hastalarının optik koherens tomografi sonuçlarının kontrol grubu ile karşılaştırılması
Comparison of optical coherence tomography findings of patients diagnosed with schizophrenia using first generation antipsychotic, clozapine, and second generation antipsychotics other than clozapine with control group
MEHMET HAMDİ ÖRÜM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
PsikiyatriAdıyaman ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYSUN KALENDEROĞLU