Yatarak tedavi gören metamfetamin kullanım bozukluğu olan bireylerde relaps riskinin afektif labilite, aleksitimi ve davranışsal inhibisyon ve aktivasyon sistemleri ile ilişkisi
The relationship of relapse risk with affective lability, alexythimia and behavioral inhibition and activation systems in individuals with methamphetamine use disorder received inpati̇ent treadment
- Tez No: 913616
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÜLİZ ŞENORMANCI
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: metamfetamin, relaps, afektif labilite, aleksitimi, davranışsal inhibisyon, davranışsal aktivasyon, methamphetamine, relapse, affective lability, alexithymia, behavioural inhibition, behavioural activation
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Yatarak tedavi gören metamfetamin kullanım bozukluğu olan bireylerde relaps riskinin afektif labilite, aleksitimi, davranışsal inhibisyon ve aktivasyon sistemleri ile olası ilişkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Araştırmamızda Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bursa Yüksek İhtisas Eğitim Araştırma Hastanesi Alkol ve Madde Bağımlılığı Tedavi Merkezi (AMATEM) servislerinde yatarak tedavi gören, DSM-5'e göre Metamfetamin Kullanım Bozukluğu (MKB) tanısı konulmuş 100 kişi dahil edilmiştir. Araştırmaya katılmaya gönüllü katılımcılara öncelikle sosyodemografik veri formu uygulanmıştır. Daha sonrasında tüm katılımcılar Bağımlılık Profil İndeksi (BAPİ), Metamfetamin Kullanıcıları İçin Relaps Riski Değerlendirme Ölçeği (MRRDÖ), Duygulanım Değişkenlik Ölçeği (ALS-18), Depresyon-Anksiyete-Stres Ölçeği 21 (DASS-21), Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAS-20) ve Davranışsal İnhibisyon Sistemi/Davranışsal Aktivasyon Sistemi Ölçeği ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmamızda MRRDÖ toplam puanları ile TAÖ-20 toplam (r=0,425, p<0,001 ve ALS-18 toplam (r=0,474, p<0,001) puanları arasında anlamlı derecede pozitif korelasyon olduğu bulunmuştur. Alt ölçekler düzeyinde değerlendirildiğinde ise; MRDDÖ toplam puanları ile duyguları tanıma zorluğu (r=0,434, p<0,001), duyguları ifade etme zorluğu (r=0,327, p=0,001), dışa vuruk düşünce (r=0,251, p=0,014) olmak üzere TAÖ-20'nin tüm alt ölçekleri, DİS/DAS ölçeğinin DKDS (r=0,206, p=0,045) alt ölçeği, ALS anksiyete depresyon (r=0,387, p<0,001), ALS depresyon elevasyon (r=0,466, p<0,001), ALS öfke (r=0,324, p=0,001) olmak üzere ALS-18'in tüm alt ölçekleri ve DASÖ21 anksiyete (r=0,376, p<0,001), DASÖ21 depresyon (r=0,358, p<0,001), DASÖ21 stres (r=0,363, p<0,001) puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı seviyede pozitif korelasyon olduğu görülmüştür. Çalışmamızda MRRDÖ toplam puanları ile BAPİ toplam (r=0,474, p<0,001) puanları arasında istatiksel olarak anlamlı seviyede pozitif korelasyon olduğu bulunmuştur. MRRDÖ alt ölçekleri ile BAPİ alt ölçekleri arasında yapılan istatiksel değerlendirmede ise; 'Metamfetamin Aşerme' puanları ile BAPİ toplam (r=0,446,p<0,001), tanı (r=0,437, p<0,001), yaşam üstüne etkileri (r=0,312, p=0,002), şiddetli istek (r=0,553, p<0,001) puanları arasında anlamlı seviyede pozitif korelasyon olduğu, 'Sosyal Tanınma' puanları ile BAPİ toplam (r=0,302, p=0,003), tanı (r=0,335, p=0,001), yaşam üstüne etkileri (r=0,349, p=0,001), şiddetli istek (r=0,282, p=0,006) puanları arasında istatistik olarak anlamlı seviyede pozitif korelasyon olduğu ve 'Metamfetamine Karşı Tutum' puanları ile BAPİ tanı (r=0,288, p=0,004), şiddetli istek (r=0,249, p=0,013) puanları arasında anlamlı seviyede pozitif korelasyon olduğu ancak BAPİ motivasyon puanları ile anlamlı seviyede negatif korelasyon olduğu (r=-0,308, p=0,002) bulunmuştur. Relaps riskini etkileyen faktörleri belirlemede TAS-20, ALS, DASÖ21, DİSDAS ve BAPİ puanları ile yapılan regresyon analizinde, BAPİ puanlarının eklenmesiyle oluşan son modelde MRRDÖ Toplam puanlarının %43'ünün istatistiksel açıdan anlamlı seviyede (F=5,64, p<0,001) TAS-20, ALS Toplam, DASÖ21, DİS/DAS ve BAPİ puanları tarafından açıklandığı ve model alt değişkenleri incelendiğinde MRRDÖ Toplam puanlarını açıklamada sadece TAS-20 (p=0,033, GA:0,014-0,324), ALS Toplam (p=0,035, GA:0,018-0,467), DAS Eğlence Arayışı (p=0,049, GA:-1,664 - -0,004) ve BAPİ Toplam (p<0,001, GA:0,683-2,257) puanlarının istatistiksel açıdan anlamlı seviyede etkili olduğu görülmüştür. Sonuç: Yatarak tedavi gören MKB'li bireylerde tedavi sırasındaki relaps riskinin bağımlılık şiddeti, afektif labilite, aleksitimi ve davranışsal aktivasyon sistemi ile ilişkili olduğu bulunmuştur. MKB'li bireylerdeki relaps riskinin değerlendirilmesinde, afektif labilite ve aleksitiminin ayrıntılı ele alınması gerekmektedir. MKB'nin tedavisine duyguları tanıma ve duygu düzenleme becerilerini kapsayan müdahalelerin eklenmesi relaps riski açısından anlamlı olabilir.
Özet (Çeviri)
Aim: The study aimed to investigate the possible relationship between relapse risk and affective lability, alexithymia, and the behavioral inhibition and activation systems in individuals undergoing inpatient treatment for methamphetamine use disorder. Materials and Methods: In our study, 100 individuals diagnosed with Methamphetamine Use Disorder (MUD) according to DSM-5 criteria were included, all of whom were receiving inpatient treatment at the Alcohol and Substance Abuse Treatment Center (AMATEM) of the University of Health Sciences Bursa Yüksek İhtisas Training and Research Hospital. Participants who volunteered to take part in the study were first administered a sociodemographic data form. Subsequently, all participants were evaluated using the Addiction Profile Index (API), the Relapse Risk Assessment Scale for Methamphetamine Users (RRAS), The Affective Lability Scale-18 (ALS-18), the Depression-Anxiety-Stress Scale 21 (DASS-21), the Toronto Alexithymia Scale (TAS-20), and the Behavioral Inhibition System/Behavioral Activation System Scale. Results: In our study, a significant positive correlation was found between total RRAS scores and total TAS-20 (r=0.425, p<0.001) and ALS-18 scores (r=0.474, p<0.001). At the subscale level, the following statistically significant positive correlations were observed: total RRAS scores with difficulty in identifying feelings (r=0.434, p<0.001), difficulty describing feelings (r=0.327, p=0.001), externally oriented thinking (r=0.251, p=0.014) from TAS-20 subscales; FFFS subscale of BIS/BAS (r=0.206, p=0.045); anxiety-depression (r=0.387, p<0.001), depression-elevation (r=0.466, p<0.001), and anger (r=0.324, p=0.001) from ALS-18 subscales; and anxiety (r=0.376, p<0.001), depression (r=0.358, p<0.001), and stress (r=0.363, p<0.001) from DASS21 subscales. In addition, a statistically significant positive correlation was found between total RRAS scores and total API scores (r=0.474, p<0.001). In the statistical evaluation of RRAS subscales and API subscales, significant positive correlations were observed between. Craving for MA“ scores and total API (r=0.446, p<0.001), diagnosis (r=0.437, p<0.001), life impact (r=0.312, p=0.002), and intense desire (r=0.553, p<0.001). ”Social Recognition“ scores and total API (r=0.302, p=0.003), diagnosis (r=0.335, p=0.001), life impact (r=0.349, p=0.001), and intense desire (r=0.282, p=0.006). ”Attitude Towards MA" scores and API diagnosis (r=0.288, p=0.004) and intense desire (r=0.249, p=0.013); however, a significant negative correlation was found with API motivation scores (r=-0.308, p=0.002). Regression analysis was conducted to determine the factors affecting relapse risk using TAS-20, ALS-18, DASS21, BIS/BAS, and API scores. In the final model, which included API scores, 43% of the variance in total RRAS scores was significantly explained (F=5.64, p<0.001) by TAS-20, total ALS-18, DASS21, BIS/BAS, and API scores. When examining the model's sub-variables, it was observed that only TAS-20 (p=0.033, CI: 0.014-0.324), total ALS (p=0.035, CI: 0.018-0.467), BAS Fun Seeking (p=0.049, CI: -1.664 to -0.004), and total API (p<0.001, CI: 0.683-2.257) scores had statistically significant effects in explaining total RRAS scores. Conclusion: In individuals with MUD receiving inpatient treatment, the risk of relapse during therapy was associated with advanced levels of addiction severity, affective lability, alexithymia, and the behavioral activation system. In assessing the risk of relapse in individuals with MUD, it is necessary to examine affective instability and alexithymia in detail. Adding interventions that enhance emotion recognition and emotion regulation skills to the treatment of MUD may significantly reduce the risk of relapse.
Benzer Tezler
- Yağ asidi amid hidrolaz (FAAH) rs324420 polimorfizminin metamfetamin ve/veya eroin kullanan bireylerde dürtüselliğe etkisi
The effect of fatty acid amide hydrolase (FAAH) rs324420 polymorphism on impulsivity in individuals using methamphetamine and/or heroin
ÖZLEM ARAT
Doktora
Türkçe
2024
BiyolojiAnkara ÜniversitesiAdli Bilimler Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. DİLEK AKYÜZLÜ
- Metamfetaminle birlikte çoklu madde kullanım bozukluğu olan bireylerin tedavi sonrası sosyal hayata uyumlarında aidiyet duygusunun incelenmesi
Investigation of“Sense of belonging during the social life adaptation after the treatment of individuals with multiple substance use disorder accompani̇ed by methamphethamine”
SONER UTKU YÜKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Sosyal HizmetAkdeniz ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYTEN KAYA KILIÇ
- İlk atak psikoz tanısıyla yatarak tedavi gören çocuk ve ergen hastalarda madde kullanım bozukluğu eş tanısının klinik bulgularla ilişkisinin araştırılması
Investigation on the relationship between clinical findings of substence use disorder in children and adolescents with inpatients first episode psychosis
TUĞBA ESEROĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZHAN YALÇIN
- Eroin kullanım bozukluğu olan hastalarda metamfetamin kullanımı ile ilişkili özelliklerin değerlendirilmesi
Evaluation of characteristics associated with methamphetamine use in patients with heroin use disorder
ZEKİ VATANSEVER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İZGİ ALNIAK
- Metamfetamin kullanım bozukluğu hastalarında tedavi öncesinde ve arınma sonrasında, TRAF-6 genini hedefleyen miRNA-146a'nın ekspresyonunun incelenmesi
Investigation of the expression of miRNA-146a targetting the TRAF-6 gene in patients with methamphetamine use disorder before and after detoxification
ALİ TÜRK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
GenetikGaziantep ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDURRAHMAN ALTINDAĞ