Kimyasal kuruluşlarda proses kazalarının domino etkilerine yönelik güvenlik mesafelerinin belirlenmesi
Determination of safety distances for domino effects of process accidents in chemical organizations
- Tez No: 884592
- Danışmanlar: PROF. DR. SALİHA ÇETİNYOKUŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Kimya Mühendisliği, Chemical Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Domino kazası, birincil senaryonun büyümesi ve birçok tesise zincirleme dağılması ile gerçekleşen büyük endüstriyel kaza türüdür. Eskalasyon etkilerinin güvenilir olarak kabul edilebileceği minimum mesafe“güvenlik mesafesi”olarak tanımlanır ve bu mesafe birincil senaryolardan daha ciddi etkiler içeren ikincil senaryoların meydana gelmemesi için eşik mesafedir. Bu tez çalışmasında, kimyasal kuruluşlarda proses kazalarının domino etkilerine yönelik güvenlik mesafelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, geçmiş domino kazalarının analizi, domino senaryolarının oluşturulması, domino etkileri için eşik değerlerin tespiti ve eşik değer temelli fiziksel etkilerin belirlenmesi aşamalarına dayanan yeni bir metodoloji önerisi getirilmiştir. Önerilen metodolojinin saha uygulaması da gerçekleştirilmiştir. Domino kazalarının analizinden domino etkisi unsurları olan birinci senaryo, eskalasyon vektörü ve ikincil senaryo(lar) tespit edilmiştir. Bu unsurlara dayanan domino senaryoları kimyasal kuruluşlar için oluşturulmuştur. Diğer ülke uygulamaları, standartlar ve bilimsel çalışmalar üzerinden yeni güvenlik mesafesi temelli eşik değerler önerilmiştir. Domino kazaları için senaryo edilen tüm birincil senaryoları kapsar nitelikte güvenlik mesafeleri ile ilişkilendirilecek korelasyonel hesaplamalar ortaya konulmuştur. Saha uygulaması ile kantitatif olarak kuruluşun domino kaza riski belirlenmiş, önerilen metodolojinin etkinliği gösterilmiştir.
Özet (Çeviri)
Domino accident is a type of major industrial accident that occurs when the primary scenario grows and spreads to many facilities. The minumum distance at which escalation effects can be considered reliable is defined as the“safety distance”, and this distance is the threshold distance to prevent the occurrence of secondary scenarios with more serious impacts than the primary scenarios. In this thesis study, it was aimed to determine the safety distances for the domino effects of process accidents in chemical organizations. For this purpose, a new methodology was proposed based on the analysis of past domino accidents, creation of domino scenarios, determination of threshold values for domino effects and determination of threshold value-based physical effects. Case study of the proposed methodology was also carried out. From the analysis of domino accidents, the primary scenario, escalation vector and secondary scenario(s), which are domino effect elements, were identified. Domino scenarios based on these elements were created for chemical organizations. New safety distance-based threshold values were proposed based on other country practices, standards and scientific studies. Correlational calculations to be associated with safety distances covering all primary scenarios for domino accidents were put forward. With case study, the organization's domino accident risk was determined quantitatively and the effectiveness of the proposed methodology was demonstrated.
Benzer Tezler
- Endüstriyel kuruluşlarda proses kazalarının domino etkilerinin risk analizi
Risk analysis of domino effects of process accidents in industrial facilities
GİZEM TURAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Kimya MühendisliğiGazi ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SALİHA ÇETİNYOKUŞ
- Sıcaklık algılayıcılarının incelenmesi, kalibrasyonu ve cam sanayiinde uygulanması
A study of temperative sensors, calibration and their application in glass industry
MUSTAFA ÖZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiMarmara ÜniversitesiElektrik Eğitimi Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. FUAT BÜYÜKTÜMTÜRK
- Preparation of urethane modified poly(styrene) based resin for removal of phenol
Fenol giderilmesi için poli(stiren) bazlı modifiye üretan reçinelerinin haırlanması
SİNEM ERKMEN
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Polimer Bilim ve Teknolojisiİstanbul Teknik ÜniversitesiPolimer Bilim ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAHİRE FİLİZ ŞENKAL
- An investigation on hazard and operability study (HAZOP) according to SEVESO III directive and special case studies
SEVESO III direktifi kapsamında yapılan tehlike ve işletilebilirlik analizi (HAZOP) çalışmalarının incelenmesi ve özel örneklemeler
PELİN GÜN
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
Kimya Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HİKMET İSKENDER
- Türkiye'de meydana gelen büyük endüstriyel kazaların analizi: Veri tabanı geliştirilmesi
Analysis of major industrial accidents in Türkiye: Database development
ANIL ERDOĞAN
Doktora
Türkçe
2023
Mühendislik BilimleriGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. MEHMET ÇAKMAK