Geri Dön

Beyond the clinic: A psychosocial politics of queer* trauma and LGBTİ+ mental health in Türkiye

Kliniğin ötesinde: Türkiye'de queer* travma ve LGBTI+ ruhsağlının psikososyal politikası

  1. Tez No: 895730
  2. Yazar: İLKAN CAN İPEKÇİ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. SİBEL IRZIK
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Antropoloji, Psikoloji, Anthropology, Psychology
  6. Anahtar Kelimeler: Cinsel ve toplumsal cinsiyet azınlıkları, LGBTT, Sosyal antropoloji, Sosyal psikoloji, Stres bozuklukları-travmatik, Toplumsal cinsiyet, Toplumsal travma, Sexual and gender minorities, Lesbian, Gay, Bisexsual, Transsexsual and Transgender, Social anthropology, Social psychology, Stress disorders-traumatic, Gender, Collective trauma
  7. Yıl: 2024
  8. Dil: İngilizce
  9. Üniversite: Sabancı Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
  12. Bilim Dalı: Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Çalışmaları Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu tez, Türkiye'de queer* travmayı ve LGBTİ+ ruh sağlığına yönelik psikososyal politikaları inceleyerek, sistemik cisheteronormatif şiddetin queer* ve trans* bireylerin yaşam deneyimleri üzerindeki sinsi etkilerine dair kapsamlı bir analiz sunmaktadır. Psikanaliz, queer teori, psikososyal çalışmalar, kültürel çalışmalar ve travma çalışmaları gibi çeşitli literatürleri arşınlayarak disiplinlerarası bir yaklaşım sunan bu araştırma, travma ve travmayla ilişkili ruh sağlığı çıktılarına dair geleneksel yaklaşımlar sunan çalışmaları geniş bir sosyopolitik bağlam içerisinde yeniden yorumlayarak, psikolojik ve sosyal olan arasındaki kuramsal ayrımı sorgulatmaktadır. Karma yöntemler kullanarak, yazar hem çeşitli klinik travma-stres çıktılara dair elde ettiği nicel bulguları hem de Türkiye'de yaşayan LGBTİA+ bireylerle yaptığı derinlemesine görüşmelere dair bulgularını incelemektedir. Travmatik deneyimlerin kültürel, sosyal ve politik boyutlarına duyarlı bir yaklaşım sunan yazar, Türkiye'deki queer* ve trans* bireylerin maruz kaldıkları sistematik ve devamlı ötekileştirme ve şiddetin sonucu olarak ruh sağlıklarının nasıl bozulduğunu göstermektedir.Bu çalışmada sadece queer* travmanın neden ve nasıl ortaya çıktığı ve deneyimlendiği değil, aynı zamanda queer* ve trans* bireylerin ruh sağlığına zarar veren unsurların cisheteronormatif toplum ve sistem tarafından nasıl devam ettirildiği de gösterilmektedir. Yazar, bu toplulukların karşılaştıkları sistematik baskı ve ötekileştirmeye karşı nasıl direndiklerini göstermekte ve bazen de bu grupların bu olumsuz unsurları içselleştirmek zorunda kaldıklarını ifade etmektedir. Son olarak, yazar, çeşitli travmalar yaşamış LGBTİA+ bireyleri destekleyebilecek bir sosyal düzen için daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu vurgulamaktadır.

Özet (Çeviri)

This dissertation examined the psychosocial politics of queer* trauma and LGBTQIA+ mental health in Türkiye, presenting a comprehensive analysis of how systemic cisheteronormative oppression insidiously affects the lived experiences of queer* and trans* individuals. Employing a transdisciplinary approach that engages with diverse literatures from psychoanalysis, queer theory, psychosocial studies, cultural studies, and trauma studies, this research challenges conventional narratives and studies of trauma and trauma-related mental health outcomes by resituating them within broader sociopolitical contexts that unsettle the divide between the psychological and the social. Through a mixed-method approach, the author investigates both the quantitative findings from the self-report data on various clinical trauma-stress outcomes, and a series of in-depth interviews with LGBTQIA+ persons in Türkiye. Advocating for an understanding that is attuned to the cultural, social, and political dimensions of traumatic experiences, the author highlights the continuous and pervasive impact of persistent, everyday discrimination and violence on the mental well-being of queer/trans* people in Türkiye. The study illustrates how cisheteronormative oppression not only causes queer* trauma but also perpetuate the conditions that continue to harm the psychological and relational well-being of queer* and trans* people. While the author demonstrates how resilience and agency are remobilized within these communities to resist systemic oppression, it also highlights how cisheteronormative majority projects their repudiated desires, and how this may culminate in the internalizations of these abjections by queer and trans* people. Finally, the author calls for further research and activist work to develop inclusive political environments and effective clinical practices that will support traumatized LGBTQIA+ people.

Benzer Tezler

  1. Doğum öncesi hazırlık eğitiminin doğum süreci, ağrı ve travma algısı ile postpartum anne-bebek bağlanmasına etkisi : Prospektif gözlemsel bir çalışma

    The effect of antenatal childbirth preparation education on labor pin and trauma perception and postpartum moyher-infant bonding : A prospective observational cohort study

    DİCLE TUĞÇE SEKÜÇOĞLU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Kadın Hastalıkları ve DoğumSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GÜLHAN GÜNEŞ ELÇİ

  2. İleri yaşlı bireylerin yaşam öykülerinin yaşam seyri perspektifinden incelenmesi

    An examination of the life stories of the oldest-old from a life course perspective

    BARKIN DERE

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Sosyal HizmetAkdeniz Üniversitesi

    Gerontoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HASAN HÜSEYİN BAŞIBÜYÜK

  3. Mastektomili kadınlara verilen akran yönderliği modelinin benlik saygısı ve hastalığı kabullenmesi üzerine etkisi

    The effect of peer education on self-esteem and illness acceptance in women undergoing mastectomy

    ÇİĞDEM GÜLŞEN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    HemşirelikSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Cerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SONAY GÖKTAŞ

  4. Atopik dermatit tedavisinde abrocitinib ve upadacitinib'in etkinlikleri ve etkinlik karşılaştırılması

    Efficacy of abrocitinib and upadacitinib in the treatment of atopic dermatitis and comparison of their efficacy

    ÖMER KARAKOYUN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    DermatolojiDicle Üniversitesi

    Deri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ERHAN AYHAN

  5. KOAH atağında hastanede yatarak kısa süreli pulmoner rehabilitasyon etkinliği

    A short-term pulmonary rehabilitation in aecopd during hospitalization

    ZEHRA SELİM

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Göğüs HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Ana Bilim Dalı

    PROF. PINAR ERGÜN