Teknostres ve güvenlik ikliminin teknoloji verimliliği üzerindeki etkisi: Algılanan örgütsel desteğin rolü
The effects of technostress and safety climate on technological productivity: The role of perceived organizational support
- Tez No: 925962
- Danışmanlar: PROF. DR. KERİM ÖZCAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Teknostres, Güvenlik İklimi, Algılanan Örgütsel Destek, Verimlilik, Düzenleyici Etki, Technostress, Safety Climate, Perceived Organizational Support, Productivity, Moderator
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yönetim ve Organizasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüz dünyasında insan faktörünü etkileyen önemli hususlardan biri iş yerlerinde kullanılması bir seçenek olmaktan çıkarak zorunluluk haline gelen teknolojideki gelişim ve değişimlerdir. İleri teknolojilerin faydası olmakla birlikte yarattığı belirsizlik, aşırı bilgi yüklenmesi ve karmaşıklık, birey üzerinde kaygı ve stresin bir türü olarak ifade edilebilen teknostres gibi etkilere sebep olabilmektedir. Diğer yandan teknolojide ve dolayısıyla sanayileşmede gerçekleşen hızlı değişim ile birlikte, üretim faktörlerinden biri olarak değerlendirilen insan faktörünün, sağlık ve güvenliğine ilişkin yaşadığı problemler de daha fazla önemsenmeye başlanmıştır. Özellikle bu problemler verimliliği olumsuz etkilediği noktada daha dikkat edilir hale gelmiştir. Yeni teknolojileri anlamakta zorluk yaşayan, öğrenme süresinin uzaması nedeniyle verimliliklerinde düşüş olan ve güvenliği ile ilgili konularda kaygıya kapılan çalışanların çalıştıkları işletmenin kendilerini desteklediklerine ilişkin pozitif algılarının, onların bu süreçte karşılaştığı olumsuzluklar ile mücadelelerine olumlu etkileri olabileceği ifade edilmektedir. Bu çerçevede, çalışmanın amacı teknostres ve güvenlik ikliminin çalışan verimliliği üzerindeki etkilerini araştırmak ve bu ilişkide algılanan örgütsel desteğin düzenleyici rolünü incelemektir. Araştırma, ileri teknolojilerle yoğun olarak çalışan ve Ankara'da görev yapan savunma sanayi çalışanları üzerinde yürütülmüştür. 425 çalışandan anket yoluyla toplanan veriler istatistik programları kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma kapsamında kullanılan dört değişkene ait ölçeklere açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri uygulanmış, güvenirlik ve geçerlilik testleri yapılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler korelâsyon ve regresyon analizleri ile tespit edilmiştir. Bulgular, teknostresin teknoloji verimliliğini negatif yönde, güvenlik ikliminin ise teknoloji verimliliğini pozitif yönde etkilediğini ortaya koymuştur. Ayrıca, algılanan örgütsel desteğin güvenlik iklimi ve teknoloji verimliliği arasındaki ilişkide düzenleyici etkiye sahip olduğu, teknostres ve teknoloji verimliliği arasındaki ilişkide ise düzenleyici etkiye sahip olmadığı belirlenmiştir. Araştırmanın literatüre en önemli katkısı, teknostres ve güvenlik iklimi değişkenlerinin teknoloji verimliliğine olan etkilerinin ilk olarak savunma sanayi çalışanları üzerinde incelenmesidir. Ayrıca algılanan örgütsel desteğin, teknostres ve güvenlik iklimi ile teknoloji verimliliği arasındaki ilişkilerde üstlendiği düzenleyici etkiye ilişkin bulgular da literatürdeki önemli bir boşluğun doldurulmasına katkı sağlamaktadır. Son olarak; çalışma sonucunda elde edilen bulgular doğrultusunda, özellikle yönetim kademesindeki personele teknostres ve güvenlik iklimiyle ilişkili zorlukların ele alınması ile örgütsel desteğin artırılmasına yönelik çeşitli öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
One of the important issues affecting the human factor in today's world is the development and changes in technology, which has become a necessity rather than an option in the workplace. While advanced technologies bring numerous benefits, they also introduce challenges such as uncertainty, information overload, and complexity. These challenges often lead to technostress, a specific type of stress linked to technology-related anxiety and pressure. On the other hand, with the rapid change in technology and therefore industrialization, the health and safety problems experienced by the human factor, which is considered as one of the production factors, have also begun to be given more importance. These problems have become more noticeable, especially at the point where they negatively affect productivity. It is stated that the positive perception of employees who have difficulty in understanding new technologies, who have a decrease in their productivity due to the prolonged learning period, and who are worried about safety-related issues, regarding the support they receive from the organization may have a positive impact on their struggle with the difficulties they encounter in this process. In this context, this study aims to explore the effects of technostress and safety climate on employee productivity and examine the moderating role of perceived organizational support in this relationship. The research was conducted among employees in Ankara's defense industry, who work extensively with advanced technologies. Data collected through surveys from 425 employees were analyzed with the help of statistical programs. The study utilized exploratory and confirmatory factor analyses to validate the scales of the four variables. Reliability and validity tests were conducted, and relationships between variables were analyzed through correlation and regression analyses. The findings revealed that technostress affects technological productivity negatively, while safety climate affects technological productivity positively. In addition, it was determined that perceived organizational support has a moderating effect on the relationship between safety climate and technological productivity but does not have a moderating effect on the relationship between technostress and technological productivity. The most important contribution of the study to the literature is that the effects of technostress and safety climate variables on technology productivity were first examined on defense industry employees. In addition, the findings regarding the moderating effect of perceived organizational support on the relationships between technostress, safety climate and technology productivity also contribute to filling an important gap in the literature. Based on these findings, the study provides several recommendations, particularly for management-level personnel, to address the challenges associated with technostress and safety climate and enhance organizational support for employees.
Benzer Tezler
- Bilgisayar kullanımının insan üzerindeki etkilerine ilişkin tutumlar ve bunun bir grup kullanıcı üzerinde değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
HİLAL İŞMEN (ÜMAME)
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
İşletmeİstanbul ÜniversitesiDavranış Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MAHMUT PAKSOY
- Öğretmen ve öğrencilerin öğretme-öğrenme süreçlerinde bilgisayara karşı tutum ve kaygılarının değerlendirilmesi
In the process of learning and teaching assesments, teacher's and student's attitudes and anxiety towards computer
HÜLYA CAMBAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Bilim ve TeknolojiMarmara ÜniversitesiTeknoloji Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA MERAL
- Teacher technophobia and a pilot study on the effect of technophobia reduction program
Öğretmenin teknoloji korkusu ve teknoloji korkusu azaltma programının etkisi üzerine pilot çalışma
SELÇUK İNCE
- Bilgisayar teknik lisesi öğrencilerinin bilgisayar tutumları ile bilgisayar kaygılarının incelenmesi: Anadolu bilgisayar teknik lisesi uygulaması
Computer technical high school's sytudents' attitudes and anxieties towards computers: Application in anatolian computer technical high school
ÖZLEM YILMAZ ÇATAKLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Teknik EğitimYeditepe ÜniversitesiEğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELİHA DENİZ BÖRÜ
