The effect of air traffic controllers' mindfulness levels on perceived work stress
Hava trafik kontrolörlerinin bilinçli farkındalık düzeylerinin algılanan iş stresi üzerine etkisi
- Tez No: 870915
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NİSA SEÇİLMİŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sivil Havacılık, Civil Aviation
- Anahtar Kelimeler: Bilinçli farkındalık, Mindfulness
- Yıl: 2024
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Havacılık Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Hava trafik kontrolörleri, uçuş operasyonlarının her yönünü denetler ve trafiğin havalimanlarında güvenli, düzenli ve etkili bir şekilde ilerlemesini sağlar. Bu mesleğin gerektirdiği yüksek düzeyde güvenlik ve hızlı bir şekilde alınması gereken birçok kritik karar nedeniyle, kontrolörlerin işle ilgili stres seviyeleri şüphesiz artacaktır. Yapılan bu araştırmada Türkiye hava sahası içinde hava trafik hizmeti veren hava trafik kontrolörlerinin bilinçli farkındalık düzeylerinin, algılanan iş stresi üzerine etkisinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini ise kolayda örnekleme yöntemi ile seçilen ve araştırmaya katılmayı kabul eden 335 hava trafik kontrolörü oluşturmaktadır. Yapılan araştırmaya katılmaya gönüllü olan veren hava trafik kontrolörlerine demografik form, Beş Boyutlu Bilinçli Farkındalık Ölçeği ve İşle İlgili Stres Ölçeği uygulanmıştır. Demografik form, araştırmacı tarafından hazırlanırken cinsiyet, medeni durum, iş deneyimi, işletmedeki pozisyonu, çalışılan ünite, ICAO İngilizce yeterlilik düzeyi ve yaş sorularını içermektedir. Araştırmanın veri setini, Türkiye hava sahası içinde hava trafik hizmeti veren hava trafik kontrolörlerinden elde edilen veriler oluşturmaktadır. Katılımcılardan toplanan veriler istatistiksel analizleri için SPSS 24 programı kullanılmıştır. Verilerin normal dağılıp dağılmadığının tespit edilmesi için“Normallik Testi”gerçekleştirilmiş olup, verilerin normal dağılım gösterdiği tespit edilmiştir. Hava trafik kontrolörlerinin bilinçli farkındalık düzeyleri ile algılanan iş stresi arasındaki ilişkiyi belirlemek için Pearson Korelasyon testi kullanılmıştır. Ayrıca işle ilgili stresi yordayıcıları tespit edebilmek amacıyla çoklu doğrusal regresyon analizinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda işle ilgili stres ile bilinçli farkındalık alt boyutlarından gözlemleme, tanımlama, farkındalıkla davranma ve içsel deneyimlere tepkisizlik arasında negatif yönde anlamlı korelasyon belirlenmiştir. Ayrıca farkındalıkla davranmanın işle ilgili stresin anlamlı yordayıcısı olduğu tespit edilmiştir. Oluşturulan model içerisinde farkındalıkla davranma puanları azaldıkça, iş stres düzeyi artmaktadır.
Özet (Çeviri)
Air traffic controllers oversee all aspects of flight operations and ensure traffic moves safely, orderly, and efficiently through airports. Due to the high safety level, this profession requires and the multiple critical decisions that must be made quickly, controllers' job-related stress levels will undoubtedly increase. This study aims to determine the effect of mindfulness levels on perceived work stress among air traffic controllers providing air traffic services in Turkish airspace. The sample of the research consists of 335 ATCOs who were selected by convenience sampling method and agreed to participate in the research. Demographic form, Five Facet Mindfulness Questionnaire, and Work Stress Scale were applied to the ATCOs who volunteered to participate in the research. The demographic form was prepared by the researcher and included questions on gender, marital status, work experience, position in the organization, unit of employment, ICAO English proficiency level, and age. The data set of the study consists of data obtained from air traffic controllers providing air traffic services in Turkish airspace. SPSS 24 was used to analyze the data collected from the participants.“Normality Test”was performed to determine whether the data were normally distributed and it was determined that the data were normally distributed. The Pearson Correlation test was used to determine the relationship between air traffic controllers' mindfulness levels and perceived work stress. In addition, multiple linear regression analysis was used to determine the predictors of work-related stress. As a result of the research, a significant negative correlation was found between work-related stress and the facet of mindfulness, such as observing, describing, acting with awareness, and non-reactivity to inner experiences. Additionally, acting with awareness was found to be a significant predictor of work stress. In the model created, as the scores of acting with awareness decrease, the level of work stress increases.
Benzer Tezler
- Psikolojik sermayenin iş tatminine etkisi: Hava trafik kontrolörleri üzerine bir araştırma
The effect of psychological capital on job satisfaction: A research on air traffic controllers
AHMET MESUT AÇAN
- Algılanan stresin karar yorgunluğu üzerine etkisinde psikolojik sermayenin aracılık rolü: Hava trafik kontrolörleri üzerine bir araştırma
The mediating role of psychological capital in the effect of perceived stress on decision fatigue: A study on air traffic controllers
HASAN KARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İşletmeSüleyman Demirel Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN HÜSEYİN UZUNBACAK
- İş stresinin tükenmişlik üzerine etkisi ve Devlet Hava Meydanları İşletmesi'nde çalışan hava trafik kontrolörleri üzerine bir araştırma
A research about the effect of job stress to ai̇r traffi̇c controllers' level of burnouts who work i̇n General Di̇rectorate of State Ai̇rports Authori̇ty
MURAT SONER ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
İşletmeİstanbul Aydın Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ERCAN ÖGE
- Hava trafik kontrolde ayırma yöntemlerinin uçak emisyonları üzerindeki etkisinin optimizasyonu
Optimization of the effect of air traffic control separation methods on aircraft emissions
MUSTAFA ÖZDEMİR
Doktora
Türkçe
2024
Havacılık ve Uzay MühendisliğiEskişehir Teknik ÜniversitesiHava Trafik Kontrol Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZNUR USANMAZ
- Hava trafik kontrolörlerinde zihinsel iş yükünün havacılık operasyonlarına etkisi
Impact of air traffic controllers' mental workload to the flight operations
FİGEN GÜRCOŞKUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sivil HavacılıkMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKHAN AYAZLAR