1261 tarihli temettuat defterlerine göre Balâ Kasabasının; Bahşılı, Deliler, Hacılar, Solfasol, Bayındır, Yakubabdal, Karapürçek, Mirahur, Hodar köylerinin sosyal ve ekonomik durumu
According to the 1261 dated dividend books, the social and economic situation of the villages of Bahşılı, Deliler, Hacılar, Solfasol, Bayındır, Yakubabdal, Karapürçek, Mirahur, Hodar in the town of Bala
- Tez No: 921006
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FATMA ÜNYAY AÇIKGÖZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırıkkale Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Arapça bir kelime olan temettü' sözlükte“kâr etmek, fayda görmek”, temettüat ise;“kârlar, kazançlar”manasına gelmektedir. Temettuat vergisi ise vergi yükümlüsü olan Müslim ve gayrimüslim reayanın kazancıyla orantılı olarak devlete ödemekle yükümlü olduğu bir vergidir. 19. yüzyılın ortalarında Osmanlı Devleti'nin Tanzimat'ı uyguladığı bölgelerde bu verginin kayıt altına alındığı defterlere de“temettuat defterleri”ismi verilmektedir. Nitekim Tanzimat Fermanı ile Osmanlı Devleti'nin idari ve adlî yapısında gerçekleştirilen değişikliklerin yanı sıra özellikle mali alanda birtakım düzenlemeler ve yenilikler yapılmaya başlanmıştır. Bu amaçla devlet, gelirlerinin tespit edilmesi ve kontrol altına alınması, vergi tahsilindeki aksaklıkların giderilmesi, vergi yükümlülerinin tespit olunması ve bütçe dengesinin sağlanması için ülke genelinde sayımlar yaptırmıştır. İsmine“Emlak, Arazi, Hayvanat ve Temettuat”sayımları denilen bu sayımlar neticesinde sayısı yirmi bine ulaşan bir defter serisi de oluşmuştur. Temettuat defterleri, Tanzimat'ın uygulandığı yerleşim birimlerinde mal-mülk, arazi, hayvan, gayrimenkul ve diğer mal varlıklarının hane hane kayıt altına alındığı defterlerdir. Bu defterlerde ayrıca yerleşim birimlerinin nüfusu, buralarda yaşayan hane sahiplerinin isim ve lakapları, meslekleri, sağlık durumları ve hayatta olup olmadıkları da kayıt altına alınmıştır. Söz konusu defterler içerdiği bu zengin bilgiler açısından 19. yüzyıl Osmanlı Devleti'nin sosyo-ekonomik tarihi için son derece önemli bir kaynak grubunu oluşturmaktadır. Yüksek lisans tezi olarak hazırladığımız bu çalışmada, Ankara'nın Balâ kasabasına bağlı olan Bahşılı, Deliler, Hacılar, Solfasol Bayındır, Yakubabdal, Karapürçek, Mirahur ve Hodar köylerinin T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivinde bulunan H. 1261 /M. 1845 yılına ait temettuat defterlerinin transkripsiyonu ve değerlendirmesi yapılmıştır. Defterlerdeki kayıtlardan hareketle söz konusu köylerin 19. yüzyıldaki sosyo ekonomik yapısı ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır.
Özet (Çeviri)
The Arabic word 'dividend' in the dictionary means 'to profit, to benefit' and 'dividends' means 'profits, gains'. The dividend tax is a tax that Muslim and non-Muslim reaya, who are tax liable, are obliged to pay to the state in proportion to their earnings. In the mid-19th century, in the regions where the Ottoman Empire implemented Tanzimat in the mid 19th century, the books in which this tax was recorded are called 'temettuat books'. As a matter of fact, with the Tanzimat Edict, in addition to the changes in the administrative and judicial structure of the Ottoman Empire, a number of regulations and innovations were started to be made especially in the financial field. For this purpose, the state conducted censuses throughout the country in order to determine and control its revenues, to eliminate the defects in tax collection, to identify tax liabilities and to ensure budget balance. As a result of these censuses, which were called 'Real Estate, Land, Livestock and Temettuat' censuses, a series of twenty thousand books were created. Temettuat books are books in which property, land, livestock, real estate and other assets are recorded household by household in the settlements where Tanzimat was implemented. These books also record the population of the settlements, the names and nicknames of the householders living there, their occupations, their health status and whether they were alive or not. In terms of the rich information they contain, these ledgers are of great importance for the socio-economic history of the 19th century Ottoman Empire. In this study, which we prepared as a master's thesis, the transcription and evaluation of the temettuat books of the villages of Bahşılı, Deliler, Hacılar, Solfasol Bayındır, Yakubabdal, Karapürçek, Mirahur and Hodar, which are connected to the Bala town of Ankara, in the Ottoman Archive of the Presidency of the Republic of Turkey State Archives Directorate of the Presidency of the Republic of Turkey, dating back to H. 1261 /M. 1845 were transcribed and evaluated. Based on the records in the books, the socio-economic structure of these villages in the 19th century was tried to be revealed.
Benzer Tezler
- 1845 (H. 1261) tarihli Temettü'ât Defterlerine göre Ankara eyaleti Bala kazasına bağlı, Ağca Ali, Çavuşlar, Dereşeyh, Odabaşı, Kara Ahmedlü, Karaağaç ve Araplar, Kutludiğin (Kutludüğün), Yenişeyh köylerinin iktisâdi ve içtimaî durumu
Ağca Ali, Çavuşlar, Dereşeyh, Odabaşi, Kara Ahmedlü, Karaağaç ve Araplar, Kutludiğin (Kutludüğün), Yenişeyh in the province of Ankara in the province of Balâ according to the Temettuat Book 1845 (H. 1261)
MERVE NUR ÇINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
TarihKütahya Dumlupınar ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BÜLENT CIRIK
- 1261/1845 tarihli temettuât defterlerine göre Esbkeşan'a bağlı kaza ve köylerin sosyo-ekonomik yapısı
1261/1845 dated socio-economic structure of the towns and villages of Esbkeşan according to dividend books
FATMA DAVULCU
- 1845 (h.1261) tarihli temettüât defterlerine göre Hüdavendigâr eyaleti Bursa sancaği Domaniç kazasina bağli Bozbelen, Durabey, Hisar, Çok, İlicaksu, Domur, Bükerler, Çiftlik, Çarşamba köylerinin iktisâdi ve içtimaî durumu
The financial and social status of the villages of Bozbelen, Durabey, Hisar, Çok, Ilicaksu, Domur, Bükerler, Çiftlik and Çarşamba of Domaniç quarter Hudavendigar province of bursa state in accordance with the income books with the date of 1845 ( h. 1
UĞUR DEMLİKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
TarihDumlupınar ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. HASAN BASRİ KARADENİZ
- 1845 (h.1261) tarihli temettüât defterlerine göre hüdavendigâr eyaleti kütahya kazası armudili nahiyesine bağlı Seyeli, Aşk-ı Kara, Ürünlü, Bayramşah, Söğüt, Serviran ve Sökman köylerinin iktisâdi ve içtimaî durumu
Economic and social situatson of villages of Aşk-i Kara,Ürünlü,Bayramşah,Sögüt,Serviran and Sökman in armudili township of Kütahya county of Hüdavendigar state by tax incomes books of 1845
BÜLENT CIRIK
- H. 1261 tarihli temettuat defterlerine göre Ankara'nın Kalecik Kazası'nın bazı köylerinin sosyal ve ekonomik durumu
Social and economic situation of some villages of Kalecik town of Ankara according to the dated 1261 H. 1261 dated dividend books
HASAN FURKAN CANÖZ