Geri Dön

Uyaran ve bağlam yeniliğinin bellek sistemleri üzerindeki etkisinin fonksiyonel nörogörüntüleme ile araştırılması

Investigating the effect of stimulus and contextual novelty on memory systems with functional neuroimaging

  1. Tez No: 844824
  2. Yazar: EMRE HARI
  3. Danışmanlar: PROF. DR. TAMER DEMİRALP
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Fizyoloji, Nöroloji, Psikoloji, Physiology, Neurology, Psychology
  6. Anahtar Kelimeler: Bağlamsal Yenilik, Uyaran Yeniliği, Bellek Sistemleri, Fonksiyonel Manyetik Rezonans Görüntüleme, Fonksiyonel Bağlantısallık, Bellek, Beyin, Beyin haritalanması, Contextual Novelty, Stimulus Novelty, Memory Systems, Functional Magnetic Resonance Imaging, Functional Connectivity, Memory, Brain, Brain mapping
  7. Yıl: 2023
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: İleri Nörolojik Bilimler Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bellek sisteminin etkinliği eski uyaranları işlemenin yanı sıra yeni uyaranların işlenerek belleğe entegrasyonuna dayanmaktadır. Bu çerçevede, bağlamsal yenilik ve uyaran yeniliği birlikte ele alınarak farklı yenilik türlerinin işlenmesinde rol alan anatomik alanlar ve etkileşim örüntülerinin fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (fMRI) yöntemiyle araştırılması amaçlanmıştır. Araştırmaya 15 sağlıklı katılımcının 3 Tesla MRI cihazıyla elde edilen fonksiyonel ve anatomik verileri dahil edilmiştir. Yenilik türlerine ilişkin etkilerin incelenmesi için kodlama ve geri çağırma aşamalarını içeren deney paradigması kullanılmıştır. Çalışma kapsamında yenilik etkilerine özgü anatomik bölgelerin tanımlanması için aktivasyon analizleri gerçekleştirilirken bölgeler arası etkileşimlerin incelemesi için de fonksiyonel bağlantısallık analizleri gerçekleştirilmiştir. Davranışsal analiz bulgularında, bağlamsal yenilik etkisi bellek süreçlerini olumlu yönde etkilerken uyaran yeniliği etkisinin olumsuz yönde etkilediği saptanmıştır. Bağlamsal yenilikte parahippokampal korteks, angular girus, prekuneus, superior oksipital girus (SOG) ve superior parietal korteks aktivasyon artışı gösterirken, uyaran yeniliği sırasında ise inferior oksipital korteks aktivasyon artışı göstermiştir. Orta oksipital girus (MOG), SOG ve fusiform girus (FG) iki yenilik türünde de tutarlı aktivasyon artışı göstermiştir. İnferior parietal korteks ise bağlamsal yenilikte aktivitesini arttırırken uyaran yeniliğinde aktivasyonunu düşürmüştür. Geri çağırma aşamasında, bağlamsal yenilikte medial temporal lobta (MTL) hem aktivasyon hem de fonksiyonel bağlantısallık artışı saptanmıştır. Buna karşın uyaran yeniliğinde ise MTL yapıları ile frontal alanlar arasındaki fonksiyonel bağlantısallık azalmıştır. Sonuç olarak, bağlamsal ve uyaran yeniliğinin işlenme süreçlerinin ve bellek sistemleri üzerindeki etkilerinin birbirinden farklı olduğu ortaya konmuştur.

Özet (Çeviri)

The effectiveness of the memory system is based on the processing of old stimuli as well as the processing and integration of novel stimuli into memory. In this context, it is aimed to investigate the anatomical areas and its interaction patterns involved in the processing of different types of novelty by considering contextual novelty and stimulus novelty together, using the functional magnetic resonance imaging (fMRI). Functional and anatomical data of 15 healthy participants obtained with 3 Tesla MRI device were included in the study. An experimental paradigm including encoding and retrieval stages was used to examine the effects of novelty types. Within the scope of the study, activation analyzes were carried out to identify anatomical regions specific to novelty effects, while functional connectivity analyzes were performed to examine the interactions between the regions. Behavioral analysis findings suggested that it was determined that the contextual novelty effect affected memory processes positively, while the stimulus novelty effect negatively affected them. While the parahippocampal cortex, angular gyrus, precuneus, superior occipital gyrus (SOG) and superior parietal cortex showed increased activation during contextual novelty, the inferior occipital cortex showed increased activation during stimulus novelty. The middle occipital gyrus (MOG), SOG, and fusiform gyrus (FG) showed consistent increased activation consistently in both novelty types. While the activation of the inferior parietal cortex increased in context novelty, its activation decreased in stimulus novelty. In recall phase, an increase in both activation and functional connectivity was detected in the medial temporal lobe (MTL) in contextual novelty, while a decrease in functional connectivity between MTL structures and frontal areas was detected in stimulus novelty. As a result, it has been revealed that the processing of contextual and stimulus novelty and their effects on memory systems are different from each other.

Benzer Tezler

  1. Genç yetişkinlerde bağlam özelliklerinin ve aşinalık etkisinin zaman algısı ile ilişkisi

    Relationship characteristics and relationship between time perception in young adults

    FATMA ADALET ŞAHİN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Mersin Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    Yükleniyor...

  2. Duygu içerikli işitsel uyaranların görsel bellek performansı ve karar verme süreçleri üzerine etkisi

    The effect of affective auditory stimuli on visual memory performance and decision making processes

    SUAT MERVE MAVRAL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    İstanbul Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    Yükleniyor...

  3. Yabancı dil olarak almanca öğretiminde alıştırmaların gelişim çizgisi ve Sprack Hkurs Deutsch ders kitabında alıştırma düzeni

    Başlık çevirisi yok

    HÜLYA KEPENEK(SAN)

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1989

    İstanbul Üniversitesi

    Almanca Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı

    Yükleniyor...

  4. Kekemelik ve akıcı konuşmayı içeren uyaranları dinlemenin nöral osilasyonlara etkileri

    Effects of listening to stuttered versus fluent speech on neural oscillations

    HALİL TAYYİP UYSAL

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Hacettepe Üniversitesi

    Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı

    Yükleniyor...

  5. Okul öncesi dönem hafif zihinsel yetersizlik tanısı olan çocukların matematik becerilerini geliştirme ve izlemeye yönelik bir mobil uygulamanın kullanılabilirliği

    Usability of a mobile application for developing and monitoring mathematical skills of preschool children diagnosed with mild intellectual disability

    SAİME ARSLAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Fırat Üniversitesi

    Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı

    Yükleniyor...