Obsesif kompulsif bozukluk tanılı hastalarda kronotipin serum sitokin düzeyleri, semptom şiddeti ve içgörü ile ilişkisi
The relationship of chronotype with serum cytokine levels, symptom severity and insight in patients diagnosed with obsessive compulsive disorder
- Tez No: 919545
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SİMGE SEREN KIRLIOĞLU BALCIOĞLU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Obsesif kompulsif bozukluk, Uyku kalitesi, Kronotip, İçgörü, İnflamasyon, Sitokin, Obsessive compulsive disorder, Sleep quality, Chronotype, Insight, Inflammation, Cytokines
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
AMAÇ: Obsesif kompulsif bozuklukta (OKB), kronotip ve inflamasyon belirteçleri ayrı ayrı araştırılmış olsa da; literatürde kronotipin OKB'de nöroinflamasyon, semptom şiddeti ve içgörü üzerine etkisini araştıran bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmada, tedavi altındaki OKB tanılı hastalarda proinflamatuar sitokinler interlökin (IL)-1, tümör nekroz faktörü (TNF)-α, IL-6 ile bir anti-inflamatuar sitokin olan IL-10 seviyelerinin, kronotip ile ilişkisinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Bunun yanı sıra, kronotip ve uyku kalitesinin semptom şiddeti üzerindeki etkisinde inflamatuar belirteçlerin aracı rolünün araştırılması amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamıza, DSM-5 tanı ölçütlerine göre OKB tanısı almış ve tedavi altında olan, eşlik eden psikiyatrik bozukluğu olmayan 82 katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcılar, Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Psikiyatri Kliniği ayaktan tedavi ünitesinde takip edilmekte olan bireylerden ardışık olarak, randomizasyon yapılmaksızın çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların sosyodemografik ve klinik bilgileri, çalışmaya özgü hazırlanmış veri formu kullanılarak kaydedilmiş; boy, kilo, kan basıncı ve bel çevresi ölçümleri yapılmıştır. Hastaların semptom şiddeti Yale Brown Obsesyon-Kompulsiyon Ölçeği (YBOCS ) ve içgörü düzeyleri Brown İnançların Değerlendirilmesi Ölçeği (BABS) ile değerlendirilmiştir. Hastalara uyku kalitesini ve kronotipi belirlemek amacıyla özbildirim ölçekleri olan Pittsburg Uyku Kalitesi Ölçeği (PSQI) ve Sabahçıl-Akşamcıl Ölçeği (MEQ) uygulanmıştır. BULGULAR: OKB semptom şiddeti ile IL-6 arasında negatif korelasyon saptanmıştır (p=0.004). IL-10 seviyesi ile uyku latansı (p=0.026) ve uyku ilacı kullanımı (p=0.027) alt ölçekleri arasında pozitif korelasyon olduğu belirlenmiştir. IL- viii 1β seviyesi arttıkça, öznel uyku kalitesinin azaldığı (p=0.026) ve alışılmış uyku etkinliğinin arttığı (p=0.023) saptanmıştır. İnflamatuar belirteçler ile YBOCS, BABS ve PSQI puanları arasında ilişki saptanmamıştır. Akşamcıl kronotip, kötü uyku kalitesiyle ilişkili bulunmuştur (0.043). Kronotip ile semptom şiddeti ve içgörü arasında ilişki saptanmamıştır. OKB semptom şiddeti ile uyku kalitesinde azalma ilişkili bulunmuştur (p<0.001). Semptom şiddeti ile içgörü arasında pozitif yönde korelasyon saptanmıştır (p<0.001). Çok değişkenli lojistik regresyon modelinde, YBOCS toplam puanı, kötü içgörüye sahip hastaların bulunduğu grupta olmayı 1.076 kat arttıran bağımsız bir risk faktörü olarak belirlenmiştir (p=0.040). SONUÇ: Çalışmamız, OKB'de semptom şiddeti ile IL-6 seviyeleri arasında negatif bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca, akşamcıl kronotipin kötü uyku kalitesiyle ilişkili olduğu, ancak semptom şiddeti ve içgörü ile bağlantısının bulunmadığı belirlenmiştir. Uyku kalitesinin azalması, OKB semptomlarının şiddetlenmesiyle ilişkili olup, semptom şiddeti içgörü düzeyini de etkilemektedir. Çok değişkenli analizler, yüksek semptom şiddetinin kötü içgörü için bağımsız bir risk faktörü olduğunu göstermiştir. Bu bulgular, OKB'de kronotip ve inflamatuar süreçlerin semptom şiddeti ve uyku kalitesi üzerindeki potansiyel etkilerini vurgulamakta ve ileri araştırmalar için yeni bir bakış açısı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
OBJECTIVE: While both chronotype and inflammatory markers have been separately investigated in obsessive-compulsive disorder (OCD), no studies in the literature have explored the effects of chronotype on neuroinflammation, symptom severity, and insight in OCD. The aim of this study is to determine the relationship between chronotype and pro-inflammatory cytokines interleukin (IL)-1, tumor necrosis factor (TNF)-α, IL-6, and the anti-inflammatory cytokine IL-10 levels in patients with OCD under treatment. Furthermore, the study seeks to investigate the mediating role of inflammatory markers in the effect of chronotype and sleep quality on symptom severity. MATERIALS AND METHODS: The study included 82 participants diagnosed with OCD according to DSM-5 criteria, who were undergoing treatment and had no comorbid psychiatric disorders. These participants were consecutively included in the study from the outpatient unit of the Psychiatry Clinic at Başakşehir Çam and Sakura City Hospital without randomization. Sociodemographic and clinical data of the patients were recorded using a study-specific data form, and measurements of height, weight, blood pressure, and waist circumference were taken. Symptom severity was evaluated using the Yale-Brown Obsessive-Compulsive Scale (YBOCS), and insight levels were assessed using the Brown Assessment of Beliefs Scale (BABS). Sleep quality and chronotype were determined using self-report scales, the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) and the Morningness-Eveningness Questionnaire (MEQ). RESULTS: A negative correlation was found between OCD symptom severity and IL-6 levels (p = 0.004). A positive correlation was observed between IL-10 levels x and sleep latency (p = 0.026) as well as the use of sleep medication (p = 0.027). As IL1β levels increased, subjective sleep quality decreased (p = 0.026), and habitual sleep efficiency increased (p = 0.023). No significant relationship was found between inflammatory markers and YBOCS, BABS, or PSQI scores. Evening chronotype was associated with poor sleep quality (p = 0.043). No relationship was found between chronotype and symptom severity or insight. A decrease in sleep quality was associated with an increase in OCD symptom severity (p < 0.001). A positive correlation was found between symptom severity and insight (p < 0.001). In a multivariable logistic regression model, the total YBOCS score was identified as an independent risk factor, increasing the likelihood of being in the group with poor insight by 1.076 times (p = 0.040). CONCLUSION: Our study reveals a negative relationship between OCD symptom severity and IL-6 levels. It also highlights that evening chronotype is associated with poor sleep quality, but no connection was found with symptom severity or insight. Decreased sleep quality is related to an increase in OCD symptom severity, which in turn affects insight levels. Multivariable analyses showed that high symptom severity is an independent risk factor for poor insight. These findings underscore the potential effects of chronotype and inflammatory processes on symptom severity and sleep quality in OCD and offer new perspectives for future research.
Benzer Tezler
- Değişik psikolojik arazlara sahip olan ve olmayan öğrencilerin sorunları
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA KILIÇ
Doktora
Türkçe
1987
PsikolojiHacettepe ÜniversitesiPsikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. OYA G. ERSEVER
- Obsessif-kompulsif davranış gösteren hastalarda serebral lateralizasyonun araştırılması
Başlık çevirisi yok
M. FATİH KARAASLAN
- Yurtta kalan ve kalmayan üniversite öğrencilerinin ruhsal durumlarını etkileyen bazı faktörler
Başlık çevirisi yok
TÜLAY SEYHAN MAŞRABACI
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
PsikolojiHacettepe ÜniversitesiEğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı
DR. MESUT BAŞ