Yeşil ekonomi ve sürdürülebilirlik persfektifinde yeşil finansmanın değerlendirmesi
Evaluation of green financing from the perspective of green economy and sustainability
- Tez No: 931188
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET KURTARAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Maliye, İşletme, Finance, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilir kalkınma, Sürdürülebilirlik, Yeşil finans, Sustainable development, Sustainability, Green finance
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Finans Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sürdürülebilirlik kavramı gelecek nesillerin ihtiyaçlarını karşılama yetisi korunarak günümüz ihtiyaçlarının karşılanması olarak özetlenebilir. Farklı ek bir tanım olarak gelecek nesillerin ihtiyaçlarını karşılamasına saygı duyarak çevre ile etkileşime geçmek de denebilir. Sürdürülebilirlik kavramı çok genel bir kavram olmakla birlikte kendisini tamamlayan birçok alt başlığı da bünyesinde barındırmaktadır. Sürdürülebilir ekonomi kavramı bu kavramların başında gelmektedir. Sürdürülebilir ekonomi sürdürülebilir kalkınma ve yeşil ekonomi kavramlarıyla desteklenmektedir. Yeşil ekonomi kavramı da yeşil finans, yeşil bütçe, yeşil işler vb. araçlarla amacına ulaşmaya çalışmaktadır. Bu çalışma sürdürülebilirlik ve yeşil ekonomi hakkında genel bir değerlendirme yaptıktan sonra sürdürülebilirlik kavramının başarıya ulaşması adına önemli bir konu olan yeşil finans kavramını ayrıntılı bir şekilde inceleyecektir. Sürdürülebilir ekonomi çevresel bozulmalar nedeniyle ortaya çıkan olumsuz etkileri en aza indirmeyi, yenilenebilir kaynakların kullanılmasını arttırmayı ve teşvik edilmesini amaçlayan sosyoekonomik bir kavramdır. İnsanlık varlığının devamı için doğaya muhtaçtır. Sanayi Devrimi ile birlikte elle üretim yerine seri ve makine üretimine geçilmiştir. Toplu ve seri üretimler sonucunda klasik iktisatçılar ne kadar üretim yapılırsa ekonomik kalkınmanın da o kadar artacağı görüşünü savunmuş ve kamu/özel sektör bu doğrultuda üretimlerini gerçekleştirmiştir. Bu görüşe doğrusal ekonomi denmiştir. Doğrusal ekonomi kaynakların bir kere kullanılıp çöpe atılmasını içeren bir sistemdir. Bu düşünce sistemi kaynakların sınırlı olduğunu ve bir gün bitebileceğini düşünmemiştir. Fazla üreterek kalkınmayı hedefleyen, geri dönüşüm bilinci olmayan bu görüş kaynakların tükenmesine ek olarak çevresel bozulmaların da meydana gelmesine neden olmuştur. Gelecekteki insan medeniyetinin devamı için sürdürülebilir yöntemler bir seçenek değil mecburiyet olmalıdır. Ekonomi kavramının tanımında da belirtildiği gibi kaynaklar kıt ihtiyaçlar sonsuzdur. Geleneksel ekonomik sistemlerle kıt kaynaklarla sonsuz ihtiyaçların karşılanmasının süreklilik sağlamayacağı açıktır. Çünkü doğa ile insanlık arasındaki ilişki insanlık aleyhine bozulmaktadır. Bu gerçekle doğrusal ekonomik düşüncenin zıttı döngüsel ekonomi kavramı ortaya çıkmıştır. Döngüsel ekonomi üretim süreçlerinde doğaya saygılı ve yenilenebilir kaynaklarla doğaya kendini yenileyebilme fırsatı veren bir sistemdir. Sürdürülebilir kalkınmanın gerçekleşmesi için yeşil ekonomik politikaların izlenmesi gerekmektedir. Yeşil ekonomi hem sürdürülebilir çevreyi hem de sürdürülebilir ekonomiyi aynı anda sağlayarak bütün canlıların yaşam kalitesini arttırıp, çevreye saygılı bir ekonomik modeli ortaya çıkarmayı hedefler. Bu hedeflerini gerçekleştirirken kullandığı araçlardan biri de yeşil finansal araçlardır. Türkiye'nin ekonomi ve finans sektörü, sürdürülebilirlik ve yeşil finans alanında önemli ilerlemeler kaydetmiş olsa da, hâlâ gelişime açık yönleri bulunmaktadır. Paris İklim Anlaşması taahhütleri doğrultusunda yenilenebilir enerji ve enerji verimliliği projelerine yapılan yatırımlar artmış, bu alanda 200 milyar TL'nin üzerinde finansman sağlanmıştır. Türk bankacılık sektörü, özellikle büyük bankalar öncülüğünde, yeşil tahviller ve sürdürülebilir finansman araçları gibi yenilikçi ürünlerle uluslararası standartlara uyum sağlamaya çalışmaktadır. Ancak, sektörde kısa vadeli fonlama yapısı, veri standardizasyonu eksikliği ve küçük bankaların düşük etkinliği gibi zorluklar devam etmektedir. Sürdürülebilir finansman araçlarının toplam yükümlülükler içindeki payının %0,82 gibi düşük bir seviyede kalması, bu alandaki gelişim potansiyelini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, uluslararası finansman kaynaklarının artan desteği ve yeni piyasa fırsatları, Türkiye'nin düşük karbonlu ekonomi hedeflerine ulaşmasında finans sektörünü kilit bir aktör hâline getirmektedir. Yeşil finansal araçların kullanımının yaygınlaşmasıyla yeşil ekonomi ve sürdürülebilir kalkınma projelerine kaynak sağlanacaktır. Sürdürülebilirlik, üretim sürecinin devamlılığını çevre bilincini arttırarak sağlamaktır. Yeşil finansman araçları çevre sorunlarına karşı duyarlı, çevreye faydalı veya çevreye daha az zarar veren ürünlerin kullanılması ile ekonomik kalkınma hedeflerine ulaşmaya çalışan finansman araçlarıdır. Yeşil finansman araçları sürdürülebilir kalkınma için önemli bir finansman türüdür. Bu çalışma ayrıca yeşil finansman araçlarının sürdürülebilirlik kavramını nasıl desteklediği inceleyecektir
Özet (Çeviri)
The concept of sustainability can be summarized as meeting today's needs while preserving the ability to meet the needs of future generations. Alternatively, it can be defined as interacting with the environment while respecting future generations' capacity to meet their needs. Sustainability is a broad concept that encompasses various subtopics, with sustainable economy being one of its key components. A sustainable economy is supported by concepts such as sustainable development and green economy. The green economy seeks to achieve its goals through tools like green finance, green budgeting, and green jobs. This study, after providing a general evaluation of sustainability and the green economy, will focus in detail on the concept of green finance, which is crucial for the success of sustainability efforts. A sustainable economy is a socio-economic concept aimed at minimizing the negative impacts caused by environmental degradation and promoting the use and encouragement of renewable resources. Humanity depends on nature for its survival. Since the Industrial Revolution, mass production has replaced manual production, leading classical economists to argue that increased production would lead to economic growth. This perspective, known as linear economy, involves a system where resources are used once and discarded. This approach overlooked the finite nature of resources, contributing not only to their depletion but also to significant environmental degradation. Ensuring the continuity of human civilization in the future requires sustainable methods, not as an option but as a necessity. As indicated in the definition of economics, resources are scarce while needs are infinite. Traditional economic systems cannot ensure the sustainability of finite resources to meet infinite needs, as the relationship between nature and humanity continues to deteriorate to humanity's disadvantage. In response to this reality, the concept of circular economy emerged as the opposite of the linear economy, emphasizing respect for nature and allowing it to regenerate through renewable resources. To achieve sustainable development, green economic policies must be adopted. The green economy aims to simultaneously ensure a sustainable environment and economy, enhancing the quality of life for all living beings while promoting an environmentally respectful economic model. One of the tools used to achieve these goals is green financial instruments. In Turkey, significant progress has been made in sustainability and green finance, though challenges remain. Investments in renewable energy and energy efficiency have exceeded 200 billion TRY as part of the commitments under the Paris Agreement. The Turkish banking sector, led by large banks, has worked to align with international standards through innovative products like green bonds and sustainable financing instruments. However, issues such as short-term funding structures, data standardization deficiencies, and limited activity among smaller banks persist. The share of sustainable financing instruments within total liabilities remains at a low 0.82%, highlighting the potential for growth in this area. Nevertheless, the increasing support from international financing sources and emerging market opportunities position the financial sector as a key player in achieving Turkey's low-carbon economy goals. The widespread use of green financial instruments will provide resources for green economy and sustainable development projects. Sustainability ensures the continuity of the production process by raising environmental awareness. Green financial instruments, which aim to achieve economic development goals by using products that are sensitive to environmental issues or cause less harm, are crucial for sustainable development. This study will also examine how green financial instruments contribute to the concept of sustainability.
Benzer Tezler
- Türkiye geri dönüşüm kâğıt endüstrisinde rekabetçi sürdürülebilirlik: Dış ticaret endeksleri ve firma gözlemlerine dayalı karma yöntemli bir analiz
Competitive sustainability in the Turkish recycled paper industry: A mixed-methods analysis using trade advantage indices and firm-level insights
MİNE YILMAZ
- Türkiye'de döngüsel tarıma geçiş: Yeşil ve sürdürülebilir finansman araçlarının rolü
Transition to circular agriculture in Türkiye: The role of green and sustainable finance tools
ARDA TİMURÇİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN ERDEM GÖRGÜN
- Türkiye'de enerji geçişinin finansmanı: Karbon sıfır hedefleri bağlamında ekonomik ve mali araçların rolü
Financing energy development in Turkey: The role of economic and financial instruments in the context of carbon zero targets
ZEYNEP SABAZ GÖVER
- Uluslararası deniz ticaretinin finansmanı: Türkiye avrupa birliği perspektifinde bir inceleme
Financing of international sea trade: A Study from the Türki̇ye-european union perspective
MUHAMMED ENES GÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DenizcilikUfuk ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Finans Ana Bilim Dalı
DR. NURHAN HANDE SEVGİ
- Avrupa Yeşil Mutabakatı ve Türkiye'de enerji dönüşümünün ekonomik maliyet ve fırsatları yenilenebilir enerjiye geçiş ve karbonsuz ekonomi perspektifinden bir analiz
The European Green Deal and the economic costs and opportunities of energy transition in Turkey: An analysis from the perspective of transition to renewable energy and a carbon-free economy
SELİM BOZTAŞ