Geri Dön

Acil serviste gastrointestinal kanama şüphesi olan hastalarda trijay skoru olarak geliştirilen harbınger (horibe gastrointestinal bleeding score ) skorunun eksternal validasyonu

Acil serviste gastrointestinal kanama şüphesi olan hastalarda trijay skoru olarak geliştirilen harbinger (horibe gastrointestinal bleeding score ) skorunun eksternal validasyonu

PDF İndir

  1. Tez No: 896363
  2. Yazar: CANSU TIRIŞ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ÖZGE ECMEL ONUR, UZMAN ASLI BAHAR UÇAR
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Acil Tıp, Emergency Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Endoskopi, Gastrointestinal kanama, HARBINGER skoru, Hematemez, Melena, Endoskopi, Gastrointestinal kanama, HARBINGER skoru, Hematemez, Melena
  7. Yıl: 2024
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Marmara Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Acil Tıp Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Gastroenteroloji Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Gastrointestinal kanamalar yüksek mortalite ve morbidite oranlarına sahip olmaları nedeniyle acil servislerde önemli başvuru sebepleri arasında yer almaktadır. Üst gastrointestinal kanamanın genel insidansı Batı ülkelerinde 100.000'de 39-172 arasında seyretmektedir. Üst gastrointestinal kanamalı hastalarda ilk 24 saat içinde endoskopi ihtiyacını belirleyecek hızlı ve basit bir skorlama bulunmamaktadır. Mevcut skorlama sistemleri hastaların risk seviyelerini ve klinik sonuçlarını öngörmede farklı oranlarda başarı göstermektedir. Bu nedenle HARBINGER skoru, hastaların acil servislerde hızlıca değerlendirilmesi, yüksek riskli hastaların erken tanınması ve uygun tedaviye yönlendirilmesi amacıyla geliştirilen bir triyaj skoru olarak kullanılmaktadır. Çalışmamızın amacı, acil servise üst gastrointestinal kanama şüphesiyle başvuran hastalarda kullanılan bir triyaj skoru olan HARBINGER skorlama sisteminin eksternal validasyonunu yapmak, acil servise başvuran üst gastrointestinal kanamalı hastaların demografik verilerini çıkarmak, endoskopi bulgularını saptamak ve endoskopi bulguları ile skorlamayı karşılaştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif çalışma, Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde Eylül 2018 ile Mart 2023 tarihleri arasında acil servise üst gastrointestinal kanama şüphesiyle başvuran hastalar üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında 931 hasta taranmış, 543 hasta hem endoskopisi yapılan hem de HARBINGER skoru hesaplanabilen hastalar olarak çalışma kriterlerine uygun bulunarak çalışmaya dahil edilmiştir. Bu hastalara yapılan endoskopik incelemeler ve klinik sonuçlar retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Hastaların demografik verileri, başvuru şikayetleri, vital bulguları, laboratuvar sonuçları, kan transfüzyon ihtiyacı ve endoskopik bulguları toplanarak analiz edilmiştir. HARBINGER skoru, her hasta için retrospektif olarak hesaplanmış ve hastalar düşük, orta ve yüksek riskli gruplara ayrılmıştır. Çalışmanın birincil amacı, HARBINGER skorunun prediktif performansını değerlendirmek, ikincil amacı ise düşük riskli olarak kabul edilen hastaların 30 gün içindeki yeniden başvuru oranlarını incelemektir. İstatistiksel analizler SPSS 22.0 ve Jamovi yazılımları kullanılarak yapılmış, anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. 19 Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 543 hastanın 183'ü yüksek riskli endoskopi bulgularına sahip, 360'ı düşük riskli endoskopi bulgularına sahip olarak değerlendirilmiştir. Yüksek riskli endoskopi bulgusu olan grubundaki hastaların yaş ortalaması 60.4 yıl olup, düşük risk endoskopi grubundaki hastaların yaş ortalaması ise 64.4 yıl olarak tespit edilmiştir (p=0.013). Yüksek risk endoskopi grubunda yer alan hastaların %79.8'inde kan transfüzyonu ihtiyacı doğarken, düşük risk endoskopi grubunda bu oran %65.6 olarak bulunmuştur (p<0.001). Ayrıca, yüksek risk endoskopi grubundaki hastaların %60.7'sinde geçmişte gastrointestinal kanama öyküsü anlamlı derecede yüksek bulunurken, bu oran düşük risk endoskopi grubunda %27.5 olarak tespit edilmiştir (p<0.001). Endoskopik bulgular tek tek incelendiğinde, yüksek riskli endoskopi hastalarının büyük çoğunluğunu %66,3 (n=121) oranla varis kanamaları olduğu tespit edilmiştir. HARBINGER skoru, acil endoskopi ihtiyacını öngörme, düşük ve yüksek riskli endoskopi ihtiyacını ayırt etme konusunda başarılı sonuçlar göstermemiştir .Bununla birlikte, HARBINGER skor hastaların 30 gün içindeki klinik sonuçları üzerinde yeterince başarılı bir öngörü sunamamıştır. HARBINGER skorunun düşük riskli olarak değerlendirip taburculuk önerdiği hastaların %15.3'ü, 30 gün içinde yeniden gastrointestinal kanama nedeniyle hastaneye başvurmuş, bu hastaların bir kısmında mortalite gözlenmiştir. Bu sonuç, skorun düşük riskli gördüğü hastaların taburcu etme başarısının da düşük olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç: HARBINGER skoru, acil serviste üst gastrointestinal kanaması olan hastalarda triyaj skoru olarak kullanılmaya uygun bulunmamıştır. Skorlamaya göre gereksiz endoskopi oranları artmakta bu da sağlık hizmetleri maliyetlerini arttırmaktadır. Taburcu edilen hastalar da ise 30 günlük hastaneye tekrar başvuruları oranları incelendiğinde hastaların aynı şikayetlerle hastaneye tekrar başvurduğu izlenmiş ve yatış verildiği görülmüştür. Skorlamanın düşük ve yüksek riskli hastaları ayırt edememesinden dolayı endoskopi ve taburculuk kararı verirken kullanılmaması gerekmektedir.

Özet (Çeviri)

Amaç: Gastrointestinal kanamalar yüksek mortalite ve morbidite oranlarına sahip olmaları nedeniyle acil servislerde önemli başvuru sebepleri arasında yer almaktadır. Üst gastrointestinal kanamanın genel insidansı Batı ülkelerinde 100.000'de 39-172 arasında seyretmektedir. Üst gastrointestinal kanamalı hastalarda ilk 24 saat içinde endoskopi ihtiyacını belirleyecek hızlı ve basit bir skorlama bulunmamaktadır. Mevcut skorlama sistemleri hastaların risk seviyelerini ve klinik sonuçlarını öngörmede farklı oranlarda başarı göstermektedir. Bu nedenle HARBINGER skoru, hastaların acil servislerde hızlıca değerlendirilmesi, yüksek riskli hastaların erken tanınması ve uygun tedaviye yönlendirilmesi amacıyla geliştirilen bir triyaj skoru olarak kullanılmaktadır. Çalışmamızın amacı, acil servise üst gastrointestinal kanama şüphesiyle başvuran hastalarda kullanılan bir triyaj skoru olan HARBINGER skorlama sisteminin eksternal validasyonunu yapmak, acil servise başvuran üst gastrointestinal kanamalı hastaların demografik verilerini çıkarmak, endoskopi bulgularını saptamak ve endoskopi bulguları ile skorlamayı karşılaştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif çalışma, Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde Eylül 2018 ile Mart 2023 tarihleri arasında acil servise üst gastrointestinal kanama şüphesiyle başvuran hastalar üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında 931 hasta taranmış, 543 hasta hem endoskopisi yapılan hem de HARBINGER skoru hesaplanabilen hastalar olarak çalışma kriterlerine uygun bulunarak çalışmaya dahil edilmiştir. Bu hastalara yapılan endoskopik incelemeler ve klinik sonuçlar retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Hastaların demografik verileri, başvuru şikayetleri, vital bulguları, laboratuvar sonuçları, kan transfüzyon ihtiyacı ve endoskopik bulguları toplanarak analiz edilmiştir. HARBINGER skoru, her hasta için retrospektif olarak hesaplanmış ve hastalar düşük, orta ve yüksek riskli gruplara ayrılmıştır. Çalışmanın birincil amacı, HARBINGER skorunun prediktif performansını değerlendirmek, ikincil amacı ise düşük riskli olarak kabul edilen hastaların 30 gün içindeki yeniden başvuru oranlarını incelemektir. İstatistiksel analizler SPSS 22.0 ve Jamovi yazılımları kullanılarak yapılmış, anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. 19 Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 543 hastanın 183'ü yüksek riskli endoskopi bulgularına sahip, 360'ı düşük riskli endoskopi bulgularına sahip olarak değerlendirilmiştir. Yüksek riskli endoskopi bulgusu olan grubundaki hastaların yaş ortalaması 60.4 yıl olup, düşük risk endoskopi grubundaki hastaların yaş ortalaması ise 64.4 yıl olarak tespit edilmiştir (p=0.013). Yüksek risk endoskopi grubunda yer alan hastaların %79.8'inde kan transfüzyonu ihtiyacı doğarken, düşük risk endoskopi grubunda bu oran %65.6 olarak bulunmuştur (p<0.001). Ayrıca, yüksek risk endoskopi grubundaki hastaların %60.7'sinde geçmişte gastrointestinal kanama öyküsü anlamlı derecede yüksek bulunurken, bu oran düşük risk endoskopi grubunda %27.5 olarak tespit edilmiştir (p<0.001). Endoskopik bulgular tek tek incelendiğinde, yüksek riskli endoskopi hastalarının büyük çoğunluğunu %66,3 (n=121) oranla varis kanamaları olduğu tespit edilmiştir. HARBINGER skoru, acil endoskopi ihtiyacını öngörme, düşük ve yüksek riskli endoskopi ihtiyacını ayırt etme konusunda başarılı sonuçlar göstermemiştir .Bununla birlikte, HARBINGER skor hastaların 30 gün içindeki klinik sonuçları üzerinde yeterince başarılı bir öngörü sunamamıştır. HARBINGER skorunun düşük riskli olarak değerlendirip taburculuk önerdiği hastaların %15.3'ü, 30 gün içinde yeniden gastrointestinal kanama nedeniyle hastaneye başvurmuş, bu hastaların bir kısmında mortalite gözlenmiştir. Bu sonuç, skorun düşük riskli gördüğü hastaların taburcu etme başarısının da düşük olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç: HARBINGER skoru, acil serviste üst gastrointestinal kanaması olan hastalarda triyaj skoru olarak kullanılmaya uygun bulunmamıştır. Skorlamaya göre gereksiz endoskopi oranları artmakta bu da sağlık hizmetleri maliyetlerini arttırmaktadır. Taburcu edilen hastalar da ise 30 günlük hastaneye tekrar başvuruları oranları incelendiğinde hastaların aynı şikayetlerle hastaneye tekrar başvurduğu izlenmiş ve yatış verildiği görülmüştür. Skorlamanın düşük ve yüksek riskli hastaları ayırt edememesinden dolayı endoskopi ve taburculuk kararı verirken kullanılmaması gerekmektedir.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    443676

    Gastrointestinal sistem kanamalı hastalarda traneksamik asit kullanımının kanama üzerine olan etkisi

    Effect of tranexamic acid use on bleeding in patients with gastrointestinal bleeding

    İLKER YEŞİLKAYA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    İlk ve Acil YardımAnkara Üniversitesi

    Acil Tıp Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MÜGE GÜNALP

  2. Tez No

    1562

    Akut miyokard infarktüsünde intravenöz heparin tedavisi ile alınan sonuçlar (karşılaştırmalı bir çalışma)

    Başlık çevirisi yok

    MEHMET ALİ ÇOBANOĞLU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    1987

    Kardiyolojiİstanbul Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. REMZİ ÖZCAN

  3. Tez No

    374977

    Acil servise başvuran gastrointestinal sistem (GİS)kanamalı hastalarda GGK,PT-APTT'nin etkinliğinin retrospektif incelenmesi

    The retrospective research of the efficacy of GGK, PT-APTT in patients with gastrointestinal bleeding who resorted to the emergency room

    EKİM SAĞLAM GÜRMEN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    İlk ve Acil YardımAdnan Menderes Üniversitesi

    Acil Tıp Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. MÜCAHİT AVCİL

  4. Tez No

    310032

    Acil serviste gastrointestinal kanamalı hastaların izleminde yatak başı girişimsel olmayan seri hemoglobin ölçümünün etkinliği

    The effectiveness of serial hemoglobin measurements with non-invasive bedside method during the follow-up of patients suspected for gastrointestinal bleeding in the emergency department

    HANİFE ÇİFTCİOĞLU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    İlk ve Acil YardımDokuz Eylül Üniversitesi

    Acil Tıp Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. RIDVAN ATİLLA

  5. Tez No

    774302

    Gastrointestinal sistem kanamalı hastalarda serum CD163 seviyelerinin ölçümü ve değerlendirilmesi

    Meauserment and evaluation of serum CD 163 levels in patiends with gastrointestinal system bleeding

    NİHAL AYIK KAYMAZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Acil TıpTrakya Üniversitesi

    Acil Tıp Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ÖMER SALT

Geri Dön