Yetişkinlerde uyku kronotipi ile zihinsel ve bedensel yorgunluk arasındaki ilişki
The relationship between sleep chronotype and mental and physical fatigue in adults
- Tez No: 870027
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SÜLEYMAN ERSOY
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Zihinsel yorgunluk, kronotip, sirkadiyen tercihi, Mental fatigue, chronotype, circadian preference
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Hamidiye Uluslararası Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Çalışmamızda, uykunun önemli bir bileşeni olan kronotip ile zihinsel ve bedensel yorgunluk düzeyi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı tipde planladığımız çalışmamız, Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniğin'e başvuranlar arasında 01.02.2024-01.04.2024 tarihlerinde yapılmıştır. Katılımcılara yüz yüze görüşülerek Sosyodemografik Bilgi Formu, Sabahçıl-Akşamcıl Anketi ve Chalder Yorgunluk Ölçeği uygulanmıştır. Kronik hastalığı, depresyon-uyku bozuklukları tanıları olan, uyku veya psikotrop ilaç kullanımı olan olgular çalışmadan hariç tutulmuşturİstatistiksel veriler IBM SPSS Statitistics 22 (IBM SPSS, Türkiye) kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmamız yaşları 18 ile 57 arasında değişen, 169'u (%82,4) kadın toplam 205 kişiyle yapılmıştır. Kronotip tercihine göre olguların %18'i sabahçıl, %61,5'i ara tip ve %20.5'i akşamçıl tipedir. Sabahçıl kronotipe sahip bireylerin hem bedensel hem de zihinsel yorgunluk düzeyleri, diğer gruplara göre anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur (p:0.002; p:0.007; p<0.05) (p:0.006; p:0.004; p<0.05). Ayrıca Total yorgunluk puanına göre yorgun olanların oranı sabahçıl grupta daha düşüktür. (p1:0.002; p2:0.008; p<0.05). Ek olarak sabahçıl kronotiplerin yaş ortalaması, akşamcılardan daha yüksek bulunmuştur (p:0.012; p<0.05). Sonuç: Sabahçıl kronotipteki bireylerin diğer kronotiplere göre anlamlı düzeyde daha az yorgun olduğu gözlenmiştir. Bu verilere dayanarak akşamcıl kronotipe sahip bireylerin zihinsel ve bedensel yorgunluk açısından daha riskli oldukları söylenebilir.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study is to evaluate the relationship between chronotype, an important component of sleep, and levels of mental and physical fatigue. Materials and Methods: This descriptive study was conducted between February 1, 2024, and April 1, 2024, among individuals applying to the Family Medicine Clinic of Ümraniye Education and Research Hospital. Participants were assessed face-to-face using the Sociodemographic Information Form, Morningness-Eveningness Questionnaire, and Chalder Fatigue Scale. Individuals with chronic diseases, depression, sleep disorders, or those using sleep or psychotropic medications were excluded from the study. Statistical data were analyzed using IBM SPSS Statistics 22. Results: The study included a total of 205 participants, aged between 18 and 57, of whom 169 (82.4%) were female. According to chronotype preference, 18% were morning types, 61.5% were intermediate types, and 20.5% were evening types. Individuals with a morning chronotype had significantly lower levels of both physical and mental fatigue compared to the other groups (p<0.05). Additionally, the proportion of fatigued individuals was lower in the morning group (p<0.05). Furthermore, the average age of morning types was found to be higher than that of evening types (p<0.05). Conclusion: Individuals with a morning chronotype exhibit significantly lower fatigue levels compared to other chronotypes. Based on these findings, it can be suggested that those with an evening chronotype are at greater risk for mental and physical fatigue.
Benzer Tezler
- Yetişkinlerde kronotipe göre beslenmenin obezite, diyet ve uyku kalitesi ile ilişkisi
The associations of nutrition according to chronotype with obesity, diet and SLEEP quality in adults
YAĞMUR PINAR AKKOYUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE ÖZDEMİR
- Yetişkinlerde kronotip ile vücut bileşimi ve beslenme alışkanlıkları arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determining the relationship between chronotype and body composition and nutritional habits in adults
GÜLER EZGİ BALDAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Okan ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLEK ÖZÇELİK ERSÜ
- Kişiye özel direnç egzersizinin kronotip ile ilişkili olarak uyku kalitesi üzerindeki etkileri
The effects of tailored resistance exercise on sleep quality in relation to chronotype
ALIAA SALEM MOHAMED MOHAMED MENSHAWI
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Fizyoterapi ve Rehabilitasyonİstanbul Medipol ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GİZEM ERGEZEN ŞAHİN
- Sağlıklı yetişkinlerde kronotip, yeme tutumları ve gözün ön-arka segment bulguları arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Investigation of the relationships between chronotype, eating attitudes, and anterior–posterior segment ocular findings in healthy adults
MERT GÖZEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriAfyonkarahisar Sağlık Bilimleri ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET ÜZER
- Yetişkinlerde yaşam memnuniyetinin kronotip özellikleri, uyku kalitesi ve biyolojik ritim ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between life satisfaction and chronotype characteristics, sleep quality and biological rhythm in adults
DİLEK AYBİKE GÜDER
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BARIŞ ÖNEN ÜNSALVER