Yükseköğretimde uluslararasılaşma politikaları: Yükseköğretim Kurulunun (YÖK) 2021-2025 yılları arası faaliyetleri üzerine bir değerlendirme
Internationalization policies in higher education: An evaluation of the activities of the Council of Higher Education between 2021-2025
- Tez No: 866066
- Danışmanlar: PROF. DR. ŞEFİKA ŞULE ERÇETİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yükseköğretim Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yükseköğretimin Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Türk yükseköğretim sisteminin planlanmasından, koordinasyonundan ve denetlenmesinden sorumlu üst kuruluş olan Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanlığının 2021–2025 yılları arasında yürüttüğü yükseköğretimde uluslararasılaşma faaliyetlerini analiz etmektedir. Çalışma, YÖK'ün kurumsal deneyimini odağına alarak yükseköğretimde uluslararasılaşmanın çeşitli göstergeleri üzerinden söz konusu uygulamaları incelemekte; bu alandaki performansını değerlendirmeyi, Türk yükseköğretim sisteminin uluslararası görünürlüğü üzerindeki etkilerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırma, nitel bir araştırma yöntemi olarak doküman analizine dayanmaktadır. Bu kapsamda, YÖK'ün resmî internet sitesinde son beş yıl içerisinde yayımlanan tüm haberler sistematik bir biçimde analiz edilmiştir. Bulgular, YÖK'ün uluslararasılaşma faaliyetlerinin, Türkiye'deki üniversiteler ile yurt dışındaki yükseköğretim kurumları arasında yapılandırılmış ve süreklilik arz eden etkileşimleri mümkün kılan temel bir kurumsal mekanizma işlevi gördüğünü ortaya koymaktadır. Söz konusu faaliyetlerin yalnızca akademik iş birliklerine değil, aynı zamanda ülkeler arasındaki kültürel, politik ve ekonomik ilişkilere de katkı sunduğu; bu yönüyle YÖK'ün Türkiye'nin yükseköğretimde uluslararasılaşma sürecinde merkezi ve gündem belirleyici bir aktör olarak konumlandığı görülmektedir. Analiz sonuçları, YÖK'ün yükseköğretimde uluslararasılaşma girişimlerinin; uluslararası öğrenci hareketliliği, uluslararası akademik iş birlikleri, sınır ötesi yükseköğretim girişimleri, uluslararası görünürlüğün artırılmasına yönelik olarak dünya üniversiteler sıralamalarının stratejik kullanımı ve göçmenlerin yükseköğretime dâhil edilmesiyle ortaya çıkan zorunlu ve insani uluslararasılaşma gibi baskın tematik eksenler etrafında yapılandığını göstermektedir. Bu temalar, birlikte ele alındığında, YÖK'ün çok boyutlu ve politika odaklı bir uluslararasılaşma yaklaşımı benimsediğine işaret etmektedir. Ayrıca çalışma, başta Türk Devletleri olmak üzere Afrika, Orta Doğu, Balkanlar ve çeşitli Avrupa bölgeleriyle geliştirilen uluslararası akademik iş birliklerinin, kurumsal iş birliğinin ötesine geçerek bölgesel ve küresel ölçekte bilim diplomasisinin araçları olarak işlev gördüğünü ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study analyzes the internationalization activities undertaken between 2021 and 2025 by the Council of Higher Education (YÖK), the central authority responsible for planning, coordinating, and supervising the Turkish higher education system. Focusing on YÖK's institutional experience, the study examines its internationalization practices through multiple indicators of internationalization in higher education in order to assess its performance, identify the Turkish higher education system's impact on international visibility. The research employs document analysis as a qualitative research method. In this context, all news items published on the official website of the Council of Higher Education over the last five years are systematically analyzed. The findings suggest that YÖK's internationalization activities function as a key institutional mechanism facilitating structured and sustained interactions between Turkish universities and higher education institutions abroad. These activities contribute not only to academic cooperation but also to broader cultural, political, and economic relations between countries, positioning YÖK as a central and agenda-setting actor in Türkiye's higher education internationalization process. The analysis further demonstrates that YÖK's internationalization initiatives are organized around several dominant thematic axes, including international student mobility, international academic cooperation, cross-border higher education initiatives, the strategic use of global university rankings to enhance international visibility, and forms of forced and humanitarian internationalization emerging from the integration of migrants into higher education. Collectively, these themes reflect a multidimensional and policy-driven approach to internationalization. Moreover, the study indicates that international academic collaborations—particularly those developed with the Turkic States, as well as countries in Africa, the Middle East, the Balkans, and various European regions—extend beyond institutional cooperation and operate as instruments of science diplomacy at both regional and global levels.
Benzer Tezler
- Üniversite ile ilgili kanun ve yönetmeliğin bilgisayara aktarılması
Başlık çevirisi yok
NAFİYE MESTANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolEge ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OĞUZ MANAS
- Dokuz Eylül Üniversitesi Muğla İşletmecilik Yüksek Okulu 1983-1984 öğretim yılı öğrencileriyle ilgili araştırma
Başlık çevirisi yok
BELKIS YEDİYILDIZ
- Üniversitelerde okutulan güzel sanatlar müzik dersi programının incelenmesi
Studying the fine arts music curriculum taught in universities
FERDA GÜRGAN
- Le Non-naturalisme dans la Faute de I'Abbe Mouret d'Emile Zola
Başlık çevirisi yok
GÜRBÜZ SEZGİN
Yüksek Lisans
Fransızca
1986
Fransız Dili ve EdebiyatıCumhuriyet ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. TUNA ERTEM
