Single-cell multi-OMICs and functional immune profiling reveal increased innateness and interferon-driven pathways in Behçet's disease skin and blood
Tek hücreli multi-OMIK ve fonksiyonel bağışıklık profilleme, Behçet hastalığı deri ve kanında artmış doğal bağışıklığı ve interferonla ilişkili yolları ortaya koymaktadır
- Tez No: 928089
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEÇİL VURAL, PROF. DR. FÜSUN CAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Moleküler Tıp, Allerji ve İmmünoloji, Molecular Medicine, Allergy and Immunology
- Anahtar Kelimeler: Alerji ve immünoloji, Otoimmün hastalıklar, Allergy and immunology, Autoimmune diseases
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Koç Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Translasyonel Tıp Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hücresel ve Moleküler Tıp Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Behçet Hastalığı (BH), genetik yatkınlığı olan bireylerde çevresel tetikleyicilere maruz kalma sonucu ortaya çıkan, otoimmün ve otoenflamatuar özelliklere sahip kronik, multisistemik bir enflamatuar hastalıktır. Önceki çalışmalar, Th17, Th1 ve sitotoksik CD8+ T hücrelerinin artışı gibi periferik kanda gözlenen bağışıklık disfonksiyonlarına odaklanmıştır. Ayrıca, doğal öldürücü (NK) hücreler ve γδ T hücreleri gibi doğuştan gelen bağışıklık hücrelerinin de BH patofizyolojisinde rol oynadığı bildirilmiştir. Ancak, BH'nin özellikle deri dokusu gibi hastalığın temel patogenez bölgelerindeki bağışıklık manzarasını anlamaya yönelik önemli bir eksiklik bulunmaktadır. Şimdiye kadar, BD hastalarının kan ve deri dokularındaki bağışıklık disfonksiyonlarını tek hücre, moleküler ve fonksiyonel analizlerle kapsamlı bir şekilde inceleyen bir çalışma yapılmamıştır. Bu eksikliği gidermek amacıyla, Behçet hastalarının deri dokusu ve periferik kan mononükleer hücrelerinde (PBMC) tek hücre RNA dizilimi (scRNAseq), TCR dizilimi, akım sitometrisi ve fonksiyonel analizler gerçekleştirilmiş ve sağlıklı kontrollerle (HC) karşılaştırılmıştır. Tek hücre RNA dizilimi ve akım sitometrisi analizlerimiz, Behçet deri lezyonlarında plazmasitoid dendritik hücreler (pDC), mukozaya özgü invariyan T (MAIT) hücreleri, NK hücreleri, ILC3'ler ve hafıza B hücrelerinin anlamlı şekilde zenginleştiğini ortaya koymuştur. Bu hücre popülasyonları, güçlü tip I bağışıklık yanıtları ve granzyme B, granzyme K ve perforin gibi sitotoksik moleküllerin artan ekspresyonuyla ilişkilendirilmiştir. Efektör hafıza CD4+ ve CD8+ T hücreleri, artmış IFN-γ, GZMK ve CCL5 üretimi ile sitotoksik ve enflamatuar bir profil sergilemiş, yolak analizleri ise JAK-STAT sinyal yolunun anlamlı aktivasyonunu göstermiştir. Ayrıca, scRNAseq analizleri, miyeloid hücrelerde inflamatuvar sinyalle ilişkilendirilen inflamozomla ilişkili genlerin yukarı regülasyonunu ve gelişmiş toll-like reseptör sinyalini ortaya koymuştur. Fonksiyonel çalışmalar, Behçet deri dokusunda Th, Tc ve MAIT hücrelerinde artan IFN-γ ve TNF-α ekspresyonunu, buna karşın kan Th hücrelerinde azalan ekspresyonu göstermiştir. Sonuç olarak, bulgularımız, doğuştan gelen bağışıklık hücreleri ve doğuştan gelen T lenfositlerinin, aktif bir Th1/Tc1 yolak ile birlikte, BH patogenezinde merkezi bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Bu çalışma, BH'nin altında yatan karmaşık bağışıklık disfonksiyonlarını vurgulamakta ve bu kompleks hastalık için potansiyel terapötik hedeflere yönelik önemli bilgiler sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Behçet's Disease (BD) is a chronic, multi-system inflammatory disorder with both autoimmune and autoinflammatory features, arising in genetically predisposed individuals exposed to environmental triggers. While prior studies have largely focused on immune dysfunctions in peripheral blood, including increased Th17, Th1, and cytotoxic CD8+ T cells. Innate immune cells, including natural killer (NK) cells and γδ T cells have also been implicated in BD pathophysiology. Despite these advances, a significant gap remains in understanding the immune landscape of BD, particularly in affected skin tissues, one of the cardinal sites of disease pathogenesis. To date, no comprehensive study has integrated single-cell, molecular, and functional analyses to characterize immune dysregulation in both the blood and skin of BD patients. To address this gap, we performed single-cell RNA sequencing (scRNAseq), TCR sequencing, flow cytometry, and functional analyses on BD skin tissue and PBMCs, comparing them with healthy controls. Our scRNAseq and flow cytometry analyses revealed significant enrichment of plasmacytoid dendritic cells (pDCs), mucosal-associated invariant T (MAIT) cells, NK cells, ILC3s, and memory B cells in BD skin lesions. These populations were associated with robust type I immune responses and heightened expression of cytotoxic molecules, including granzyme B, granzyme K, and perforin. Effector memory CD4+ and CD8+ T cells exhibited a cytotoxic and inflammatory profile, characterized by increased production of IFN-γ, GZMK, and CCL5, while pathway analysis indicated significant activation of the JAK-STAT signaling pathway. Additionally, myeloid cells demonstrated upregulation of inflammasome-related genes linked to enhanced toll-like receptor signaling, as revealed by scRNAseq. Functional studies showed increased IFN-γ and TNF-α expression in Th, Tc, and MAIT cells in BD skin, contrasting with their decreased expression in blood Th cells. Overall, our findings reveal that innate immune cells and innate T lymphocytes, in conjunction with an activated Th1/Tc1 pathway, play a central role in BD pathogenesis. This study highlights the intricate immune dysregulation underlying BD, offering insights into potential therapeutic targets for this complex disease.
Benzer Tezler
- 1,3-difenil-4,5-bis(hidroksiimino)-imidazolidin ve Ni(II), Cu(II), Pd(II), UO2(VI) komplekslerinin sentezi
Başlık çevirisi yok
VEFA AHSEN
Doktora
Türkçe
1984
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZER BEKAROĞLU
- New algorithms and techniques for microprocessor-controlled PWM induction drives
Başlık çevirisi yok
OSMAN KÜKRER
Doktora
İngilizce
1987
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. H. BÜLENT ERTAN
- Purification of bacteriorhodopsin from halobacterium halobium and reconstitution studies in liposomes
Başlık çevirisi yok
M.BAKER ZABUT
Yüksek Lisans
İngilizce
1987
BiyokimyaOrta Doğu Teknik ÜniversitesiBiyokimya Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MERAL YÜCEL
- Çiğit ve ayçiçek yağlarının doğal antioksidan içerikleri ile bu yağların stabilitelerinin arttırılmaları üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
ALİ KEMAL YALNIZ
Doktora
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHİR ÇOLAKO¦LU
- An Experimental and analytical investigation of cam follower jump phenomenon
Başlık çevirisi yok
ŞÖLEN ŞEN
Yüksek Lisans
İngilizce
1987
Makine MühendisliğiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ÇALIŞKAN