2-18 yaş arası allojenik hematopoetik kök hücre transplantasyonu hastalarında lif alımının tedavi sürecine etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of dietary fiber intake on the treatment process in patients aged 2-18 years undergoing allogeneic hematopoietic stem cell transplantation
- Tez No: 920596
- Danışmanlar: PROF. DR. GÖKHAN BAYSOY
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medipol Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, pediatrik hematopoetik kök hücre nakli (HSCT) hastalarında, lif alımının tedavi sürecindeki yan etkiler ve yaşam kalitesi üzerine etkilerini değerlendirmek amaçlanmıştır. Çalışma, yaşları 2-18 yıl arasında olan 13 kız, 20 erkek olmak üzere toplam 33 çocuk ile gerçekleştirilmiştir. HSCT tedavisi olan çocuklar; hastaneye yatış, nakil, engraftman ve tedavi sonrası dönemlerde değerlendirilmiştir. Çalışma grubu, hastaneye yatıştan itibaren günlük gereksinimleri olan lif alımı tamamlanmış, kontrol grubunda ise normal beslenme tedavisine devam edilmiştir. Çalışmada anket formu ile, hastaların demografik bilgileri, antropometrik verileri ve nakil öncesi besin tüketim kaydı verileri alınmış, hastalara Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği (Pediatric Quality of Life Inventory (PedsQL 4.0)), Gastrointestinal Semptom Derecelendirme Ölçeği (GSRS) ve Yan Etkiler için Ortak Terminoloji (CTCAE v5.0) uygulanmıştır. Çalışma grubunun tedavi sonrasındaki GSRS toplam skoru (18,0), kontrol grubuna göre (23,5) daha düşüktür (p<0,05). Çalışma grubunda tedavi sonrası dönemde, karın ağrısı (4) ve diyare skorları (5) kontrol grubuna göre (sırasıyla; 5 ve 6,5) düşük bulunmuştur (p<0,05). Yatış dönemine göre kontrol grubundaki çocuk (1750,0) ve anne-babaların (1600,0) tedavi sonrası dönemdeki PedsQL puanlarının (sırasıyla; (1500,0, 1387,5) anlamlı düzeyde azaldığı görülmüştür (p<0,05). Diyare, oral mukozit, mide bulantısı ve kusma her iki grupta da yaygın olarak görülen semptomlardır. Komplikasyonların bulunma durumları karşılaştırıldığında, yalnızca nakil döneminde görülen şişkinlik oranı, çalışma grubunda (%35,3) anlamlı düzeyde yüksektir (p<0,05). Çalışma grubunda enerji, protein, karbonhidrat, vitamin ve mineral alımlarının RDA'ya göre karşılama oranları daha yüksek bulunmuş, D vitamininin kontrol grubunda yetersiz düzeyde alındığı görülmüştür (%34,23) (p<0,001). Lif alımının tedavi sonrası karın ağrısı (r=-0,377) ve hazımsızlık (r=-0,421) skorlarıyla negatif ilişkisi bulunurken, yaşam kalitesi (r=0,418) ile pozitif yönde bir ilişki saptanmıştır (p<0,05). Sonuç olarak; lif alımının bazı gastrointestinal sistem semptomları üzerinde olumlu etki gösterdiği ve tedavi sonrasında yaşam kalitesinin daha yüksek olmasına yardımcı olabileceği görülmüştür. Tedavi sonrasında gastrointestinal sistemdeki semptom dereceleri arttıkça çocuk ile anne ve babaların yaşam kalitelerinin düştüğü sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study aimed to evaluate the effects of fiber intake on treatment-related side effects and quality of life in pediatric HSCT patients. The study was conducted with a total of 33 children, 13 girls and 20 boys, aged between 2 and 18 years. Children who received HSCT treatment were evaluated during hospitalization, transplantation, engraftment and post-treatment periods. The intervention group completed their daily fiber requirements from the time of hospitalization, while the control group continued their normal nutritional treatment. In the study, demographic information, anthropometric data and pre-transplant food consumption records of the patients were obtained with a questionnaire form, and the Pediatric Quality of Life Inventory (PedsQL 4.0), Gastrointestinal Symptom Rating Scale (GSRS) and Common Terminology for Adverse Effects (CTCAE v5.0) were applied to the patients. The total GSRS score (18.0) of the study group after treatment was lower than that of the control group (23.5) (p<0.05). In the study group, abdominal pain (4) and diarrhea scores (5) were found to be lower than that of the control group (5 and 6.5, respectively) in the post-treatment period (p<0.05). It was observed that the PedsQL scores of the children (1750.0) and parents (1600.0) in the control group (1500.0, 1387.5, respectively) decreased significantly in the post-treatment period compared to the hospitalization period (p<0.05). Diarrhea, oral mucositis, nausea and vomiting were common symptoms in both groups. When the presence of complications was compared, only the rate of bloating seen in the transplantation period was significantly higher in the study group (35.3%) (p<0.05). Energy, protein (g), carbohydrate (g), vitamin and mineral intakes were found to be higher than the RDA in the study group, and vitamin D intake was found to be insufficient in the control group (34.23%) (p<0.001). Fiber intake was negatively correlated with abdominal pain (r=-0.377) and indigestion (r=-0.421) scores after treatment, while a positive correlation was found with quality of life (r=0.418) (p<0.05). As a result, it was observed that fiber intake had a positive effect on some gastrointestinal system symptoms and could help to increase quality of life after treatment. It was concluded that as the degree of symptoms in the gastrointestinal system increased after treatment, the quality of life of children and parents decreased.
Benzer Tezler
- Hematopoetik kök hücre transplantasyonu yapılan talasemi majör tanılı hastalarda uzun dönem yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Assessment of long-term quality of life in patients with thalassemia major diagnosis following hematopoetic stem cell transplantation
ORUÇALI GULIYEV
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
HematolojiEge ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERAP AKSOYLAR
- Kemik iliği transplantasyonu yapılan hastaların aşı ile önlenebilir hastalıklara karşı bağışıklık durumlarının ve rutin aşılama şemasına göre uygulanan hepatit B, kızamık, kızamıkçık, kabakulak (MMR) aşılarına yanıt oranlarının değerlendirilmesi
Immunity status of bone marrow transplantation recipients against vaccine preventable diseases and evaluation of response rate to hepatitis B, measles, MUMPS, rubella (MMR) vaccines implemented according to routine vaccination schedule
SİBEL KARABULUT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiEnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİYE BAŞTUĞ
PROF. DR. AYSEL KOCAGÜL ÇELİKBAŞ
- Hematopoetik kök hücre nakli sonrası metabolik sendrom sıklığı ve gelişmesini etkileyen risk faktörleri
The risk factors affcting the frequency and devlopment of metablic syndrome after hematopoietic stem cell transplantion
GİZEM GÜNER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıEge ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERAP AKSOYLAR
- Akraba dışı hematopoetik kök hücre nakli yapılan hastaların uzun dönem takibi ve klinik seyir
Long term follow-up and clinical outcomes of unrelated hematopoetic stem cell transplantation
ELİF AKSOY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Hematolojiİstanbul Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. İPEK YÖNAL HİNDİLERDEN
- Allojenik hematopoetik kök hücre nakli yapılan çocuklarda nakil sonrası eritrosit ve trombosit transfüzyonlarının değerlendirilmesi
Evaluation of post-transplant erythrocyte and platelet transfusions in allogeneic hematopoietic stem cell transplanted children
NAZ GÜÇLÜ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SUAR ÇAKI KILIÇ