The transformation of architectural education under neoliberalism: The precarization of architectural labor in Turkey between 2002-2024
Mimarlık eğitiminin neoliberal dönüşümü: Türkiye'de 2002-2024 yılları arası mimar emeğinin güvencesizleşmesi
- Tez No: 916673
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜVEN ARİF SARGIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Türkiye'de mimar emeğinin güvencesizleşmesi sürecini mimarlık eğitiminin neoliberal dönüşümü üzerinden sorgulamaya çalışmaktadır. 1970'li yıllardan itibaren yürürlüğe konulan neoliberal politikalar emek süreçlerinde de ciddi değişimler yaratmıştır. Emek ve emekçi alehine işleyen bu tarihsel süreç emek teorisi içerisinde 'güvencesizleşme' kavramına dair araştırmaların da arttığı görülebilmektedir. Mimarlık pratiği içerisinde de güvencesiz çalışma koşullarının yoğunlaşmasına paralel olarak mimar emeğine dair literatür 2000 yılları sonrasında giderek genişlemektedir. Neoliberal kentleşme pratiklerinin Türkiye ölçeğinde de mimar emeğine duyduğu niteliksel ve niceliksel ihtiyaçlar farklılaşmıştır. Türkiye'de 2002-2024 yılları içerisinde inşaat sektöründe sermayenin ucuz emek gücünü kontrol altına alabilmek üzere yedek işgücü (mimar) ordusunun varlığına ihtiyaç duyulmuştur. Mimar emeğinin güvencesizleşmesine dair gelişen sürecin bir parçası olarak mimarlık eğitimi önemli bir araştırma konusu olmaktadır. Üniversitenin neoliberal dönüşümü bilginin üretiminde belirli bir kırılma noktası yaratmıştır. Sermayenin birikim aracı olarak ve kâr odaklı bir bilgi üretim sürecini ön plana alarak yeniden kurguladığı üniversite kurumu içerisinde eğitimin piyasalaşmasalaşması da kaçınılmaz olmuştur. Bu bağlamda, giderek artan vakıf üniversitelerinin sayısı eğitimin finansallaşması sürecinde önemli bir rol oynamaktadır. Bu dönüşüm sürecinin mimarlık teorisi, mimarlık pratiği ve mimar emeğinde ciddi yansımaları olmuştur. Bununla birlikte, mimarlık eğitimi veren kurumlara dair yapılan inceleme sonucunda elde edilen bulgular bu dönüşüm sürecine dair ip uçları vermektedir. Öte yandan, mimarlık eğitimi müfredatı içerisinde gözlemlenen bireyciliğe yapılan vurgu mimar özneye dair de bir tartışma konusunu gündeme getirmektedir. Mimar öznenin girişimci mimar bireylere dönüşümü sürecinde mimarlık eğitiminin de ciddi bir katkısı olduğu söylenebilmektedir. Dolayısıyla, bu tez bağlamında mimar emeğinin güvencesizleşmesi mimarlık eğitimindeki dönüşüm süreci ile ilişkilendirilirken mimar öznenin mevcut halini sorgulanmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis interrogate the precarization of architectural labor in Turkey as a consequence of the neoliberal transformation of architectural education. Neoliberal policies implemented during the 1970s have significantly altered labor processes. The historical process that undermines labor is seen in the growing research on the concept of 'precarization'. Concurrent with the worsening of precarious working conditions in architecture, literature on architect labor has proliferated since 2000. The qualitative and quantitative demands for architectural labor under neoliberal urbanization strategies have also diverged in Turkey. To regulate the inexpensive labor force of capital in Turkey's building sector from 2002 to 2024, the presence of a reserve army of labor (architects) was essential. Architectural education is a significant area of research concerning the precarization of architectural labor. Neoliberal transformation of university has established a juncture in knowledge production. In the university system, which has been restructured for capital accumulation and emphasizes profit-driven knowledge production, the de-marketization of education has become unavoidable. The growing prevalence of foundation institutions significantly contributes to financialization of education. This process has significantly impacted architectural theory, practice, and labor. The findings from the analysis of institutions offering architectural education provide some insights. The focus on individualism in the architectural school curriculum prompts a discourse over the architect's role. Architectural education significantly contributes to the transition of architects into entrepreneurial individuals. Within this framework, the precarization of architectural labor is linked to the transformation of architectural education, prompting an examination of the current condition of the architect subject.
Benzer Tezler
- Mimari tasarım eğitiminde erken tasarım evresinde bilginin dönüşümünün irdelenmesi ve bir model önerisi
An examination on transformation of knowledge in the early design phase in architectural education and a model proposal
ÇİĞDEM CANBAY TÜRKYILMAZ
- Mimari tasarım eğitiminde strüktür bilgisini sanal ortam desteği ile geliştirme amaçlı bir model
A model for developing structural knowledge in architectural design education with the support of virtual environment
NİSANUR ÖZÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİNAN MERT ŞENER
- GATS sürecinde mimarlık eğitimi ve hizmetinin değerlendirilmesi
Evaluation of architecture education and service during the GATS process
ONUR AKGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
MimarlıkYıldız Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ALMULA KÖKSAL
- Mimari tasarım eğitiminde bilgi ve yaratıcılık etkileşimi
Interaction of knowledge and creativity in architectural design education
NURBİN PAKER KAHVECİOĞLU
Doktora
Türkçe
2001
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiBina Bilgisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLSÜN SAĞLAMER
- 1960'lı yıllarda Fransa'daki mimarlık ortamı: Fransız yeni dalga sineması üzerinden bir okuma
The architectural context of 1960s france: A reading through the lens of the French new wave cinema
MİRAÇ KAYKULU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DEMET ARSLAN DİNÇAY