Polikistik over tanısı alan kadınlarda ortoreksiya nervoza ve yeme tutumunun incelenmesi
Investigation of orthorexia nervosa and eating attitudes in women diagnosed with Polycystic Ovary Syndrome
- Tez No: 1014468
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İREM KARAMOLLAOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Okan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Polikistik Over Sendromu (PKOS), üreme çağındaki kadınların ortalama %10'unu etkileyen, hormonal dengesizlik, menstrüel düzensizlik, hiperandrojenizm ve yumurtalıklarda polikistik yapı gibi bulgularla seyreden bir endokrin bozukluktur. Tanı alan kadınlarda kilo kontrolü, beden algısı bozukluğu gibi etkenlerin bir arada bulunması, kilo verme amacıyla yapılan uzun vadeli ve kısır döngüye neden olan diyet süreçleri bu bireylerde yeme bozukluğu görülme riskini arttırmaktadır. Literatürde PKOS ile tıkınırcasına yeme bozukluğu, Anoreksiya Nervoza ve Bulimia Nervoza ilişkisi sıkça çalışılmış; ancak sağlıklı beslenmenin patolojik bir şekilde evrimleşmesi olarak tanımlanan Ortoreksiya Nervoza (ON) bu popülasyonda neredeyse hiç ele alınmamıştır. Bu çalışmanın amacı, PKOS tanısı alan kadınlarda ON yatkınlığını belirlemek ve ON eğiliminin sosyodemografik özellikler, antropometrik ölçümler ve yeme tutumlarıyla ilişkisini değerlendirmektir. Araştırma, kesitsel bir tasarım çerçevesinde gerçekleştirilmiştir. Çalışma süreci Nisan 2025 ile Nisan 2026 tarihleri arasında İstanbul'da yürütülmüş olup, 18–65 yaş aralığında yer alan kadın bireyler çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcılar, PKOS tanısı almış ve almamış olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Planlanan örneklem sayısına ulaşılamamış olmakla birlikte, çalışma toplam 88 katılımcı ile tamamlanmıştır. Veri toplama sürecinde bireylerin sosyodemografik özelliklerini, beslenme alışkanlıklarını ve yaşam tarzlarını içeren bir anket formu uygulanmıştır. Ortorektik eğilimin değerlendirilmesinde ORTO-11 ölçeğinden, yeme tutumlarının belirlenmesinde ise YTT-26 ölçeğinden yararlanılmıştır. Bunun yanı sıra katılımcıların beden kütle indeksi (BKİ) değerleri ve bazı antropometrik ölçümleri de analiz kapsamına alınmıştır. Elde edilen veriler istatistiksel yöntemlerle değerlendirilmiş ve gruplar arası karşılaştırmalar yapılmıştır. Elde edilen bulgulara bakıldığında, PKOS tanısı almış bireylerin beslenme davranışlarının belirli açılardan farklılaştığı görülmektedir. Bu grupta diyet yapma eğiliminin daha yaygın olduğu ve sağlıklı beslenmeye yönelik farkındalığın daha yüksek olduğu dikkat çekmiştir. Bununla birlikte, ortorektik eğilim düzeylerinin bazı bireylerde artış gösterdiği, ancak bu durumun tek başına beden kütle indeksi ile açıklanamadığı görülmüştür. Yeme tutumları ile ortorektik eğilim arasında belirli düzeyde ilişkiler saptanmış; özellikle kısıtlayıcı beslenme davranışlarının bu eğilimi artırabileceği düşünülmüştür. Sosyodemografik değişkenler incelendiğinde ise yaş, eğitim düzeyi ve yaşam tarzına bağlı bazı farklılıklar gözlemlenmiş, ancak bu değişkenlerin tek başına belirleyici olmadığı anlaşılmıştır. PKOS'un yol açtığı hormonal değişimler, stres düzeyindeki artış ve beden algısındaki bozulmaların, bireylerin beslenme davranışlarını dolaylı olarak etkileyebileceği değerlendirilmektedir. Sonuç olarak, PKOS tanısı tek başına ortorektik eğilim ya da yeme tutumu bozukluğu için belirleyici bir faktör olarak bulunmamıştır. Yine de iki ölçek arasındaki güçlü ilişki, ON eğiliminin yeme davranışı bozuklukları ile ortak bir zeminde değerlendirilmesi gerektiğini düşündürmektedir. BKİ, ideal ağırlık farkı ve geçmişteki en yüksek ağırlık değerlerinin YTT-26 ile bağlantılı olması, antropometrik geçmişin yeme tutumları üzerindeki etkisine işaret etmektedir. Bu nedenle PKOS'lu kadınlarda ortorektik eğilimin değerlendirilmesinde yalnızca tanı varlığına bakılması yeterli değildir; yaş, BKİ, kilo geçmişi, ideal ağırlık algısı ve psikolojik etmenleri kapsayan bütüncül bir yaklaşım benimsenmelidir. Çalışmanın sınırlılıkları arasında örneklem büyüklüğünün hedeflenenin altında kalması, gruplar arasındaki yaş farkı ve katılımcıların bir kısmında ek kronik hastalık bulunması yer almaktadır. Buna karşılık alanın dahilinde literatürde sınırlı çalışmalar olması, bu araştırmanın güçlü yönüdür ve elde edilen veriler ileride yapılacak araştırmalar için bir başlangıç noktası niteliği taşımaktadır. Tüm veriler ışığında, PKOS'lu kadınlarda ON ve yeme tutumlarının çok katmanlı yapısı dikkat çekmekte; daha geniş örneklemli, çok merkezli ve farklı sosyodemografik kesimleri dahil eden geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç olduğu belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
Polycystic Ovary Syndrome is an endocrine disorder affecting approximately 10% of women of reproductive age and is characterized by hormonal imbalance, menstrual irregularities, hyperandrogenism, and polycystic ovarian morphology. In women diagnosed with PCOS, concerns related to weight control and body image, together with repetitive long-term dieting practices aimed at weight loss, may increase the risk of developing disordered eating behaviors. Although the relationship between PCOS and eating disorders such as binge eating disorder, Anorexia Nervosa, and Bulimia Nervosa has been widely investigated in the literature, Orthorexia Nervosa (ON), which is described as a pathological preoccupation with healthy eating, has received very limited attention in this population. Therefore, this study aimed to evaluate orthorectic tendencies in women diagnosed with PCOS and to examine their relationship with sociodemographic characteristics, anthropometric measurements, and eating attitudes. This study was designed as a cross-sectional investigation and conducted in Istanbul between April 2025 and April 2026. Women between the ages of 18 and 65 years were included in the study. Participants were categorized into two groups according to the presence or absence of a PCOS diagnosis. Although the intended sample size could not be fully achieved, the research was completed with 88 participants. Data were collected using a questionnaire form covering sociodemographic information, dietary habits, and lifestyle characteristics. Orthorexic tendency was assessed using the ORTO-11 scale, whereas eating attitudes were evaluated with the EAT-26 scale. In addition, body mass index (BMI) values and several anthropometric measurements were included in the analysis. Statistical analyses were performed to compare the findings between the groups. The findings indicated that individuals diagnosed with PCOS differed from the control group in certain aspects of eating behavior. Dieting behavior was more frequently observed among participants with PCOS, and awareness regarding healthy eating appeared to be higher in this group. Increased orthorexic tendencies were identified in some participants; however, these tendencies could not be explained solely by BMI values. Associations of varying degrees were found between eating attitudes and orthorexic tendencies, suggesting that restrictive eating patterns may contribute to the development of such behaviors. Differences associated with age, educational status, and lifestyle factors were also observed, although these variables alone did not seem to have a decisive role. It is considered that hormonal alterations related to PCOS, increased stress levels, and disturbances in body image perception may indirectly influence eating behaviors in these individuals. In conclusion, the presence of a PCOS diagnosis alone was not identified as a direct determinant of orthorectic tendency or impaired eating attitudes. Nevertheless, the strong association observed between the two scales suggests that ON tendencies may share a common basis with disordered eating behaviors. The relationship between EAT-26 scores and factors such as BMI, ideal weight discrepancy, and highest previous body weight highlights the potential influence of anthropometric history on eating attitudes. For this reason, evaluating orthorectic tendencies in women with PCOS requires a multidimensional approach that takes into account age, BMI, weight history, perception of ideal body weight, and psychological factors rather than focusing solely on the diagnosis itself. Limitations of the study include the smaller-than-planned sample size, age differences between the groups, and the presence of additional chronic diseases in some participants. However, the scarcity of studies examining this topic in the literature represents an important strength of the present study, and the findings may contribute to future research in this field. Overall, the complex and multifactorial nature of ON tendencies and eating attitudes in women with PCOS indicates the need for larger, multicenter studies involving broader sociodemographic populations.
Benzer Tezler
- Polikistik Over Sendromu tanısı alan kadınlarda, algılanan sosyal desteğin, duygu düzenleme ve yeme alışkanlıkları üzerindeki aracılık etkisi
The mediating role of perceived social support in the relationship between emotion regulation and eating behaviors among women diagnosed with Polycystic Ovary Syndrome
PENBEGÜL BİROL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Kadın Hastalıkları ve DoğumBeykoz ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EDA ERMAĞAN ÇAĞLAR
- Polikistik over sendromu, endometrioma, myoma uteri tanısı alan hastalar ile sağlıklı kadınlarda endometrial reseptivite belirteçleri olan ınterlökin-2 ve tümör nekroz faktör alfa' nın karşılaştırılması
Oxidative stress in endometrial flushing fluid of patients with polycystic ovary syndrome, endometrioma and uterine leiomyoma: comparison with healthy controls
MUSTAFA DEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
Kadın Hastalıkları ve Doğumİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BÜLENT YILMAZ
- Açıklanamayan infertilite, polikistik over sendromu ve endometrioma tanısı alan hastalar ile sağlıklı kadınlarda endometrial implantasyon faktörü olarak corin ve prokalsitonin'in karşılaştırılması
Comparison of the levels of corin and procalsitonin in endometrial flushing fluid between women with unexplained infertility ,polycystic ovary syndrome ,endometrioma and fertile healthy women for endometrial implantation factors
ZEYNEP ŞEYHANLI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
Kadın Hastalıkları ve Doğumİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SERPİL AYDOĞMUŞ
- Poliendokrin metabolik over sendromu tanısı alan kadınlarda akdeniz diyetine uyumun yaşam kalitesi ve depresyon düzeyi ile ilişkisi
The relationship between adherence to the mediterranean diet, quality of life, and depression levels in women with polyendocrine metabolic ovary syndrome
GÖKÇE GÜRSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Kent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CEREN İŞERİ
- Polikistik over sendromu tanısı alan ve sağlıklı kadınların antropometrik ölçümleri, beslenme alışkanlıkları, yaşam ve uyku kalitelerinin karşılaştırılması
Comparison of anthropometric measurements, nutritional habits, quality of life and sleep of women diagnosed with polycystic ovarian
GÖRKEM DİDEM YURTALAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve DiyetetikEuropean Unıversıty Of LefkeBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NAZAL BARDAK PERÇİNCİ