Bir Kadınefendinin portresi: Servetseza Kadınefendi
Portrait of a Kadinefendi: Servetseza Kadinefendi
- Tez No: 896892
- Danışmanlar: PROF. DR. ARZU TERZİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Osmanlı Hanedanı, Osmanlı tarihi, Osmanlı'da Harem Cariyeler, Sultan Abdülmecid, Tarih araştırmaları, Ottoman Dynasty, Ottoman history, Osmanlı'da Harem Cariyeler, Sultan Abdülmecid, History research
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yeniçağ Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada Sultan Abdülmecid'in Baş Kadınefendisi Servetseza Hanım'ın hayatı ele alınmış, modernleşmeye çalışan bir toplumun aynası olarak biyografisinin genel bir resmi elde edilmeye çalışılmıştır. Kökeni ve Saray'a hangi yolla ne zaman girdiği konusunda resmî bir bilgi bulunmayan Servetseza'nın bundan sonraki hayatı hakkında bildiklerimiz de oldukça sınırlı olup daha çok resmî belgelere aksetmiş masraf defterleri, kişisel yazışmalar ve Saray'ın günlük hayatına dair kayıtlardan ibarettir. Çalışmada arşiv kaynakları titizlikle taranarak Baş Kadınefendi'ye dair kayıtlar toplanmıştır. Abdülmecid'in hayatta olduğu dönemde rahat yaşayan ve geniş imkânlara sahip olan Servetseza'nın eşi Sultan Abdülmecid'in vefat etmesinden sonra alışageldiği üst sınıf hayat tarzını ve sahip olduğu statüyü korumak için Galata Bankerlerine borçlanmak, mücevherlerini rehine vermek, hatta kendine ait bağda yetişen ürünlerini satmak zorunda kaldığı görülmüştür. Modernleşmenin getirdiği bir yanı geleneksel bir yanı alafranga hayat tarzı Servetseza'nın bütün yaşamının ana rengi gibi görünür. Serverseza'nın çocuğu olmamış, ancak Sultan Abdülmecid'in diğer kadınlarından olup da anneleri vefat etmiş olan üç çocuğuna validelik etmiştir. Sultan Abdülmecid'in vefatından kısa bir süre önce Bâlâ Tekkesi'ne intisap eden Kadınefendi'ye Şeyh Ali Efendi'nin yazdığı mektuplar Kadınefendi'nin manevi dünyası ile ilgili bilgiler verirken, Saray-Tekke ilişkileri hakkında da bizleri aydınlatmaktadır. Servetseza vefat ettikten sonra, muhallefatı, mücevherleri ve ödenemeyen borçları sebebiyle arşiv kayıtlarında varlığını sürdürmüştür. Çalışmada Servetseza Kadınefendi'nin borçlarının, muhallefatının satılmasıyla kapatılması hakkındaki belgeler takip edilmiş, 1910 yılında evlatlığı olan Sultan Mehmet Reşad'ın valideliğinin kabrini ziyaretiyle bu kayıtlar sona ermiştir.
Özet (Çeviri)
In this study, the life of Servetseza Hanım, Bash Kadinefendi of Sultan Abdulmecid, is discussed; it attempted to obtain a general picture of her biography as a mirror of a society trying to modernize. What we know about Servetseza's subsequent life, as there is no official information about her origins and how and when she entered the Palace, is quite limited and consists mostly of expense books, personal correspondence, and records of the daily life of the Palace reflected in official documents. In the study, archive sources were meticulously scanned, and records about the bash kadinefendi of the sultan were collected; it appears that Servetseza, who lived comfortably and had ample opportunities during the lifetime of Abdülmecid, had to borrow money from the Galata Bankers, pawn her jewels, and even sell the products grown in her vineyard to maintain her accustomed upper-class lifestyle and status after the death of Sultan Abdülmecid. Simultaneous traditional and European lifestyle, brought about by modernisation, seems to be the main colour of Servetseza's life. Servetseza did not have children, but she was a mother to three children born by Sultan Abdülmecid's other wives, who had passed away. The letters written by Sheikh Ali Efendi to the Kadinefendi, who joined the Bala Lodge shortly before the death of Sultan Abdülmecid, provide information about the spiritual world of the Kadinefendi and also enlighten us about the relations between the Palace and the Lodge. After Servetseza's death, her inheritance continued to exist in the archive records due to her jewels and unpaid debts. In the study, documents about the settlement of Servetseza Kadinefendi's debts by selling her inheritance were pursued, and these records ended with the visit of her adopted son, Sultan Mehmet Reşad, to the grave of his mother in 1910.
Benzer Tezler
- Ahmet Mithat Efendi'nin romanlarında kadın eğitimi üzerine bir inceleme
A study on the women education in Ahmet Mithat Efendi's novels
SELDA DENİZLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiOrtaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SABAHATTİN ÇAĞIN
- Antik Yunan ve Roma toplumlarında toplumsal cinsiyetin şekillenmesi ve cinsellik kavramı
Forming of gender mainstreaming in the ancient Greek and Roman societies and sexuality
ÖZGE ŞİMŞEKDİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
ArkeolojiDokuz Eylül ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERGÜN LAFLI
- Varlık'ın semptomu olarak Leviathan
Leviathan as the symptom og being
SÜHEYP ÖĞÜT
Doktora
Türkçe
2016
SosyolojiYıldırım Beyazıt ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN YELKEN
- The gift of madness: Confronting past traumatic memories as a gateway to healing
Deliliğin armağanı: Geçmişin karanlık yüzü ile yüzleşme ve iyileşmeye giden delilik geçidi
FİDAN SOLMAZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
İngiliz Dili ve EdebiyatıBoğaziçi ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. ASLI TEKİNAY GÜLMEZ
- Hoşyar Kadın ve Siyer-i Nebî adlı eseri
Hoşyar Kadın and the work Si̇yer-i Nebî
HÜSNA KIRIMLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıMarmara Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELİHA YILDIRAN SARIKAYA