İranlı eşcinsel erkeklerin cinsel kimlik yönetimi üzerine bir araştırma
A research on sexual identity management among Iranian gay men
- Tez No: 924236
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SELDA TAŞDEMİR AFŞAR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Kimlik oluşumu, Kimlik yönelimi, Identity construction, Identity orientation
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, İranlı eşcinsel erkeklerin kimlik oluşumu ve yönetimi süreçlerini; sosyal inşacılık, queer teori ve sembolik etkileşimcilik perspektifleriyle incelemektedir. Analizin kuramsal çerçevesinde Goffman'ın damgalama kavramı, Jenkins'in süreç odaklı kimlik yaklaşımı ve Brekhus'un işaretli kimlikler analizi yer almaktadır. Bu temel üzerinden, İranlı eşcinsel erkeklerin heteronormatif ve ataerkil değerlerce şekillenen sosyo-kültürel bağlamda cinsel yönelimlerini nasıl müzakere ettikleri ele alınmıştır. Araştırma hem İran'da hem de diasporada yaşayan İranlı eşcinsel erkeklerle yapılan derinlemesine görüşmelerden elde edilen nitel verilere dayanmaktadır. Bulgular, katılımcıların sosyal dışlanma ve aile baskısı gibi birçok zorlukla karşılaştığını göstermektedir. Aşağılayıcı, kadınsılaştırıcı dilin kullanımı, bireyleri toplumdan izole eden bir sosyal işaretleyici işlevi görmektedir. Katılımcılar, cinsel yönelimlerinin“sapkın”veya“anormal”olarak çerçevelenmesinin, içselleştirilmiş damgalama ve düşük özsaygı gibi psikolojik sonuçlara yol açtığını ifade etmiştir. Aile dinamikleri, kimlik açıklama süreçlerinde kritik rol oynamıştır. Aile üyelerinin destekleyici ya da baskıcı tutumları, katılımcıların deneyimlerini derinden etkilemiştir. Diasporadaki katılımcılar daha geniş sosyal kabul görse de, kültürel bağlarını yeni sosyal normlarla dengeleme zorluğu yaşamıştır. Bulgular ayrıca, katılımcıların sosyal ve kültürel engellere karşı geliştirdiği dayanıklılık ve başa çıkma stratejilerini ortaya koymaktadır. Alternatif topluluklar oluşturarak destek ağları kurmuş, aile içinde cinsel kimliklerini seçici şekilde paylaşarak olası zararları en aza indirmeye çalışmışlardır.“Cinselliğin Özel/Kişisel Bir Mesele Olarak Algılanması”teması, sessizlik ve gizlilik stratejilerini pekiştirmiştir.“Normatif Erkekliği Denetleme”teması, beklenen toplumsal rollerin kimlik ifadelerini nasıl sınırladığını göstermektedir.“Öz Kimliği Öne Sürmekten Uyuma Geçiş”teması ise bireylerin görünürlüğü azaltmaya yönelik stratejilerini açıklamaktadır. Bu tez, İranlı eşcinsel erkeklerin yaşam deneyimlerini sunarak LGBTQ+ kimlik tartışmalarına katkıda bulunmakta ve queer çalışmalardaki evrenselci varsayımlara meydan okumaktadır. Heteronormativiteyi sorgulayan kapsayıcı uygulamalar için teorik çıkarımlarla sonuçlanmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the identity formation and management processes of Iranian gay men through the lenses of social constructionism, queer theory, and symbolic interactionism. The theoretical framework of the analysis incorporates Goffman's concept of stigma, Jenkins' processual approach to identity, and Brekhus' analysis of marked identities. Based on this foundation, the study explores how Iranian gay men negotiate their sexual orientation within a socio-cultural context shaped by heteronormative and patriarchal values. The research is based on qualitative data obtained from in-depth interviews with Iranian gay men living both in Iran and in the diaspora. The findings indicate that participants face multiple challenges, including social exclusion and family pressures. The use of derogatory and feminizing language functions as a social marker that isolates these individuals from mainstream society. Participants reported that framing their sexual orientation as“deviant”or“abnormal”leads to internalized stigma and psychological consequences such as low self-esteem. Family dynamics emerge as a crucial factor in identity disclosure processes. Supportive or repressive attitudes from family members significantly influence participants' experiences. While some individuals find empowerment through familial support, others experience complex relationship dynamics due to heightened visibility. Participants in the diaspora reported greater social acceptance but struggled with balancing their cultural ties and newly encountered social norms. The findings further highlight the resilience and coping strategies participants develop in response to social and cultural barriers. They construct alternative communities and support networks while selectively disclosing their sexual identity within family settings to minimize potential harm. The theme of“Sexuality as a Private/Personal Matter”reinforces silence and secrecy strategies concerning sexual orientation. Similarly, the theme of“Regulating Normative Masculinity”illustrates how societal and familial expectations impose constraints on participants' modes of self-expression. Finally, the theme of“Shifting from Assertion to Conformity”explains participants' transition from actively asserting their identity to adopting strategies that reduce their visibility. By presenting the lived experiences of Iranian gay men, this thesis contributes to LGBTQ+ identity debates and challenges universalist assumptions in queer studies. It concludes with theoretical insights and recommendations for inclusive practices that critically engage with heteronormativity.
Benzer Tezler
- Bitlis-Zağros bindirme ve kıvrımlı kuşağının sismotektonik özellikleri
Başlık çevirisi yok
HALUK EYİDOĞAN
- Bornova ekolojik koşullarında çeşitli papaver brakteatum L. bitkilerinin morfolojik özellikleri ve thebaine miktarlarının saptanması
Başlık çevirisi yok
HANDAN GÜVEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
ZiraatEge ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞÜKRÜ H. EMİROĞLU
- İran'da sosyal güvenlik harcamaları
Başlık çevirisi yok
KUDRATULLAH N. KEŞAVARZ
Doktora
Türkçe
1988
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriİstanbul Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALUK CİLLOV