Bir 16. yüzyıl kıraat risalesi olarak Zahîretü'l-kârî fî hıfzi nazmi kelâmi'l-bârî'nin tahkiki
The investigation of dhakhirat al-qari fi hifz nazm kalam al-bari as a 16th century Qur'anic recitation treatise
- Tez No: 876191
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İSKENDER ŞAHİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Osmanlı Devleti'nde Kur'ân eğitim ve öğretimi kapsamında tecvid ve kıraat ilmine büyük önem verilmiştir. Bu doğrultuda dârü'l-kurrâ ve dârü'l-huffâz gibi çeşitli kurumlar oluşturulmuş, camiler ve mescitlerin yanı sıra tekke, zaviye, türbe ve evlerde de ilmî faaliyetler titizlikle devam ettirilmiştir. Bununla birlikte kıraat ilmine yönelik çok sayıda eser telif edilmiştir. Osmanlı'da tecvid ve kıraat ilmine dair önemli eserlerden biri de Zahîretü'l-kârî fî hıfzi nazmi kelâmi'l-bârî adlı risâledir. Bu tez çalışmasında ilk olarak söz konusu eserin telif süreci, müellifi, mevcut nüshaları, bölümleri ve içeriği detaylı bir şekilde incelenmiş, ardından metin tahkiki/edisyon kritiği yapılmıştır. Veritabanları ve katalog taramaları sonucunda altı adet mahtût nüshaya ulaşılmış, herhangi bir matbu nüshaya ise rastlanılmamıştır. Ayrıca risâlenin Şeyh Burhâneddin'e değil, ismi belirsiz bir talebesine ait olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Söz konusu risâle on altıncı yüzyılda tecvid ve kıraat ilmi ile ilgili yazılmış mensur bir eserdir. Önce Arapça olarak kaleme alınmış, daha sonra Osmanlı Türkçesiyle yeniden yazılmıştır. Tecvid konuları tümdengelim yöntemiyle kısa ve öz bir şekilde ele alınmış, bol örneklerle anlatılmıştır. Bu risâlenin, kıraat ilmini giriş seviyesinde öğrenenler ve bu alanda araştırma yapacak olanlara faydalı olacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
In the Ottoman Empire, great importance was placed on Qur'anic education, particularly on the sciences of Tajwid (Qur'anic recitation rules) and Qira'at (different methods of reciting the Qur'an). Accordingly, various institutions such as schools for Qur'an recitation and schools for Qur'an memorization) were established. Academic activities were meticulously conducted not only in mosques and prayer rooms but also in tekkes (lodges), zawiyas (religious schools), tombs, and houses. Additionally, numerous works were authored on the science of Qira'at. One of the significant works on Tajwid and Qira'at in the Ottoman Empire is the treatise titled Dhakhīrat al-Qārī fī Ḥifẓ Naẓm Kalām al-Bārī. This thesis examines the process of its composition, its author, existing manuscripts, sections, and content in detail, followed by a critical edition. Through database and catalog searches, six manuscript copies of the text were discovered, but no printed editions were found. It was also concluded that the treatise does not belong to Sheikh Burhanuddin but to an unnamed disciple of his. The treatise itself, written in the 16th century, is a prose work on Tajwid and Qira'at. Initially penned in Arabic, it was later rewritten in Ottoman Turkish. It extensively covers Tajwid topics with numerous examples, explained using inductive reasoning. Each topic is presented concisely and clearly. It is believed that this treatise would be beneficial for beginners studying Qira'at and researchers in this field.
Benzer Tezler
- Satır arası Kur'an tercümesi Çankırı nüshasının edisyon kritiği ve kırâat farklılıkları açısından incelenmesi (3-57. varaklar arası)
Interlinear translation of the Quran: Critical edition of the Çankırı manuscript and analysis of recitation variations (pages 3-57)
GAMZE NUR KARAÇOBAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinÇankırı Karatekin ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDULHEKİM AĞIRBAŞ
- Bir 16. yüzyıl okuryazarının zihin dünyası: Tercüman Murad ve Tesviyetü't-Teveccüh ile'l-Hak adlı eseri
Mentality of a sixteenth-century literate: Tercüman Murad and his Tesviyetü't-Teveccüh ile'l-Hak
İSMAİL EMRE PAMUK
- Yazan ve metin üreten bir sanatkâr olarak divan şairi (16. yüzyıl örneği)
Divan poet as an artist who writes and produces text (Case of 16th century)
MUHAMMED ENİS ÖZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Türk Dili ve EdebiyatıFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DURSUN ALİ TÖKEL
- 16. yüzyıl Türk askeri giysilerinin form, doku ve malzeme özelliklerinin incelenmesi ve bir uygulama örneği
Examination of form, texture and material characteristics of 16th century Turkish military clothes and an application example
TUNÇ BİLGE
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiHaliç ÜniversitesiTekstil ve Moda Tasarımı Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. DR. ŞÖHRET AKTEPE
- 16. yüzyıl Katolik reformunun bir sonucu: Konsillerde kararlaştırılan“yasaklı kitaplar”
A result of the 16th century Catholic-reform: In councils, agreed prohibited books
HACER SAROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
TarihNecmettin Erbakan ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET ARAS