Evliya Çelebi Seyahatnamesi'nde Bektaşiler
Bektashis in Evliya Celebi's Seyahatname
- Tez No: 871555
- Danışmanlar: PROF. DR. SADULLAH GÜLTEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Tarih, Religion, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Alevi Bektaşi Kültürü Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalışmamızda; Evliya Çelebi'nin XVII. yüzyılın yaklaşık 50 senelik bir kısmını çok geniş bir alanda gözlemleyip kayda geçirmesi suretiyle oluşturduğu Seyahatname adlı eserinde, Bektaşiliğin seyri ele alınmıştır. Bu dönemdeki Osmanlı Devleti-Bektaşi tarikatı ilişkileri irdelenerek bu ilişkilerin Evliya Çelebi'nin söylemlerine ne şekilde etki ettiği ortaya konmuştur. Bektaşilikle ilgili yazılı kaynakların oldukça az olduğu bir dönemde Evliya Çelebi Seyahatnamesi sayesinde 194 adet Bektaşi tekke, türbe ve ziyaretgâhın varlığı gün yüzüne çıkarılmış ayrıca Bektaşi dervişlerinin günlük yaşamından dini görüşlerine, geçim kaynaklarından görünüşlerine kadar birçok alanda detaylar paylaşılmıştır. Bunun dışında Hacı Bektaş-ı Veli başta olmak üzere Sarı Saltık Sultan, Karaca Ahmed Sultan, Akyazılı Sultan, Pir Dede Sultan, Abdal Musa gibi Bektaşiliğin diğer önemli şahsiyetlerinin Seyahatname'de yer alan hayatlarına ve yine birçok Bektaşi şeyhinin menkıbesine yer verilmiş aynı zamanda Osmanlı Devleti'nin yaptığı fetihlerde Bektaşilerin ne şekilde rol aldığı yine Seyahatname'deki menkıbelerle ortaya konmuştur. Bununla birlikte sözü edilen 194 adet tekke, türbe ve ziyaretgâhın günü-müze kadar geçirdiği süreçler ve günümüzdeki durumları gün yüzüne çıkarılmıştır.
Özet (Çeviri)
In our study; The work of Seyahatname which Evliya Celebi composed by observing and recording a period of approximately 50 years of the 17th century in a within wide scope was examined. The relations between the Ottoman Empire and the Bektashi sect in this period were revealed and it was presented how these relations affected Evliya Çelebi's discourses. In a period which written sources about Bektashism were quite scarce but thanks to Evliya Çelebi's Travelogue, the existence of 194 Bektashi lodges, tombs and place of pilgrimage was brought to light, and details were shared in many areas, from the daily life of Bektashi dervishes to their religious views, from their sour-ces of income to their appearance. Apart from this, the lives of other important figures of Bektashism, such as Haci Bektas-ı Veli, Sarı Saltık Sultan, Karaca Ahmed Sultan, Akyazılı Sultan, Pir Dede Sultan, Abdal Musa, and the legends of many Bektashi sheikhs were included and also the role of the Bektashis in the conquests of Ottoman State was presented by the anectodes in the Seyahatname. In addition, the processes that 194 lodges, tombs and shrines have gone through until today and their current situ-ation were brought to light in this study.
Benzer Tezler
- Evliya Çelebi Seyahatnamesi'nde Anadolu'da yaşayan gayrimüslimlerin durumları
Başlık çevirisi yok
M.SAMİ BAYBAL
Yüksek Lisans
Türkçe
1992
DinSelçuk ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. OSMAN CİLACI
- Evliya Çelebi Seyahatnamesi`nde folklorik unsurlar
Folkloric elements in Evliya Çelebi`s Seyahatname (travel book)
OSMAN ŞENTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Halk Bilimi (Folklor)Niğde ÜniversitesiTürk Halk Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. FARUK ÇOLAK
- Evliya Çelebi Seyahatnamesi`nde halk etimolojisi (I-II. ciltler)
Folk etymology at Evliya Çelebi`s Seyahatname (volume I-II)
FATİH KEMİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSA DUMAN
- Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi`nde Türk Mûsikîsi ile alakalı bilgiler
Information about Turkish Music Evliya Celebi`s Seyahatname
AYŞE ALTUNDAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
DinMarmara Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. NURİ ÖZCAN
- Evliya Çelebi Seyahatnamesi`nde başkasına ait söz ve düşünce aktarımı
The presentation of speech and thought in Evliya Çelebi Seyahatnamesi
MÜNTEHA GÜL
Doktora
Türkçe
2006
Türk Dili ve EdebiyatıOndokuz Mayıs ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MUSTAFA ÖZBALCI