Acil servise başvuran hastalarin akılci ilaç kullanımı ve sağlık okuryazarlık düzeyi
Rational drug use and health literacy level of patients who applied to the emergency department
- Tez No: 922683
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞEBNEM BİLGİÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Akılcı ilaç kullanımı, Sağlık okuryazarlığı, Rational drug use, Health literacy
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hemşirelik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Akılcı ilaç kullanımı ve sağlık okuryazarlık düzeyleri, bireylerin sağlığının korunması, tedavi sürecinin etkinliği ve sağlık hizmetlerinin sürdürülebilirliği üzerinde doğrudan etkili olan önemli etmenlerdir. Sağlık kuruluşlarına, özellikle de acil servislere yapılan başvuruları etkileyen bu faktörler, sağlık hizmetlerinin verimliliği açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada farklı şikayetler ile acil servise başvuran hastaların sağlık okuryazarlığı ve akılcı ilaç kullanımı düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Kesitsel ve tanımlayıcı araştırma tipinde olan bu çalışma bir devlet hastanesinin acil servisine 01.05.2022-01.11.2022 tarihleri arasında başvuruda bulunmuş olan 138 hasta ile yürütüldü. Veriler“Demografik Bilgi Formu”,“Sağlık Okuryazarlık Ölçeği”ve“Akılcı İlaç Kullanımı Ölçeği”kullanılarak toplandı. Veriler SPSS 22.0 programında tanımlayıcı istatistik yöntemler ve karşılaştırmalı analizler kullanılarak değerlendirildi. Bulgular: Araştırmaya katılan hastaların yaş ortalaması 38,62±13,87 yıl olup %63'ü kadındır. Hastaların akılcı ilaç kullanım ve sağlık okuryazarlık düzeyleri yüksek idi. Bekar olan, eğitim durumu daha yüksek olan ve acil servise kaza-yaralanma nedeni ile başvuran hastaların sağlık okuryazarlık düzeyinin daha yüksek, sağlıkla ilgili eğitim almayan hastaların ise daha düşük olduğu bulundu (p<0.05). Sürekli ilaç kullanan, ilaçlarını zamanında kullanan, reçetesiz ilaç kullanmayan hastaların akılcı ilaç kullanma düzeyi daha yüksek bulundu. Sürekli kullandığı ilacı olmayan, ilaç kullanma nedenini bilen, reçetesiz ilaç kullanmayan ve ilacın son kullanma tarihini kontrol eden hastaların sağlık okuryazarlık düzeyi daha yüksek bulundu (p<0,005). Hastaların sağlık okuryazarlık düzeyi ile akılcı ilaç kullanım düzeyi arasında pozitif yönlü düşük düzeyde anlamlı ilişki belirlendi. Ayrıca hastaların yaşları ile sağlık okuryazarlık düzeyi arasında negatif yönde düşük düzeyde anlamlı ilişki belirlendi (p<0,005). Sonuç: Bu çalışmada acil servise başvuran hastalarda sağlık okuryazarlığı ve akılcı ilaç kullanımı düzeylerinin yüksek olduğu belirlendi. Hastaların sağlık okuryazarlık düzeyi arttıkça akılcı ilaç kullanım düzeyi de artmaktadır. Ayrıca hastaların yaşları arttıkça sağlık okuryazarlık düzeyi azalmaktadır. Gelecek araştırmalarda daha geniş örneklemin alınması, sağlık okuryazarlık düzeyi ile akılcı ilaç kullanım düzeyini arttıracak eğitimler ve projeler yapılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Background and Aim: Rational drug use and health literacy levels are critical factors that directly influence the protection of individuals' health, the effectiveness of treatment processes, and the sustainability of healthcare services. These factors, which significantly impact patient admissions to healthcare facilities, particularly emergency departments, are essential for ensuring the efficiency of healthcare services. This study aims to evaluate the health literacy levels and rational drug use practices of patients presenting to the emergency department with various complaints. Material and Methods: This cross-sectional and descriptive study was conducted with 138 patients who presented to the emergency department of a state hospital between May 1, 2022, and November 1, 2022. Data were collected using the 'Demographic Information Form,' the 'Health Literacy Scale,' and the 'Rational Drug Use Scale.' The data were analyzed using descriptive statistical methods and comparative analyses in SPSS 22.0 software Results: The mean age of the patients included in the study was 38.62 ± 13.87 years, with 63% were female. The patients demonstrated high levels of rational drug use and health literacy. Patients who were single, had higher education levels, or visited the emergency department due to accidents or injuries had higher health literacy levels, while those without health-related education had lower levels (p<0.05). Patients who used medications regularly, adhered to their medication schedules, and avoided using over-the-counter medications demonstrated higher levels of rational drug use. Patients who did not have a chronic disease, understood the purpose of their medications, refrained from using over-the-counter drugs, and checked the expiration dates of their medications demonstrated higher health literacy levels (p<0.005). A statistically significant, low positive correlation was found between patients' health literacy levels and rational drug use levels. Furthermore, a statistically significant, low negative correlation was observed between patients' age and health literacy levels (p<0.005). Conclusion: This study found that health literacy and rational drug use levels were high among patients presenting to the emergency department. As patients' health literacy levels increased, their rational drug use levels also improved. Additionally, it was observed that health literacy levels decreased with increasing age. Future research should involve larger sample sizes, and it is recommended that educational programs and projects be developed to enhance health literacy levels and rational drug use practices.
Benzer Tezler
- Bir kamu hastanesi'nde çocuk acil servisine başvuran, hastaların ebeveynlerinin akılcı ilaç kullanım tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of rational drug use attitudes and behaviors among parents of children admitted to the pediatric emergency department of a public hospital
AYŞE GÜL TOKU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sağlık YönetimiÜsküdar ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUĞBA ALTINTAŞ
- Çocuk acil hastaları ebeveynlerinin akılcı ilaç kullanımı ve sağlık okuryazarlığı
Rational drug use and adult health literacy of children emergency patients
ŞÜKRİYE YENİÇERİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Halk SağlığıTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YALÇIN ÖNDER
- Çocuklarda akut stres hiperglisemisinde hormonal değişikliklerin ve kısa süreli prognozun incelenmesi
Başlık çevirisi yok
AYGÜN DİNDAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜLYA GÜNÖZ
- Travmatik erkek paraplojelere yüksek frekanslı TENS
Başlık çevirisi yok
SEMA ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Ortopedi ve TravmatolojiGazi ÜniversitesiKazalarda Acil Yardım ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VESİLE SEPİCİ
- 1985 yılında acil yardım ve trafik hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
GÜLAY BALCI
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
UlaşımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. MEHMET ALİ BUMİN