Üç ay süre ile takip edilen panik bozukluk hastalarında uyku kalitesinin karar verme ve yürütücü işlevlerle ilişkisi
The association of sleep quality with decision making and executive functi̇ons in patients with panic disorder followed for three months
- Tez No: 915175
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ ALÇI
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Bilişsel işlevler, Depresyon, Karar verme, Panik bozukluk, Uyku kalitesi, Cognitive functions, Depression, Decision-making, Panic disorder, Sleep quality
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Balıkesir Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Araştırmamızın amacı; panik bozukluğa eşlik eden uyku kalitesi bozuklukları ile bilişsel işlev bozukluklarını değerlendirmeyi ve aralarındaki ilişkiyi incelemektir. Ayrıca tedavi sonrası panik atakların semptomatik düzelmesine rağmen bilişsel işlevlerdeki bozulmanın devam edip etmediğini ve bilişsel işlevlerin düzelmesine uyku kalitesindeki düzelmenin etkisini araştırmaktır. Yöntem: Çalışmaya, dahil edilme kriterlerini karşılayan 81 Panik Bozukluk (PB) tanılı gönüllü hasta ve hasta grubuyla yaş, cinsiyet ve eğitim düzeyi açısından uyumlu 81 sağlıklı gönüllü dahil edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen hastalara ilk görüşmelerinde Sosyodemografik Veri Formu, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ), Panik Bozukluk Şiddet Ölçeği (PBŞÖ), Montgomery Asberg Depresyon Ölçeği (MADÖ), Wisconsin Kart Eşleme Testi (WKET) ve İowa Kumar Testi (IKT) uygulanmıştır. Üç aylık psikiyatrik tedavi ve izlem süresince 43 hasta çeşitli nedenlerle takipten ayrılmıştır. Bu nedenle takip ve tedaviye devam eden PB tanılı 38 hastaya PUKİ, PBŞÖ, MADÖ, WKET ve İKT tekrar uygulanmıştır. Bulgular: Korelasyon analizlerinde, PUKİ ile MADÖ ve MADÖ ile PBŞÖ arasında pozitif yönde korelasyon tespit edilmiştir (p<0,001). Bilişsel işlevlerin değerlendirildiği WKET'de tedavi sonrasında bireylerin toplam doğru sayısı artarken, toplam yanlış sayısı ve perseveratif hata oranları anlamlı bir şekilde azalmıştır (p<0,001). IKT skorlarında tedavi sonrası artış görülmüştür. Analizlerde, PUKİ skorundaki bir puanlık düşüşün IKT puanını 0,156 puan artırdığı belirlenmiştir (p=0,013). Sonuç: Çalışmada, panik bozukluk şiddetinin bilişsel işlevleri olumsuz yönde etkilediği saptanmıştır. Ayrıca kötü uyku kalitesinin depresyon şiddetini artırdığı, artan depresyonun ise panik bozukluk şiddetini yükselttiği gözlemlenmiştir. Elde edilen veriler, depresyon ve panik bozukluk şiddeti arasında karşılıklı bir etkileşim olabileceğine işaret etmekte ve bu iki durumun birbiriyle yakından ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Tedavi sonrası yapılan değerlendirmelerde, uyku kalitesindeki iyileşmenin karar verme yeteneğini olumlu yönde etkilediği ve panik bozukluğun tedavisinde uyku bozuklukları ile eşlik eden depresyonun yönetiminin önemli bir rol oynadığı görülmüştür. Bunun yanısıra; yapılan Genelleştirilmiş Tahmin Denklemleri (GEE) analizi, uyku kalitesinin IKT skorları üzerindeki anlamlı etkisinin, diğer değişkenlerden bağımsız olduğunu ortaya koymuştur. Bu bulgu, uyku yönetiminin yalnızca genel ruh sağlığını iyileştirmekle kalmayıp bilişsel işlevler ve karar verme süreçleri üzerinde de temel bir rol oynadığını vurgulamaktadır. Bu çalışma, PB tedavi planlarına uyku yönetimi eklenmesinin ve eşlik eden depresyonun tedavisinin önemini vurgulamakta, ileride yapılacak araştırmalar ile klinik müdahaleler için yol gösterici olmaktadır.
Özet (Çeviri)
Aim: The aim of our study is to evaluate the relationship between sleep quality disorders and cognitive dysfunctions accompanying panic disorder (PD). Additionally, we aim to investigate whether cognitive dysfunction persists despite the symptomatic improvement of panic attacks after treatment and to assess the impact of improvements in sleep quality on the recovery of cognitive functions. Method: The study included 81 volunteer patients diagnosed with PD who met the inclusion criteria and 81 healthy volunteers matched with the patient group in terms of age, gender, and educational level. At the initial assessments, Sociodemographic Data Form, Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), Panic Disorder Severity Scale (PDSS), Montgomery-Asberg Depression Rating Scale (MADRS), Wisconsin Card Sorting Test (WCST), and Iowa Gambling Task (IGT) were administered to the patients. During the three-month psychiatric treatment and follow-up period, 43 patients dropped out due to various reasons. As a result, 38 patients continued the treatment and follow-up, and PSQI, PDSS, MADRS, WCST, and IGT were re-administered to these patients. Results: Correlation analyses revealed a positive relationship between PSQI and MADRS scores as well as between MADRS and PDSS scores (p<0.001). In the WCST, the total number of correct responses increased, while the total number of errors and perseverative error rates significantly decreased after treatment (p<0.001). IGT scores also showed improvement after treatment. The analysis indicated that a one-point reduction in PSQI scores corresponded to a 0.156-point increase in IGT scores (p=0.013). Conclusion: The study found that the severity of panic disorder negatively affects cognitive functions. Additionally, poor sleep quality was observed to increase depression severity, which in turn elevated the severity of panic disorder. The findings suggest a reciprocal interaction between depression severity and panic disorder severity, indicating a close relationship between the two conditions. Post-treatment evaluations demonstrated that improvements in sleep quality positively influenced decision-making abilities and highlighted the critical role of managing sleep disorders and co-occurring depression in the treatment of panic disorder. Furthermore, the GEE analysis revealed that the significant effect of sleep quality on IGT scores was independent of other variables. This finding emphasizes that sleep management not only improves general mental health but also plays a fundamental role in cognitive functions and decision-making processes. This study underscores the importance of incorporating sleep management and depression treatment into PD treatment plans and serves as a guide for future research and clinical interventions.
Benzer Tezler
- Çocuk yoğun bakım ünitesinde takip edilen çocuk hastalarda d vitamini düzeyi ve prognoz ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between vitamin d levels and prognosis in children intensive care patients
GİZEM KAYNAR BEYAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL İŞLEK
UZMAN SEHER ERDOĞAN
- Lizozomal depo hastalığı tanısı ile takip edilen hastaların klinik ve laboratuvar bulgularının değerlendirilmesi
Evaluation of the clinical and laboratory findings of the patients followed with the diagnosis of lysosomal storage disease
MERVE BİNGİLİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıErciyes ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATİH KARDAŞ
- Çocuk nöroloji polikliniğinde dirençli epilepsi tanısı ile takip edilen çocuklarda düşük glisemik indeksli diyetin (LGI) etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of low glycemic index diet (LGI) in children who were followed up with the diagnosis of resistant epilepsy in pediatric neurology outpatient clinic
MERVE AHISKALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve DiyetetikOndokuz Mayıs ÜniversitesiBeslenme Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PINAR SÖKÜLMEZ KAYA
PROF. DR. AYŞE AKSOY
- İmmün trombositopenik purpura tanılarıyla takip edilen hastaların retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of patients followed up with the diagnosis of immune thrombocytopenic purpura, eser dogan, MD., dissertation, Van,
ESER DOĞAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KAMURAN KARAMAN
- Bir-üç ay arası akut odağı olmayan ateş tanılı olgularda ciddi bakteriyel enfeksiyon sıklığının ve tanı testlerinin faydalılığının değerlendirilmesi
In cases diagnosed as acute fever without source between one and three months evaluation of the frequency of serious bacterial infections and the usefulness of diagnostic test
GÖZDENUR DERELİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEDİNE AYŞİN TAŞAR