Şizofreni hastaları'nda pender'in sağlığı geliştirme modeline temellenen psikoeğitimin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarına etkisi
The effect of psychoeducation based on pender's health promotion model on healthy lifestyle behaviors in patients with schizophrenia
- Tez No: 843755
- Danışmanlar: PROF. DR. LEYLA KÜÇÜK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Psikiyatri, Nursing, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Beden imajı, Metabolizma, Obezite, Psikiyatrik hastalar, Psikoeğitim, Risk faktörleri, Sağlıklı yaşam, Sağlığın geliştirilmesi, Yaşam tarzı, Şizofreni, Body image, Metabolism, Obesity, Psychiatric patients, Psychoeducation, Risk factors, Healthy life, Health promotion, Life style, Schizophrenia
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hast. Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş: Şizofreni hastalarında obezite ve kardiyometabolik sağlık sorunları sıklıkla ihmal edilmektedir. Amaç: Bu araştırmanın amacı şizofreni hastalarına Pender'in Sağlığı Geliştirme Modeli'ne göre ev ziyaretleri ile uygulanan psikoeğitimin sağlıklı yaşam biçimi davranışları, beden imajı, kendilik algısı ve kardiyometabolik risk faktörleri üzerine etkinliğini değerlendirmektir. Yöntem: Bu araştırma, randomize kontrollü deneysel bir araştırmadır. Araştırmanın evrenini 180 şizofreni tanılı hasta, örneklemini ise 46 hasta (Girişim:23-Kontrol:23) oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında 26 sorudan oluşan Tanıtıcı Bilgi Formu, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği-II (SYBD-II), B-WISE ölçeği (Body-Weight, Image and Self-Esteem) ve Score (Türkiye) kartı kullanılmıştır. Veriler R vers. 2.15.3 programı ile analiz edilmiştir. Sağlığı Geliştirme Modeli'ne göre yapılandırılan eğitim programı ev ziyaretleri ve telepsikiyatrik görüşmelerle hasta ve ailelerine uygulanmıştır. Girişim ve kontrol grubundaki hastalara 6 ay süre ile izlem yapılmıştır. Bulgular: Araştırmamızda girişim ve kontrol grubunun total kolesterol, trigliserid, LDL ve açlık kan şekeri düzeyi son test değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmış (sırasıyla, p<0.001, p=0.040, p=0.001, p=0.013), girişim grubunun başlangıçta yüksek olan değerleri düşerken kontrol grubunun değerleri artmıştır (p<0,05). Girişim ve kontrol grubunda bel çevresi, bel/kalça oranı, BMI, kardiyovasküler risk skoru (SCORE) ön test ve son test değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmazken, gruplar arasında ön test değerlerine göre son test değerlerinde gözlenen değişime bakıldığında kontrol grubunda izlem sürecinde bu değerlerde artış olurken, girişim grubunda düşüş olduğu saptanmıştır (p<0.001). Girişim grubunun B-WISE ve SYBD-II ölçek puanlarının kontrol grubunun puanlarından anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptanmıştır (p<0.001). Sonuçlar: Bu bulgular doğrultusunda sağlığı geliştirme modeli şizofreni hastalarında, sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını geliştirmede, kendilik algısını iyileştirmede ve kardiyometabolik risk faktörlerini azaltmada etkili bulunmuştur. Sağlığı geliştirme müdahalelerinin ruh sağlığı hizmetlerine entegrasyonu, şizofreni hastaları ile ailelerinin yaşam kalitesini arttırırken sağlık hizmetlerinin de maliyet etkinliğine katkı sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
Introduction: Obesity and cardiometabolic health problems in schizophrenia patients are often neglected. Aim: The aim of this study is to evaluate the effectiveness of psychoeducation applied to patients with schizophrenia through home visits according to Pender's Health Promotion Model on healthy lifestyle behaviors, body image, self-perception and cardiometabolic risk factors. Method: This research is a randomized controlled experimental study. The population of the study consisted of 180 patients diagnosed with schizophrenia and the sample consisted of 46 patients (Intervention: 23-Control: 23). Introductory Information Form consisting of 26 questions, Healthy Lifestyle Behaviors Scale-II (HLBS-II), B-WISE Scale (Body-Weight, Image and Self-Esteem) ve Score (Turkey) card were used for data collection. Data were analyzed with R vers. 2.15.3 program. The training program based on Health Promotion Model was applied to patients and their families through home visits and telepsychiatric interviews. Patients in the intervention and control groups were monitored for 6 months. Results: In our study, a statistically significant difference was found between the post-test values of total cholesterol, triglyceride, LDL and fasting blood glucose levels of the intervention and control groups (p<0.001, p=0.040, p=0.001, p=0.013, respectively), and the initially high values of the intervention group decreased while those of the control group increased (p<0.05). While no statistically significant difference was found between the pretest and posttest values of waist circumference, waist/hip ratio, BMI, cardiovascular risk score (SCORE) in the intervention and control groups, when the change observed in the posttest values compared to the pretest values between the groups was examined, it was found that there was an increase in these values in the control group during the follow-up period, while there was a decrease in the intervention group (p<0.001). The B-WISE and SYBD-II scale scores of the intervention group were significantly higher than those of the control group (p<0.001). Conclusion: In line with these findings, the Health Promotion Model was found to be effective in developing healthy lifestyle behaviors, improving self-perception and reducing cardiometabolic risk factors in patients with schizophrenia. Integration of health promotion interventions into mental health services will improve the quality of life of schizophrenia patients and their families and contribute to the cost-effectiveness of health services.
Benzer Tezler
- Psikosomatik deri hastalarında ve şizofrenlerde sembolik fonksiyonlar
Başlık çevirisi yok
ZEHRA KARABURÇAK
- Şizofreni hastaları ve birinci derece yakınlarında kognitif süreçlerin ve silik nörolojik belirtilerin optik koherens tomografi ile ilişkisi
The relationship of cognitive processes and neurological soft signs with optical coherence tomography in patients with schizophrenia and their first-degree relatives
BÜŞRA YILDIZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriSağlık BakanlığıRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZUHAL KOÇ APAYDIN
- Şizofreni hastalarında nörobilişsel bozulmanın hastalık süresi ve yaşam kalitesiyle ilişkisi
The relationship of neurocognitive impairment with duration of disease and quality of life in patients with schizophrenia
GUNAY HAJIYEVA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
PsikiyatriÇukurova ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SONER ÇAKMAK
- Şizofreni hastalarında regülatör T hücreleri ile sitokin düzeylerinin klinik belirtilerle ilişkisi
The relationship between regulatory T cells and cytokine levels with clinical symptoms in schizophrenia patients
MAKBULE HİLAL YILDIRIM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Mikrobiyolojiİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiTıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞEGÜL AKSOY GÖKMEN
PROF. DR. SELÇUK KAYA
- Yeni başlangıçlı şizofreni hastalarında ödül için efor sarf etme ve efor temelli karar verme süreçlerinin incelenmesi
Investigation of effor expenditure for the reward and effort based decision making in recent onset schizophrenia patients
EZGİ İNCE GULİYEV
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Psikiyatriİstanbul ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VEHBİ ALP ÜÇOK