Deliryum tutum aracı' nın Türkçe' ye uyarlanması
Adaptation of the attitude tool of delirium into Turkish
- Tez No: 929823
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYŞEGÜL ÖZTÜRK BİRGE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Deliryum, geçerlik, güvenirlik, tutum, yoğun bakım hemşiresi, Attitude, delirium, intensive care nurse, reliability, validity
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalışma“Deliryum Tutum Aracı”nın Türkçe' ye uyarlanması, geçerlik ve güvenirliğinin sağlanması amacıyla metodolojik tipte yapıldı. Çalışmanın örneklemini, 01/11/2023 ile 31/12/2023 tarihleri arasında araştırmanın yapıldığı dört hastanenin erişkin dahili ve cerrahi yoğun bakım ünitelerinde çalışan 254 hemşire oluşturdu. Çalışmada“Hemşire Tanıtım Formu”ve“Deliryum Tutum Aracı”kullanıldı. İstatistiksel analizler IBM SPSS versiyon 25.0 programı ve SPSS Amos yazılımı kullanılarak gerçekleştirildi. Araştırmaya katılan hemşirelerin yaş ortalamasının 30,72±6,52(23-60) yıl, %80,3' ünün kadın ve %88,5' inin lisans mezunu olduğu belirlendi. Hemşirelerin %44,8' inin dahili yoğun bakım ünitesinde ve %64,9' unun 3. basamakta çalıştığı, yoğun bakımda çalışma yılı ortalamasının 5,72±5,46(6 ay-30 yıl) ve %26,3' ünün yoğun bakım hemşireliği sertifikasına sahip olduğu belirlendi. Hemşirelerin %40,1' inin deliryum değerlendirme aracı kullandığı, en sık kullanılan aracın (%71,5) Yoğun Bakım Ünitesi Konfüzyon Değerlendirme Ölçeği (YBÜ-KDÖ) olduğu belirlendi. Hemşirelerin büyük çoğunluğunun (%92,5) daha önce deliryum tanılı hasta ile karşılaştığı, son bir yılda en sık karşılaşılan deliryum tipinin hiperaktif deliryum olarak ifade ettikleri ve tedavisinde tercih edilen ilk ilaç türünün haloperidol (%57,4) olduğu saptandı. Hemşirelerin %65,7' sinin deliryum yönetiminde zorlandığı, yalnızca %38,1' inin aile desteği aldığı, yönetiminde en çok zorlandıkları deliryum tipi hiperaktif deliryum (%69,6) iken, en çok zorlanılan durumun hastanın çevresine zarar vermesi (%65,6), hemşire iş yükünün artması (%62,7), halüsinasyon ve/veya sanrıların varlığı (%36,4) olduğu belirlendi. Hemşirelerin %76,3' ünün deliryum yönetimine yönelik eğitim gereksinimi olduğu ve deliryumdaki hastaya yönelik tutumlarının %72,8' inde olumlu olarak ifade ettikleri belirlendi. Deliryum Tutum Aracı'nın Türkçe geçerlik ve güvenirliğinin sağlanmasında; dil geçerliğine yönelik üç kişi tarafından orijinal ölçeğin İngilizce' den Türkçe' ye çevirisi, iki kişi tarafından Türkçe' den İngilizce' ye çevirisi yapıldı. Kapsam geçerliğine yönelik deliryum ile yoğun bakım konu alanlarında uzman 13 kişiden uzman görüşü alındı ve kapsam geçerlik indeksinin 0,98 olduğu belirlendi. Uyarlanan ölçeğin yapı geçerliği için yapılan açımlayıcı faktör analizinde Kaiser-Meyer-Olkin örneklem yeterliği ölçütü değeri 0,737; faktör analizi yeterliği ölçütü Bartlett Küresellik Testi p<0,001 olarak bulundu. Ölçekte açımlayıcı faktör analizine göre maddelerin 6 alt boyutta (“deneyim”,“farkındalık”,“davranış”,“duygu”,“kısıtlama yönetimi”ve“inanç”) dağıldığı ve madde faktör yüklerinin 0,42-0,79 arasında olduğu belirlendi. Elde edilen 6 faktörün ölçek toplam varyansının %53,6' sını açıkladığı saptandı. Doğrulayıcı faktör analizinde (DFA) altı boyutlu faktör yapılarının uyum indeksleri; ki-kare istatistiğinin serbestlik derecelerine oranı (χ2/df) 1,868 (χ2 = 399,835; df=214; p=<0,001); RMSEA=0,059; GFI= 0,88; AGFI=0,845; CFI=0,828; NFI=0,700; TLI=0,797; RFI=0,646; IFI=0,834; RMR=0,057 ve PNFI=0,592 olarak hesaplandı. DFA analizi sonucunda χ2/df, RMR de iyi uyum, RMSEA, GFI, AGFI, CFI, IFI ve PNFI' da kabul edilebilir uyum olduğu bulundu. Ölçeğin toplam Cronbach alfa katsayısı 0,73 olup, alt boyut güvenirlik katsayılarının yalnızca“inanç”alt boyutunda 0,42 olduğu diğer alt boyutların 0,61-0,71 arasında değiştiği belirlendi. Ölçeğin test-tekrar test analizinde madde sınıf içi korelasyon katsayısı değerlerinin 0,74 ile 0,99 arasında olduğu saptandı. Yoğun bakım hemşirelerinin ölçek toplam puan ortalamasının 81,30±7,72 (60-110) olup deliryuma yönelik tutumlarının olumlu düzeyde olduğu belirlendi. Uyarlama çalışmasının sonucunda ölçek toplam puan ortalaması üzerinden değerlendirilmekte ve toplam puan arttıkça deliryuma yönelik tutum olumlu yönde değişmektedir. Sonuç olarak, Deliryum Tutum Aracı Türkçe versiyonunun Türk toplumu için geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu saptandı.
Özet (Çeviri)
The study was conducted in methodological type to adapt the“The Attitude Tool of Delirium”to Turkish and to ensure its validity and reliability. The sample of the study consisted of 254 nurses working in adult internal and surgical intensive care units of four hospitals between 01/11/2023 and 31/12/2023.“Nurse Introduction Form”and“The Attitude Tool of Delirium”were used in the study. Statistical analyses were performed using IBM SPSS version 25.0 program and SPSS Amos software. The mean age of the nurses who participated in the study was 30.72±6.52 (23-60) years, 80.3% were female and 88.5% were undergraduate graduates. It was determined that 44.8% of the nurses worked in the internal intensive care unit and 64.9% worked in the tertiary care unit, the mean number of years working in intensive care was 5.72±5.46 (6 months-30 years) and 26.3% had an intensive care nursing certificate. It was determined that 40.1% of the nurses used a delirium assessment tool and the most frequently used tool (71.5%) was the Confusion Assesment Method For Intensive Care Unit (CAM-ICU). It was found that the majority of nurses (92.5%) had previously encountered a patient diagnosed with delirium, the most common type of delirium encountered in the last year was hyperactive delirium, and the first drug type preferred in the treatment was haloperidol (57.4%). It was determined that 65.7% of the nurses had difficulty in the management of delirium, only 38.1% received family support, the type of delirium they had the most difficulty in managing was hyperactive delirium (69.6%), the most difficult situation was the patient's harming the patient's environment (65.6%), the increase in nurse workload (62.7%), and the presence of hallucinations and/or delusions (36.4%). It was determined that 76.3% of the nurses needed training on delirium management and 72.8% of them expressed positive attitudes towards the patient with delirium. For the Turkish validity and reliability of the Attitude Tool of Delirium, three people translated the original scale from English to Turkish and two people translated it from Turkish to English for language validity. Expert opinion was obtained from 13 experts in the fields of delirium and intensive care for content validity and the content validity index was determined to be 0.98. In the exploratory factor analysis performed for the construct validity of the adapted scale, the Kaiser-Meyer-Olkin sampling adequacy criterion value was 0.737 and the factor analysis adequacy criterion Bartlett Sphericity Test p<0.001. According to the exploratory factor analysis, it was determined that the items were distributed in 6 sub-dimensions (“experience”,“awareness”,“behavior”,“emotion”,“restriction management”and“belief”) and the item factor loadings were between 0.42-0.79. It was found that the 6 factors explained 53.6% of the total variance of the scale. In confirmatory factor analysis (CFA), the fit indices of the six-dimensional factor structures were as follows: the ratio of chi-square statistic to degrees of freedom (χ2/df) 1.868 (χ2 = 399.835; df=214; p=<0.001); RMSEA=0.059; GFI=0.88; AGFI=0.845; CFI=0.828; NFI=0.700; TLI=0.797; RFI=0.646; IFI=0.834; RMR=0.057 and PNFI=0.592. As a result of CFA analysis, good fit was found in χ2/df, RMR, and acceptable fit in RMSEA, GFI, AGFI, CFI, IFI and PNFI. The total Cronbach's alpha coefficient of the scale was 0.73, and the sub-dimension reliability coefficients were 0.42 only in the“belief”sub-dimension, while the other sub-dimensions ranged between 0.61-0.71. In the test-retest analysis of the scale, it was found that the item intraclass correlation coefficient values were between 0.74 and 0.99. The mean total scale score of intensive care nurses was 81.30±7.72 (60-110) and their attitudes towards delirium were found to be positive. As a result of the adaptation study, the scale is evaluated over the total mean score and the attitude towards delirium changes positively as the total score increases. In conclusion, the Turkish version of The Attitude Tool of Delirium was found to be a valid and reliable measurement tool for the Turkish population.
Benzer Tezler
- Genel anestezi altında günübirlik cerrahi geçirmiş çocukların duygu ayarlama tutum ve davranış özelliklerinin midazolam premedikasyonunun etkinliği ile ilişkisinin incelenmesi
Examination of the relationship between midazolam premedication and emotion regulation & behavior properties of children that have undergone outpatient surgery with general anesthesia
ASLIHAN AYKUT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
Anestezi ve ReanimasyonGazi ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BERRİN IŞIK
- Midazolam-ketamin, midazolam-fentanil anestezisinin hemodinamik etkileri ve postoperatif derlenme özellikleri
Başlık çevirisi yok
BİRSEN EKŞİOĞLU
- Hipokampus serotonin düzeyi azalmış sıçanlarda ketaminin öğrenme ve bellek etkilerinin değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
EMİNE BABAR