Türkçe öğretmen adaylarının özel gereksinimli bireylere yönelik tutumlarının incelenmesi
Investigation of Turkish teacher candidates' attitudes towards individuals with special needs
- Tez No: 913853
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT AKDAĞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Tutumlar, Kaynaştırma, Öğretmenler, Özel Gereksinimler, Eğitim, Attitudes, Inclusion, Teachers, SpecialNeeds, Education
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Özel Eğitim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, Türkçe öğretmen adaylarının özel gereksinimli bireylere yönelik tutumlarını incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın temel hedefi, öğretmen adaylarının bu bireyler hakkındaki algılarının eğitim süreçlerinde nasıl şekillendiğini ve hangi faktörlerden etkilendiğini ortaya koymaktır. Bu doğrultuda, çalışma nicel yöntemler kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamındaki araştırmalar ilişkisel tarama araştırması çerçevesinde yapılmıştır. Araştırmada, Türkçe öğretmen adaylarının özel gereksinimli bireylere yönelik tutumları; cinsiyet, sınıf düzeyi, özel eğitim dersi alma durumu ve daha önce herhangi bir yükseköğrenim mezunu olma durumu gibi değişkenler açısından analiz edilmiştir. Araştırma değişkenlerinin normal dağılım gösterip göstermediği, Kolmogorov-Smirnov testi ile değerlendirilmiştir. Normal dağılım göstermeyen verilerde ve gruplar arası karşılaştırmalarda, Kruskal-Wallis H Testi; ikili grup karşılaştırmalarında ise Mann-Whitney U Testi kullanılmıştır. p<0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular, adayların genel olarak olumlu tutumlar sergilediğini, ancak bu tutumların söz konusu değişkenlere bağlı olarak anlamlı farklılıklar gösterdiğini ortaya koymuştur. Erkek adayların duyarlılık ve olumsuz tutum puanlarının, kadın adaylara göre daha yüksek olduğu; özel eğitim dersi almış adayların ise almayanlara kıyasla daha olumlu tutumlar geliştirdiği tespit edilmiştir. Ayrıca, daha önce herhangi bir yükseköğrenim mezuniyeti olmayan öğrencilerin olumsuz tutum puanları daha yüksek bulunmuştur. Sınıf düzeyi açısından bulgular incelendiğinde ise 1. Sınıf öğrencilerinin olumsuz tutumlarının 4.sınıf öğrencilere göre daha yüksek olduğu görülmektedir. Bu bulgular eğitimin tutumlara olumlu yönde etkisini göstermektedir. Araştırma, öğretmen adaylarının özel gereksinimli bireylerle çalışma konusundaki kaygı ve endişelerinin, özel eğitim konusunda yeterli bilgi ve deneyime sahip olmadıkları durumlarda arttığını göstermektedir. Bu bulgular ışığında, özel eğitim derslerinin artırılması, içeriklerinin zenginleştirilmesi ve öğretmen adaylarının bu bireylerle doğrudan etkileşim kurmasına olanak sağlayacak programların geliştirilmesi önerilmektedir. Sonuç olarak, bu çalışma, Türkçe öğretmen adaylarının özel gereksinimli bireylere yönelik tutumlarının, bu bireylerin eğitim süreçlerindeki başarılarını doğrudan etkileyebileceğini vurgulamaktadır. Öğretmen adaylarının olumlu tutumlar geliştirmesi, kapsayıcı bir eğitim ortamının oluşturulmasında kritik bir rol oynamaktadır. Bu bağlamda, eğitimin bu alandaki farkındalığı artıracak şekilde yapılandırılması büyük önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to examine the attitudes of prospective Turkish language teachers toward individuals with special needs. The primary objective of the research is to reveal how teacher candidates' perceptions of these individuals are shaped during the educational process and what factors influence them. Accordingly, the study was conducted using both quantitative and qualitative methods. In the research, the attitudes of prospective Turkish language teachers toward individuals with special needs were analyzed based on variables such as gender, grade level, whether they had taken special education courses, and whether they held a higher education degree. The findings indicated that candidates generally exhibited positive attitudes; however, these attitudes showed significant differences depending on the variables in question. Male candidates demonstrated higher sensitivity and negative attitude scores compared to female candidates, while those who had taken special education courses developed more positive attitudes than those who had not. Additionally, it was observed that as the level of education increased, sensitivity scores rose, and negative attitudes decreased. The research highlighted that the anxiety and concerns of teacher candidates about working with individuals with special needs tend to increase when they lack sufficient knowledge and experience in special education. In light of these findings, it is recommended to increase the number of special education courses, enrich their content, and develop programs that allow teacher candidates to interact directly with individuals with special needs. In conclusion, this study emphasizes that the attitudes of prospective Turkish language teachers toward individuals with special needs can directly impact these individuals' success in educational processes. Developing positive attitudes among teacher candidates plays a critical role in creating an inclusive educational environment. In this context, it is of great importance to structure education to raise awareness in this area.
Benzer Tezler
- Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının özel gereksinimli bireylere yönelik tutumlarının çeşitli değişkenlere göre incelenmesi
Investigate the attitudes of the teacher candidates who are studying social studies teaching to the individualswith special needs in terms of different variables
AYDAN ULAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimSakarya ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVGİ COŞKUN KESKİN
- Beden eğitimi öğretmen adaylarının özel gereksinimli bireylere yönelik tutumlarının incelenmesi
Examining the attitudes of physical education and sports teacher candidates towards individuals with special NEEDS
RANA KOÇKAROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve Öğretimİstanbul Gedik ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NİLAY UTLU
- Okul öncesi öğretmenlerinin özel gereksinimli bireylere yönelik tutumlarının incelenmesi (Sakarya ili örneği)
Investigation of preschool teachers' attitudes towards individuals with special needs (Sakarya province example)
MÜZEYYEN YOLCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLHAN GÜVEN
- Okul öncesi öğretmen adaylarının kaynaştırmaya yönelik tutumlarının incelenmesi
Investigation of preschool teacher candidates' attitudes towards of integration
AFIRDİTA DANYOLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Eğitim ve ÖğretimTrakya ÜniversitesiEngelli Çalışmaları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ZÜLFİYE GÜL ERCAN
- STEM eğitimi kapsamında astronomi etkinliklerinin geliştirilmesi ve değerlendirilmesi
Development and evaluation of astronomy activities in the scope of stem education
HASAN ZÜHTÜ OKULU
Doktora
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman Üniversitesiİlköğretim Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE OĞUZ ÜNVER