Hemşirelerin elektrokonvülsif tedavi hakkındaki bilgi düzeylerinin ve ruhsal hastalıklara yönelik damgalama tutumlarının belirlenmesi
Determining nurses' knowledge levels about electroconvulsive treatment and their stigmating attitudes towards mental diseases
- Tez No: 921468
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ KÜBRA GÖKALP
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Damgalama, elektrokonvülsif tedavi, psikiyatri hemşireliği, ruhsal hastalıklar, Electroconvulsive therapy, mental illnesses, psychiatric nursing, stigma
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma, hemşirelerin Elektrokonvülsif Tedavi (EKT) hakkındaki bilgi düzeyleri ile ruhsal hastalıklara yönelik damgalama tutumlarını incelemek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Araştırma Ekim 2023-Ocak 2025 tarihleri arasında, Üniversite Hastanesi'nde çalışan 273 hemşire ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri Sosyo-demografik Veri Formu , Elektrokonvülsif Tedavi ile İlişkili Bilgi Ölçeği (EKT-BÖ) ve Sağlık Çalışanları İçin Ruhsal Hastalıklara Yönelik Damgalama Ölçeği (SÇ-RHYDÖ) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız gruplarda t testi, ANOVA testi ve Pearson korelasyon katsayısı kullanılmıştır. Bulgular: Hemşirelerin EKT-BÖ toplam puan ortalaması 4.86±2.70, SÇ-RHYDÖ toplam puan ortalaması ise 54.85±7.76 olarak belirlenmiştir. Çalışmada, hemşirelerin cinsiyet, yaş, mesleki deneyim, eğitim durumu ve ruhsal hastalık tanısı ile EKT-BÖ arasında anlamlı bir fark saptanmamışken (p>0.05); medeni durum ve çalışılan klinikle EKT-BÖ puan ortalaması arasında anlamlı fark tespit edilmiştir (p<0.05). Yaş, mesleki deneyim, medeni durum ve eğitim durumu ile SÇ-RHYDÖ toplam ve alt boyut puan ortalamaları arasında da anlamlı bir fark tespit edilmemiştir (p>0.05). Ancak cinsiyet ile SÇ-RHYDÖ toplam puanları ve ölçeğin“Yardım Arama ve Kendini Açma”alt boyut puanları arasında ve ruhsal hastalık tanısı ile SÇ-RHYDÖ toplam ve alt boyut puan ortalamaları arasında anlamlı bir fark görülmüştür (p<0.05). Ayrıca, EKT ve damgalama eğitimlerine katılma isteğinin, hem EKT-BÖ hem de SÇ-RHYDÖ toplam ve alt boyut puanlarını anlamlı şekilde etkilediği belirlenmiştir (p<0.05). EKT-BÖ ile SÇ-RHYDÖ arasında zayıf ve pozitif bir ilişki bulunmuştur (p<0.05). Sonuçlar: Hemşirelerin EKT bilgi düzeyleri arttıkça, ruhsal hastalıklara yönelik damgalama tutumlarının zayıf bir artış eğiliminde olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, EKT hakkındaki bilgi düzeyleri ve ruhsal hastalıklara yönelik damgalama tutumlarında bazı demografik değişkenlerin etkili olabileceği görülmüştür. Eğitim ve farkındalık artırıcı müdahalelerin, hemşirelerin EKT hakkındaki bilgi düzeyi ile damgalama davranışlarını olumlu yönde etkileyebileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study was conducted to examine the nurses' knowledge levels about Electroconvulsive Therapy (ECT) and their attitudes toward the stigmatization of mental illnesses. Materials and Methods: The research was conducted with 273 nurses working at a University Hospital between October 2023 and January 2025. Data were collected using a Sociodemographic Data Form, the Electroconvulsive Therapy Knowledge Scale (ECT-K), and the Stigmatization Scale for Mental Health Professionals (MISS-HP). Descriptive statistics, independent samples t-test, ANOVA, and Pearson correlation coefficient were used for data analysis. Results: The mean total score for the ECT-K was 4.86±2.70, and the mean total score for the MISS-HP was 54.85±7.76. No significant differences were found between the ECT-K and variables such as gender, age, professional experience, education level, and mental health diagnosis (p>0.05). However, significant differences were observed in the ECT-K scores based on marital status and the clinical department worked in (p<0.05). No significant differences were found in the total and subscale scores of the MISS-HP based on age, professional experience, marital status, or education level (p>0.05). However, significant differences were found based on gender for the total MISS-HP score and the“Help-Seeking and Self-Disclosure”subscale (p<0.05), as well as between mental health diagnosis and both the total and subscale scores of the MISS-HP (p<0.05). Furthermore, the willingness to participate in ECT and stigmatization training significantly influenced both the total and subscale scores of ECT-K and MISS-HP (p<0.05). A weak but positive correlation was found between ECT-K and MISS-HP scores (p<0.05). Conclusions: As the nurses' knowledge of ECT increased, there was a slight tendency toward an increase in their stigmatizing attitudes toward mental health disorders. Additionally, certain demographic variables were found to have an influence on both ECT knowledge and stigmatization attitudes. It is suggested that educational and awareness-raising interventions could positively impact nurses' knowledge of ECT and their stigmatizing behaviors.
Benzer Tezler
- Elektrokonvülsif tedavi (EKT)ye yönelik verilen eğitimin hemşirelik uygulamalarına ve hasta memnuniyetine etkisinin incelenmesi
Examination of the effect of education about electroconvulsive therapy (ECT) on nursing practice and patient satisfaction
BURCU ARKAN KASABALI
- Hemşirelerin anksiyete düzeylerinin saptanması ve hemşireleri iş ortamında etkileyen stresörlerin tanımlanması
Başlık çevirisi yok
REFİA SELMA GÖRGÜLÜ
- Hemşirelerin ağrıya ve ağrısı olan hastalara yaklaşımları konusunda bilgilerinin saptanması
Başlık çevirisi yok
GÜLTEN KARADENİZ
- Hemşirelerin bağımlı-bağımsız işlevlerinden en çok hangilerini yerine getirdiklerinin saptanması
Başlık çevirisi yok
HATİCE HAYTURAL
- Hemşirelerin aşırı isteklerde bulunan hastalara bakım verirken karşılaştıkları durumlar ve hemşire yaklaşımları
Determination of difficulties experienced by nurses in caring of the patients who have overdemands and approaches of nurses to thes patients
ŞERİFE ÖZDAĞ
