Geri Dön

Diyaliz hastalarında ilaç uyumu, ilaç güveninin belirlenmesi ve bunun diyaliz semptomları ile ilişkisi

Medication compliance in dialysis patients, determination of medication safety and its relationship with dialysis symptoms

PDF İndir

  1. Tez No: 892470
  2. Yazar: FATMA ELİF ERİŞEN
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. MURAT TUĞCU
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Nefroloji, Nephrology
  6. Anahtar Kelimeler: kronik böbrek hastalığı, diyaliz, ilaç uyumu, ilaç ile ilgili inançlar, diyaliz semptomları, Hemodiyaliz, Nefroloji, Periton diyalizi, İlaç kullanımı, chronic kidney disease, dialysis, medication compliance, beliefs about medication, dialysis symptoms, Nephrology, Peritoneal dialysis, Drug utilization
  7. Yıl: 2024
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Marmara Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Nefroloji Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Diyaliz tedavisi alan hastalarda ilaç tedavisine uyumsuzluk önemli bir sorundur.Tedaviye uyulmaması sağlık maliyetlerinde artış, morbidite ve mortalitede artışa sebebiyet vereceği gibi hastalarda semptomların iyileştirilmesini zorlaştırabilir. Çalışmamızın amacı, diyaliz hastalarında ilaç uyumu, ilaç güveninin belirlenmesi ve bunun diyaliz semptomları ile ilişkisini belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 5 farklı merkezden 379 hemodiyaliz ve 81 periton diyaliz tedavisi gören toplam 460 hasta dahil edildi. Katılımcılara BMQ (İlaçlarla İlgili İnançlar Ölçeği), MARS-5 (İlaç Uyum Raporu Ölçeği) ve DSI (Diyaliz Semptom İndeksi) anketleri yüz yüze uygulanarak veriler kaydedildi. Diğer demografik ve klinik veriler hasta dosyalarından elde edilerek kaydedildi. Hasta verileri R (version 4.2.2) programında analiz edildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastaların %55'i (n:255) erkekti. Yaş ortalaması periton diyaliz hastalarında 54 (SD=15) yıl, hemodiyaliz hastalarında 63 (SD=13) yıl olarak bulundu. HD hastalarının toplam MARS-5 puanı 23.7 (SD=2.44) olarak, PD hastalarının toplam MARS-5 puanı 23.64 (SD=2.4) olarak bulundu (p=0.35). Tüm hastaların çoğunun (%71; n:329) ilaç uyumu iyi (MARS-5 toplam puanı > 23), hastaların azında (%29; n:131) ilaç uyumu kötü (MARS-5 toplam puanı ≤ 23) olarak bulunmuştur (p <0.001). BMQ anketinde tüm hastaların büyük çoğunluğunun (%95; n:438) ilaçlar ile ilgili olumlu düşüncelere sahip olduğu (BMQ1-BMQ2 puanı > 0), çok az bir kısmının (%5; n:22) ilaçlar ile ilgili olumsuz düşüncelere (BMQ1-BMQ2 puanı ≤ 0) sahip olduğu bulundu (p <0.001). İlaç uyumu iyi olan hastaların BMQ1-BMQ2 puanı ortalaması 17.1 (SD=5.7) olarak daha yüksek bulundu (p < 0.001). İlaçlar ile ilgili olumlu düşünceleri olan hastalarda MARS-5 toplam puan ortalaması 23.8 (SD=2.3) olarak daha fazla bulundu (p <0.001). En sık görülen semptom yorgunluktu (%78; n:361). Diğer en sık görülen semptomlar kas krampları (%69; n:316), üzgün hissetmek (%62; n:286), kaşıntı (%59; n:271), uyku problemleri (%54; n:249), kabızlık (%52; n:238), mide bulantısıydı (%43; n:238). İlaç uyumu iyi olan grupta mide bulantısı (p <0.001) ve bacaklarda istemsiz hareketler (p=0.002) daha az görülmüştür. İlaç ile ilgili olumlu düşünceleri olan grupta kaşıntı (p=0.002) ve bacaklarda şişlik (p=0.007) daha az görülmüştür. Sonuç: Çalışmamızda hastaların çoğunluğunda ilaç uyumu iyi olarak değerlendirilirken, ilaç uyumu iyi olan hastaların ilaçlarla ilgili daha fazla olumlu düşünceye sahip olduğu dikkat çekmektedir. Hemodiyaliz ve periton diyaliz hastaları arasında ilaç uyumu, ilaç ile ilgili inançlar ve semptom yükü olarak anlamlı farklılık bulunmamaktadır. Bunun yanında eğitim seviyesi ve gelir durumu arttıkça ilaç uyumunun arttığı görülmektedir. Ayrıca ilaç uyumu daha iyi olanlarda bazı semptomların daha az görülmesi de ilaç uyumunun tedavideki etkinliğini teyit etmektedir.

Özet (Çeviri)

Objective: Non-compliance with drug therapy is an important problem in patients receiving dialysis treatment. Non-compliance with treatment will cause an increase in healthcare costs, morbidity and mortality, and may make it difficult to improve symptoms in patients. The aim of our study is to determine medication compliance and medication confidence in dialysis patients and its relationship with dialysis symptoms. Materials and Methods: A total of 460 patients, 379 receiving hemodialysis and 81 peritoneal dialysis treatments from 5 different centers, were included in the study. BMQ (Medication Beliefs Scale), MARS-5 (Medication Compliance Report Scale) and DSI (Dialysis Symptom Index) questionnaires were administered to the participants face to face and the data were recorded. Other demographic and clinical data were obtained from patient files and recorded. Patient data were analyzed in R (version 4.2.2). Findings: 55% (n:255) of the patients included in the study were male. The average age was found to be 54 (SD = 15) years in peritoneal dialysis patients and 63 (SD = 13) years in hemodialysis patients. The total MARS-5 score of HD patients was 23.7 (SD=2.44), and the total MARS-5 score of PD patients was 23.64 (SD=2.4) (p=0.35). Most of all patients (71%; n:329) had good medication compliance (MARS-5 total score > 23), while a minority of patients (29%; n:131) had poor medication compliance (MARS-5 total score ≤ 23) (p <0.001). In the BMQ survey, the majority of all patients (95%; n:438) had positive thoughts about drugs (BMQ1-BMQ2 score > 0), and a very small number (5%; n:22) had negative thoughts about drugs (BMQ1- BMQ2 score ≤ 0) (p < 0.001). The mean BMQ1-BMQ2 score of patients with good medication compliance was found to be higher at 17.1 (SD = 5.7) (p < 0.001). The mean MARS-5 total score was found to be higher in patients with positive thoughts about medications, at 23.8 (SD=2.3) (p <0.001). The most common symptom was fatigue (78%; n:361). Other most common symptoms are muscle cramps (69%; n:316), feeling sad (62%; n:286), itching (59%; n:271), sleep problems (54%; n:249), constipation ( 52%; n:238), nausea (43%; n:238). Nausea (p <0.001) and involuntary movements in the legs (p = 0.002) were less common in the group with good medication compliance. Itching (p=0.002) and leg swelling (p=0.007) were less common in the group with positive thoughts about the drug. Conclusion: While medication compliance was evaluated as good in the majority of patients in our study, it is noteworthy that patients with good medication compliance had more positive thoughts about medications. There is no significant difference between hemodialysis and peritoneal dialysis patients in terms of medication compliance, medication-related beliefs and symptom burden. In addition, it is seen that medication compliance increases as education level and income level increases. In addition, the fact that some symptoms are less common in those with better medication compliance confirms the effectiveness of medication compliance in treatment.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    845371

    Hemodiyaliz hastalarında algılanan eş desteği ile ilaç uyumu, diyet ve sıvı kısıtlaması arasındaki ilişki

    The relationship between perceived spouse support with medication adherence, diet, and fluid restriction in hemodialysis patients

    GÜL TEMEL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    HemşirelikÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVDA EFİL

  2. Tez No

    267930

    Hemodiyaliz hastalarında polifarmasi ve fosfor bağlayıcı tedaviye uyumun değerlendirilmesi

    Polypharmacy and adherence of phosphore binding treatment in haemodialisis patients

    NİHAL BOZDAĞ KAPLAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2010

    NefrolojiOndokuz Mayıs Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NUROL ARIK

  3. Tez No

    175110

    Hemodiyaliz hastalarında yaşam kalitesinin değerlendirilmesi

    Başlık çevirisi yok

    VEHBİ ERÇOLAK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2007

    NefrolojiOndokuz Mayıs Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NUROL ARIK

  4. Tez No

    247432

    Son dönem böbrek yetmezliği nedeni ile böbrek nakli yapılan hastalarda psikiyatrik belirti ve tanı dağılımı

    Psychiatric symptoms and diagnoses in patient with renal transplantation made due to end stage renal disease

    HACER AKGÜL CEYHUN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2010

    PsikiyatriAtatürk Üniversitesi

    Psikiyatri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İSMET KIRPINAR

  5. Tez No

    248635

    Kronik böbrek yetersizliği olan çocuk hastalarda anemi tedavisinde rekombinant insan eritropoetini ve darbepoetin alfa etkinliklerinin karşılaştırılması

    Comparison of the efficacy of recombinant human erytropoietine and darbepoetin alpha in the treatment of anemia in children with chronic renal failure

    CEREN CAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2010

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SEVİNÇ EMRE

Geri Dön