Sağlıklı popülasyonda yeme tutumu ve davranışları: Bilişsel esneklik ve mükemmeliyetçiliğin rolü
Eating attitudes and behaviors in healthy population: The role of cognitive flexibility and perfectionism
- Tez No: 891014
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDAN NOYAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Bilişsel esneklik, Mükemmeliyetçilik, Wisconsin Kart Eşleme Testi, Yeme davranışı, Yeme tutumu, Cognitive flexibility, Perfectionism, Wisconsin Card Sorting Test, Eating behaviour, Eating attitudes
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Beykoz Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Programlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yeme tutum ve davranışlarının bilişsel esneklik ve mükemmeliyetçilik değişkenleriyle birlikte ele alındığı ve sağlıklı popülasyonda yeme tutum ve davranışlarının incelendiği araştırmaların sınırlı sayıda olduğu görülmüştür. Mevcut çalışmada, bilinen psikiyatrik tanısı olmayan ve beden kitle indekslerine göre normal vücut ağırlığına sahip 220 katılımcıda, yeme tutum ve davranışları ile mükemmeliyetçilik ve bilişsel esneklik düzeyleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Bu çalışmaya katılmaya gönüllü olan katılımcılara,“Yeme Tutum Testi (YTT-26)”,“Hollanda Yeme Davranışı Anketi (HYDA)”,“Frost Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik Ölçeği (FÇBMÖ)”,“Bilişsel Esneklik Envanteri (BEE)”kendini bildirim ölçekleri sunulmuştur. Ayrıca, bilişsel esnekliği değerlendirmek için bilgisayar temelli bir yürütücü işlev testi olan Wisconsin Kart Eşleme Testi (WKET) (n = 50) yüz yüze uygulanmıştır. Örneklemimiz, YTT kesme puanı doğrultusunda sağlıklı ve sağlıksız yeme tutumları gruplarına ayrılarak sosyodemografik özellikler ve FÇBMÖ, BEE, WKET performansları açısından karşılaştırılmıştır. Ölçümler arasındaki ikili ilişkiler“Pearson Korelasyon Analizi”ile test edilmiştir. Mükemmeliyetçilik ile yeme tutum ve davranışları arasındaki ilişkide bilişsel esnekliğin aracı rolünü incelemek için,“Process Macro”kullanılarak aracılık analizi yapılmıştır. Analizler, yeme tutum ve davranışları ile mükemmeliyetçiliğin cinsiyete göre farklılaşmadığını (p > 0,05) ancak, sağlıklı mükemmeliyetçiliğin kadınlarda daha yüksek olduğunu göstermektedir (Z = -6,10; p = 0,00). Ayrıca, yaş ilerledikçe bireylerin mükemmeliyetçi özelliklerinde azalma gözlenmiştir. Ek olarak bulgularımız, mükemmeliyetçiliğin yeme tutum ve davranışları üzerinde belirleyici olduğunu (p < 0,05), ancak bilişsel esnekliğin aracılık rolünün olmadığı göstermiştir (p > 0,05). Bulgularımız, yeme tutum ve davranışlarına yönelik müdahalelerde mükemmeliyetçiliğin ön planda tutulmasının önemli olabileceğini düşündürmektedir.
Özet (Çeviri)
It has been observed that there is a limited number of studies in which eating attitudes and behaviors are examined together with cognitive flexibility and perfectionism variables and in which eating attitudes/behaviors are examined in healthy populations. This study, the relationship between eating attitudes/behaviors and perfectionism and cognitive flexibility levels of 220 participants who did not have a diagnosis of psychiatric and neurological disorders and had normal body weight according to body mass indexes were examined. Participants who agreed to participate in this study were given the“Eating Attitude Test (EAT-26)”,“Dutch Eating Behavior Questionnaire (DEBQ)”,“Frost Multidimensional Perfectionism Scale (FMPS)”and“Cognitive Flexibility Inventory (CFI)”self-report scales. Additionally, the Wisconsin Card Sorting Test (WCST) was administered to assess cognitive flexibility in a face-to-face session (n = 50). Our sample was categorized into groups based on healthy and unhealthy eating attitudes using the EAT cut-off score, then compared across sociodemographic characteristics and performance on FMPS, CFI, and WCST. While“Pearson Correlation Analysis”examined pairwise relationships between variables, mediation analysis using“Process Macro”explored the mediating role of cognitive flexibility between perfectionism and eating attitudes/behaviors. Results indicated no gender differences in eating attitudes/behaviors or perfectionism (p > 0.05), but women exhibited higher levels of healthy perfectionism (z = -6.10; p = 0.00). Furthermore, a decrease in participants' perfectionistic traits was observed with increasing age. The study concluded that perfectionism significantly influences eating attitudes/behaviors (p < 0.05), whereas cognitive flexibility did not mediate this relationship (p > 0.05). These findings underscore the importance of addressing perfectionism in interventions targeting eating attitudes/behaviors.
Benzer Tezler
- Anoreksiya nervoza ve eksojen obezite tanılı 11-18 yaş arası olgularda dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu ek tanısı ve takıntılı spor yapma davranışının incelenmesi.
Investigation of compulsive exercise behaviours and comorbidity of attention deficit and hyperactivity disorder in 11-18 year-old adolescents diagnosed with anorexia nervosa and exogenous obesity.
ORÇUN DEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıEge ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZLI BURCU ÖZBARAN
- Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi sağlık yüksekokulu öğrencilerinin yeme farkındalığı durumlarının değerlendirilmesi
Assessment of mindful eating status of Osmaniye Korkut Ata University students of health school
YAHYA FARUK KARATAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SELEN MÜFTÜOĞLU
- Polikistik over tanısı alan kadınlarda ortoreksiya nervoza ve yeme tutumunun incelenmesi
Investigation of orthorexia nervosa and eating attitudes in women diagnosed with Polycystic Ovary Syndrome
SENA ULAŞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Okan ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İREM KARAMOLLAOĞLU
- Okul öncesi dönem çocuklarında yeme alışkanlıkları ve ebeveyn tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of preschool children's nutrition behaviours and parental attitudes
FEYZANUR ERDEM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEÇİL ARICA
- Yetişkinlerde sağlık okuryazarlığı, beslenme okuryazarlığı ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between health literacy, nutrition literacy, and quality of life in adults
ZEYNEP ARPA HAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
HemşirelikErzurum Teknik ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İZZET ÜLKER