Geri Dön

Hafif otonom kortizol sekresyonlu hastalarda hedonik açlık ile agouti-ilişkili peptid, nöropeptid y ve leptin arasındaki ilişkinin incelenmesi

Investigation of the relationship between hedonic hunger and agouti-related peptide, neuropeptide y, and leptin in patients with mild autonomous cortisol secretion

  1. Tez No: 932479
  2. Yazar: BUSE APATARKAN DİMDORK
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. BANU PINAR ŞARER YÜREKLİ, DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKÇEN ÜNAL KOCABAŞ
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları, Endocrinology and Metabolic Diseases
  6. Anahtar Kelimeler: hafif otonom kortizol sekresyonu, hedonik açlık, Nöropeptit Y, Agouti ile ilişkili peptit, Leptin, Agouti ilişkili peptit, Endokrin sistem hastalıkları, Hollanda yeme davranışı anketi, mild autonomous cortisol secretion, hedonic hunger, Neuropeptide Y, Agouti-related peptide, Leptin, Endocrine system diseases, Dutch eating behavior questionaire
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ege Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Hafif otonom kortizol sekresyonu (HOKS), Cushing sendromumun klinik belirtileri olmaksızın, hiperkortizolemi ve ilişkili metabolik komorbiditelerle karakterize bir hastalıktır. Adrenal insidentalomalarda yüksek bir prevalansa sahip olup, en sık saptanan fonksiyonel adrenal adenomlardandır. Hedonik açlık ise metabolik ihtiyaç yokluğunda besinden zevk alma beklentisiyle ortaya çıkan, fazla besin tüketimine yol açarak yeme davranış bozuklukları, obezite ve obezite ilişkili pek çok metabolik hastalığa neden olan bir durumdur. Bu çalışmada, HOKS tanılı hastalarda hedonik açlık varlığı, oreksijenik peptitler Nöropeptit Y(NPY) ve Agouti ile ilişkili peptit (AgRP) ile anoreksijenik peptit leptin ile ilişkisi ve yeme davranışlarına etkisinin nonfonksiyonel adrenal adenomlu (NFA) hastalarla karşılaştırılarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nden takipli 18-70 yaş arası 41 HOKS ve 41 NFA tanılı hasta dahil edilmiştir. Hastaların sosyodemografik özellikleri kaydedilmiş, antropometrik ölçümleri yapılmış, hedonik açlığı değerlendirmek amacıyla Besin Gücü Ölçeği (BGÖ), yeme davranışlarını değerlendirmek için Hollanda Yeme Davranışı Anketi (HYDA) ile Üç Faktörlü Yeme Anketi (ÜFYA), duygudurum değerlendirilmesi için ise Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADÖ) uygulamıştır. Hiperkortizolemi durumu ile metabolik durumlarının değerlendirilmesi için ACTH (ng/L), Kortizol (µg/dL), DHEAS (µg/dL), 1 mg DST sonrası sabah kortizol (µg/dL), açlık kan şekeri (mg/dL), HbA1c, total kolesterol(mg/dL), trigliserit (mg/dL), HDL kolesterol (mg/dL), LDL kolesterol(mg/dL) düzeyleri kaydedilmiş; AGRP (pg/mL), NPY (pg/mL) ve Leptin (ng/mL) düzey tayini için venöz kan örnekleri alınmış ve uygun şekilde çalışılmıştır. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen HOKS ve NFA grupları ileri yaştaydı ve medyan yaş değerleri benzerdi (sırasıyla 59(IQR:16) yıl ve 60(IQR:10) yıl, p=0,735). Her iki grupta da kadın cinsiyet oranı daha yüksek olmakla birlikte (HOKS grubunda %82,9, NFA grubunda %70,7), bu oran HOKS grubunda anlamlı düzeyde daha fazlaydı (p<0,001). Antropometrik ölçümlerde her iki grup da fazla kilolu ve obezdi (Beden kitle indeksi, HOKS: 29,68±5,87 kg/m², NFA: 29,31±5,28 kg/m²) olup bel/kalça çevresi oranı her iki grupta da artmıştı (Bel çevresi/kalça çevresi: HOKS grubunda 0,93(IQR: 0,111), NFA grubunda 0,90(IQR: 0,08)). BGÖ toplam ve alt ölçek puanları HOKS grubunda daha yüksek olmasına rağmen, istatistiksel açıdan gruplar arasında anlamlı fark saptanmamıştır (BGÖ toplam puanı HOKS grubunda 2,65±0,82, NFA grubunda 2,44±0,74). Yeme davranışlarının değerlendirilmesinde kullanılan ölçeklerden Üç faktörlü yeme anketinin duygusal yeme alt ölçeklerinde HOKS grubunda anlamlı yükseklik saptanmıştır. AgRP, NPY ve Leptin düzeyi açısından her iki grupta fark bulunmazken, AgRP düzeyi ile BGÖ toplam ve alt faktör puanları arasında negatif korelasyon tespit edildi. Sonuç: Çalışmamızda hedonik açlığın ölçüsü olan BGÖ puanları ile nöropeptit düzeyleri arasında anlamlı farklılık olmaması, nonfonksiyonel adrenal adenomlarda konvansiyonel yöntemlerle tespit edilemeyen düşük düzeydeki steroid senteziyle ilişkili olabileceği gibi kortizol yüksekliğinin şiddeti ile metabolik ve davranışsal etkileri arasında bir eşik değer olabileceğini düşündürmektedir. AgRP düzeyleri ile BGÖ parametreleri arasındaki negatif korelasyon, hedonik açlığın fizyopatolojisinde kompleks mekanizmaların rol oynadığını düşündürmektedir. HOKS'deki ılımlı kortizol yüksekliğinin, Cushing Sendromunda görülen belirgin metabolik ve davranışsal değişikliklere yol açmadığını göstermektedir. Sağlıklı bireylerden oluşan kontrol grubu dahil edilerek daha kapsamlı ve çok merkezli çalışmalara ihtiyaç vardır.

Özet (Çeviri)

Objective: Mild autonomous cortisol secretion (MACS) is a condition characterized by hypercortisolemia and associated metabolic comorbidities without clinical manifestations of Cushing's syndrome. It has a high prevalence in adrenal incidentalomas and is one of the most frequently detected functional adrenal adenomas. Hedonic hunger, on the other hand, is a condition that emerges with the expectation of deriving pleasure from food in the absence of metabolic need, leading to excessive food consumption and subsequently causing eating behavior disorders, obesity, and many obesity-related metabolic diseases. This study aimed to evaluate the presence of hedonic hunger in patients diagnosed with MACS, its relationship with the orexigenic peptides Neuropeptide Y (NPY) and Agouti-related peptide (AgRP), and the anorexigenic peptide leptin, as well as its effects on eating behaviors, in comparison with patients with non-functional adrenal adenomas (NFA). Materials and Methods: The study included 41 MACS and 41 NFA patients aged 18-70 years who were being followed at Ege University Faculty of Medicine Hospital. Patients' sociodemographic characteristics were recorded, anthropometric measurements were taken, and the Power of Food Scale (PFS) was used to assess hedonic hunger. The Dutch Eating Behavior Questionnaire (DEBQ) and the Three-Factor Eating Questionnaire (TFEQ) were administered to evaluate eating behaviors, while the Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS) was used for mood assessment. To evaluate hypercortisolemia and metabolic status, ACTH (ng/L), Cortisol (μg/dL), DHEAS (μg/dL), morning cortisol after 1 mg dexamethasone suppression test (μg/dL), fasting blood glucose (mg/dL), HbA1c, total cholesterol (mg/dL), triglycerides (mg/dL), HDL cholesterol (mg/dL), and LDL cholesterol (mg/dL) levels were recorded. Venous blood samples were collected and appropriately processed for the determination of AgRP (pg/mL), NPY (pg/mL), and Leptin (ng/mL) levels. Results: The MACS and NFA groups included in the study were of advanced age with similar median age values (59 (IQR:16) years and 60 (IQR:10) years, respectively, p=0,735). Although the female gender ratio was higher in both groups (82,9% in the MACS group, 70,7% in the NFA group), this ratio was significantly higher in the MACS group (p<0,001). In anthropometric measurements, both groups were overweight and obese (Body mass index, MACS: 29,68±5,87 kg/m², NFA: 29,31±5,28 kg/m²) with increased waist/hip circumference ratios in both groups (Waist circumference/hip circumference: 0,93 (IQR: 0,111) in the MACS group, 0,90 (IQR: 0,08) in the NFA group). Although the PFS total and subscale scores were higher in the MACS group, no statistically significant difference was found between the groups (PFS total score was 2,65±0,82 in the MACS group and 2,44±0,74 in the NFA group). In the evaluation of eating behaviors, the MACS group showed significantly higher scores in the emotional eating subscales of the ThreeFactor Eating Questionnaire. While no difference was found between the two groups in terms of AgRP, NPY, and Leptin levels, a negative correlation was detected between AgRP levels and PFS total and subfactor scores. Conclusion: The absence of significant differences between PFS scores, which measure hedonic hunger, and neuropeptide levels in our study suggests that this may be related to low-level steroid synthesis in non-functional adrenal adenomas that cannot be detected by conventional methods, or that there may be a threshold value between the severity of cortisol elevation and its metabolic and behavioral effects. The negative correlation between AgRP levels and PFS parameters suggests that complex mechanisms play a role in the pathophysiology of hedonic hunger. It demonstrates that the moderate cortisol elevation in MACS does not lead to the significant metabolic and behavioral changes observed in Cushing's Syndrome. More comprehensive and multicenter studies including a control group of healthy individuals are needed.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    1021567

    LC-MS/MS ile eş zamanlı kortizol, kortizon ve deksametazon ölçüm yöntemi geliştirilmesi ve 1 mg deksametazon baskılama testi yapılan hastalarda hafif otonom kortizol sekresyonu için tanı doğruluğuna etkisi

    Development of an LC–MS/MS method for the simultaneous measurement of cortisol, cortisone and dexamethasone and its impact on the diagnostic accuracy for mild autonomous cortisol secretion in patients undergoing the 1 mg dexamethasone suppression test

    ELİF NİHAL YILDIZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    BiyokimyaSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET ŞENEŞ

  2. Tez No

    1021906

    Cushing sendromu, hafif otonom kortizol sekresyonu ve nonfonksiyone sürrenal adenom hastalarında sigara kullanımı, maruziyet miktarı ve nikotin bağımlılık derecesi ile hastalık aktivitesi ilişkisinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the relationship between smoking, exposure amount, and degree of nicotine dependence, and disease activity in patients with Cushing syndrome, mild autonomous cortisol secretion, and non-functional adrenal adenoma

    ELİF HANDE KIZILTUNÇ AKSOY

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SEMA HEPŞEN

    DOÇ. DR. SANEM KAYHAN

  3. Tez No

    1006746

    Otonom kortizol sekresyonu olan adrenal adenom hastalarında serum hepatokin düzeylerinin hepatosteatozu öngörmedeki değeri

    The diagnostic value of serum hepatokines in predicting hepatic steatosis among patients with adrenal adenoma and autonomous cortisol secretion

    ELİF GÜLAY ÖZTÜRK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ŞAFAK AKIN

  4. Tez No

    938507

    Non fonksiyonel surrenal adenomu olanlarda sarkopeni sıklığının araştırılması

    Investigation of sarcopenia prevalence in patients with non-functional adrenal adenoma

    TUĞBA İLHAN EŞTÜRK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MUTLU GÜNEŞ

  5. Tez No

    1008476

    Cushing sendromlu hastalarda kardiyometabolik parametreler ile viseral yağlanma arasındaki ilişkinin belirlenmesi

    Determining the relationship between cardiometabolic parameters and visceral adiposity in patients with cushing's syndrome

    DİLEK DENİZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    İç Hastalıklarıİstanbul Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYŞE KUBAT ÜZÜM

Geri Dön