Determinizm ve indeterminizm tartışmaları bağlamında yapay zeka ve insanın özgürlüğü
Artificial intelligence and human freedom in the context of determinism and indeterminism discussions
- Tez No: 870279
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEMRA TÜFENKCİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Özgür İrade, Sorumluluk, Determinizm, İndeterminizm, Yapay Zekâ, Free Will, Responsibility, Determinism, Indeterminism, Artificial Intelligence
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Balıkesir Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı özgür iradenin insana ve yapay zekaya yüklediği anlamı ve özgür iradenin yapay zekâyla ilişkisini tespit etmektir. Ayrıca problemin açmazlarına yönelik daha kapsayıcı bir perspektif geliştirilebileceğini göstermektir. Yapay özgür iradeye geçmeden önce zekânın ve yapay zekânın tanımını ve tarihçesi incelendi. Daha sonra felsefenin en eski problemlerinden biri olan özgür irade probleminin mahiyeti hakkında bilgi verildi. Bunu yaparken hem çalışmanın sınırları çerçevesinde kalarak hem de teze katkı sağlaması açısından determinizm, bağdaşırcılık ve indeterminizm anlayışlarına yer verildi. Her bir anlayışın içindeki çözüm önerileri, determinizm ve indeterminizm tartışmaları bağlamında özgür irade problemine yönelik tutumlarına göre sınıflandırılmaktadırlar. Bununla birlikte bilim ve teknolojinin gelişmesine bağlı olarak yapay zekâ önemli bir çalışma alanı haline gelmiştir. Yapay zekâ, insan zihninin bilişsel yeteneklerinin özellikle özgür irade gibi insani yetisinin yapay bir sistemde oluşturulmasını hedeflemektedir. Bu hedeften hareketle çalışmanın asıl konusunu yapay zekâ özgür iradeye sahip olabilir mi? sorusu teşkil etti. Çalışmanın sonucunda yapay zekâ ve özgür irade hakkında genel bir kanaate vardıktan sonra yapay zekânın özgür iradeye sahip olduğu varsayılacaksa bile bunun en yakın yolunun indeterminizminin evrende yer açtığı olasılıklar ilkesiyle mümkün olabileceği sonucuna vardık.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to determine the meaning that free will attributes to human beings and artificial intelligence and the relationship between free will and artificial intelligence. It is also to show that a more inclusive perspective can be developed towards the dilemmas of the problem. Before moving on to artificial free will, the definition and history of intelligence and artificial intelligence are analysed. Then, the nature of the problem of free will, which is one of the oldest problems of philosophy, was explained. In doing so, the concepts of determinism, compatibilism and indeterminism were included both within the limits of the study and in order to contribute to the thesis. The solution proposals within each understanding are categorised according to their attitudes towards the problem of free will in the context of the discussions on determinism and indeterminism. However, artificial intelligence has become an important field of study due to the development of science and technology. Artificial intelligence aims to create the cognitive abilities of the human mind, especially the human ability such as free will, in an artificial system. Based on this goal, the main subject of the study was the question of whether artificial intelligence can have free will. As a result of the study, after reaching a general opinion about artificial intelligence and free will, we concluded that even if artificial intelligence is to be assumed to have free will, the closest way to do so is through the principle of probabilities that indeterminism makes room for in the universe.
Benzer Tezler
- İki katlı pamuk ipliklerinden dokunan kumaşlarda örgüye bağlı olarak maksimum atkı sıklığının değişimi üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
MELTEM ASLI NARTER
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜNGÖR BAŞER
- Bromtimol mavisi, bromkresol moru ve klorfenol kırmızısı indikatörleri katılmış özel besiyerlerinin sütlerde antibiyotik belirtilmesine uygunluğu üzerine araştırmalar
Başlık çevirisi yok
ESENGÜL TUNCER
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiSüt Teknolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN YAYGIN
- Barajların hacim-verim ilişkisi üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
MEHMET KILIÇARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
İnşaat MühendisliğiÇukurova Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TEFARUK HAKTANIR
- A Decision support system for planning standby garbage collection trucks
Yedek çöp toplama kamyonlarının planlanması için bir karar destek sistemi
GÜLSER HACISALİHOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
1987
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİM DOĞRUSÖZ