Sosyal fobi ve panik bozukluk tanılı hastalarda üstbiliş ve bilinçli farkındalık arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Examination of relationships between metacognition and mindfulness in patients diagnosed with social phobia and panic disorder
- Tez No: 928329
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FİKRET POYRAZ ÇÖKMÜŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Tınaztepe Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, sosyal fobi ve panik bozukluk tanılı hastalar ile sağlıklı katılımcıların üstbiliş ve bilinçli farkındalık düzeylerinin karşılaştırılması hedeflenmiştir. Ek olarak, sosyal fobi hastalık şiddeti ve panik bozukluğu hastalık şiddeti ile üstbiliş ve bilinçli farkındalık değişkenleri arasındaki ilişkiler incelenmiştir. 47 sosyal fobi tanılı hasta, 50 panik bozukluk tanılı hasta ve 50 klinik dışı örneklem grubundan ulaşılan bireylerden oluşan, toplamda 147 kişi çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcılara; Sosyodemografik Bilgi Formu, Üstbiliş Ölçeği-30 ve Beş Faktörlü Bilgece Farkındalık Ölçeği-Kısa Formu uygulanmıştır. Hasta gruplarına hastalık şiddetlerini değerlendirmek için Toplumsal Kaygı Bozukluğu Şiddet Ölçeği-Yetişkin Formu ve Panik Bozukluk Şiddet Ölçeği-Erişkin Formu uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde, gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılaşma olup olmadığının öğrenilmesi amacıyla tek yönlü varyans analizi yapılmıştır. Hasta gruplarında üstbiliş puanı ve alt faktörleri ve bilinçli farkındalık puanı ve alt faktörleri ile hastalık şiddeti arasındaki ilişkilerin test edilmesi amacıyla korelasyon analizi, bu değişkenlerin ve alt faktörlerinin hastalık şiddetlerine olan etkilerinin incelenmesi amacıyla çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Analiz bulgularına göre, üstbiliş toplam puanı ve bilinçli farkındalık toplam puanında, gruplar arasında anlamlı farklılaşma saptanmıştır. Sosyal fobi şiddeti ve panik bozukluk şiddeti ile üstbilişler arasında pozitif yönlü istatiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanırken, bilinçli farkındalık düzeyi ile negatif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Üstbiliş alt faktörleri ve bilinçli farkındalık alt faktörleri, sosyal fobi ve panik bozukluk hastalık şiddetlerini anlamlı şekilde yordamaktadır. Bu sonuçların ışığında üstbilişler ve bilinçli farkındalık, her iki hastalığın patolojisinde yer alabileceği düşünülmüştür. Çalışmanın sonuçları, bu terapi yöntemlerinin her iki anksiyete bozukluğunun tedavisinde kullanılabileceğine dair literatüre katkıda bulunmuştur. Gelecek çalışmalarda daha geniş sayıda klinik örneklem ve daha yapılandırılmış hali ile çalışılması tavsiye edilir.
Özet (Çeviri)
In this study, we aimed to compare the metacognition and mindfulness levels of patients diagnosed with social phobia and panic disorder with healthy participants. In addition, the relationships between social phobia disorder severity and panic disorder severity and these variables were examined. A total of 147 people were included in the study, consisting of 47 patients diagnosed with social phobia, 50 patients diagnosed with panic disorder, and 50 individuals from a non-clinical sample group. The participants administered the Sociodemographic Information Form, Metacognition Scale-30, and Five-Factor Mindfulness Scale-Short Form. The Social Anxiety Disorder Severity Scale-Adult Form and the Panic Disorder Severity Scale-Adult Form were administered to the patient groups. In the analysis of the obtained data, one-way analysis of variance was performed to find out whether there was a statistically significant difference between the groups. Correlation analysis was performed to test the relationships between metacognition score and its sub-factors, mindfulness score and its sub-factors and disease severity in patient groups, and multiple linear regression analysis was performed to examine the effects of these variables and their sub-factors on disease severity. According to the analysis findings, a significant difference was found between the groups in the total metacognition score and the total mindfulness score. While a positive statistically significant relationship was found between the severity of social phobia and panic disorder and metacognition, a negative statistically significant relationship was found with the level of mindfulness. Metacognition sub-factors and mindfulness sub-factors significantly predicted the severity of social phobia and panic disorder illnesses. In light of these results, it was thought that metacognition and mindfulness may be involved in the pathology of both diseases. The results of our study contributed to the literature that these therapy methods can be used in the treatment of both anxiety disorders. It is recommended that future studies be conducted with a larger number of clinical samples and in a more structured manner.
Benzer Tezler
- Bir ilaç fabrikasında personel gereksinmesinin belirmesi seçilmesi ve elde tutulmasına yönelik bir uygulama çalışması
Başlık çevirisi yok
EMİNE BOZBAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
İşletmeİstanbul ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUĞRAY KAYNAK
- Halvetiyyenin Şa'baniyye kolu ve Şa'ban-ı Veli
Başlık çevirisi yok
L. NİHAL YAZAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiYRD. DOÇ. DR. ABDÜLKERİM ABDÜLKADİROĞLU
- Polatlı Kerç ve Çongar Tatar ağızları
Başlık çevirisi yok
ZÜHAL YÜKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. AHMET BİCAN ERCİLASUN
- Bursa Ulu Cami yazıları
The Calligraphies of Ulu Cami in Bursa
CEMALETTİN ÖNALAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Sanat TarihiGazi ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. REFET YİNANÇ