6 Şubat depremi nedeni ile göç etmiş depremzedelerin birinci basamak sağlık hizmetlerini kullanma durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of primary healthcare utilization among earthquake survivors who migrated to istanbul due to the February 6 earthquake background
- Tez No: 933113
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜLRU PEMRA CÖBEK ÜNALAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Deprem sonrası sağlık, afet kaynaklı göç, birinci basamak sağlık hizmetleri, göç eden nüfus, ruh sağlığı, aile hekimliği, Post-earthquake healthcare, disaster-induced migration, primary healthcare utiization, displaced populations, mental health, family medicine
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş depremleri büyük yıkıma neden olmuş ve birçok insanın yaşadığı bölgeden göç etmesine yol açmıştır. Zorunlu göç, bireylerin sağlık hizmetlerine erişimini ve kullanım alışkanlıklarını etkileyebilmektedir. Bu çalışmada, deprem sonrası İstanbul'a göç eden bireylerin birinci basamak sağlık hizmetlerine erişimi, kullanım sıklığı, etkilenen faktörler ve psikolojik sağlık durumları değerlendirilmektedir. Yöntem: Bu çalışma, tanımlayıcı kesitsel bir araştırmadır ve Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi ile Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi'nde yürütülmüştür. 6 Şubat 2023- 30 Mart 2023 tarihleri arasında“X34 Deprem Kurbanı”ICD-10 kodu ile kayıtlı veya“Doğal Afet/Doğal Olay Bildirimi”yapılmış 18 yaş ve üzeri hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. 1.900 katılımcı hedeflenmiş, Ağustos 2023-Ağustos 2024 tarihleri arasında 155 kişiyle telefon görüşmesi yoluyla veri toplanmıştır. Anket ile sosyodemografik bilgiler, deprem öncesi ve sonrası aile hekiminin bilinmesi, Aile Sağlığı Merkezi (ASM) ziyaret sıklığı, sağlık hizmetlerine erişim ve kısa depresyon taraması sonuçları değerlendirilmiştir. Veriler SPSS v.23 kullanılarak analiz edilmiş, Bağımsız T-testi ve Ki-kare testi uygulanmıştır (istatistiksel anlamlılık: p<0,05). Bulgular: Katılımcıların ASM ziyaret sayılarında deprem sonrası dönemde istatistiksel olarak anlamlı bir azalma görülmüştür (depremin öncesinde ortalama 2,64; sonrasında 1,50 ziyaret; p < 0,05). Birinci basamak hizmetlerine duyulan güncel ihtiyaç, özellikle kadınlarda, evli ve çocuk sahibi olanlarda, eğitim seviyesi düşük olanlarda, kronik hastalığı bulunan ve düzenli ilaç kullanan kişilerde daha yüksek bulunmuştur. Deprem öncesinde katılımcıların %94,8'inin bir aile hekimi bulunurken, bu oran deprem sonrasında %67,7'ye düşmüştür (p=0,001). Katılımcıların %60,5'inde en az bir kronik hastalık bulunurken, kronik hastalığı olan bireylerin aylık ortalama birinci basamak sağlık hizmeti ziyaretleri 2,96 ± 1,5'ten 1,69 ± 1,29'a düşmüştür (p=0,002). Katılımcıların %48,4'ü depresyon taramasında pozitif sonuç vermiştir; bu oran Türkiye genel depresyon ortalamasının (%6,24) oldukça üzerindedir. Sonuç: Deprem sonrası İstanbul'a göç eden bireylerin birinci basamak sağlık hizmetlerinden yararlanma sıklığı azalmıştır. Özellikle kadınlar, eğitim düzeyi düşük bireyler, kronik hastalığı olanlar ve ruhsal açıdan destek ihtiyacı bulunan kişiler sağlık hizmetlerine daha fazla ihtiyaç duymaktadır. Bu nedenle sağlık hizmetlerinin planlanmasında bu özelliklere sahip grupların öncelikli olarak ele alınması ve hizmetlere daha hızlı ve kolay erişimlerinin sağlanması önerilmektedir. Yüksek depresyon oranı, göç eden bireylerin ruhsal sağlığının ciddi şekilde etkilendiğini göstermekte ve birinci basamak sağlık hizmetlerinin yalnızca fiziksel sağlık değil, ruhsal sağlık desteklerini de içerecek şekilde güçlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Aim: The Kahramanmaraş earthquakes that occurred on February 6, 2023, caused massive destruction and led to the displacement of many individuals from their residential areas. Forced migration can significantly affect individuals' access to and utilization of healthcare services. This study aims to evaluate the access to primary healthcare services, frequency of use, influencing factors, and psychological health status of individuals who migrated to Istanbul after the earthquake. Methods: This is a descriptive cross-sectional study conducted at Marmara University Pendik Training and Research Hospital and Kartal Dr. Lütfi Kırdar City Hospital. The study included patients aged 18 and over who were either registered with the ICD-10 code“X34 Earthquake Victim”or reported under the“Natural Disaster Notification”between February 6 and March 30, 2023. Although the target sample size was 1,900 individuals, data were collected from 155 participants through telephone interviews between August 2023 and August 2024. The structured questionnaire included sociodemographic characteristics, knowledge of family physicians before and after the earthquake, frequency of visits to Family Health Centers (FHC), access to healthcare services, and results of a brief depression screening. Data were analyzed using SPSS v.23, and independent t-tests and chi-square tests were applied (statistical significance: p < 0.05). Results: A statistically significant decrease was observed in the number of visits to FHCs after the earthquake (mean of 2.64 before vs. 1.50 after; p < 0.05). The need for primary healthcare services was higher among women, married individuals with children, those with lower education levels, individuals with chronic diseases, and those using regular medication. While 94.8% of participants had a registered family physician before the earthquake, this rate dropped to 67.7% afterward (p = 0.001). Among the participants, 60.5% had at least one chronic disease. The average monthly visits to primary care services among these individuals decreased from 2.96 ± 1.5 to 1.69 ± 1.29 (p = 0.002). Additionally, 48.4% of participants screened positive for depression, a rate significantly higher than the national average of 6.24% in Türkiye. Conclusion: The frequency of primary healthcare service utilization among individuals who migrated to Istanbul after the earthquake has decreased. Women, individuals with lower educational levels, those with chronic diseases, and those in need of psychological support were found to have higher levels of healthcare needs. Therefore, healthcare planning should prioritize these groups and facilitate faster and easier access to services. The high rate of positive depression screenings highlights the severe impact of forced migration on mental health and emphasizes the need for primary care services to be strengthened not only in terms of physical health but also with integrated mental health support.
Benzer Tezler
- Ovulasyon indüksiyonu tedavisinde folliküler gelişimin ultrasonografik takibi
Başlık çevirisi yok
MERİH BAYRAM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kadın Hastalıkları ve DoğumGazi ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜLAZIM YILDIRIM
- Cam ve plastik seraların sonbahar domates üretimi yönünden karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
ERGUN DURAN
- Doğuştan kalça çıkıklı hastalarda kalça patolojilerinin bilgisayarlı tomografi ile değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
NECDET ŞÜKRÜ ALTUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Ortopedi ve TravmatolojiGazi ÜniversitesiOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ORHAN ASLANOĞLU
- Meniere hastalığında endolenfatik kese cerrahisi
Endolymphatic sac surgery in meniere's disease
NEBİL GÖKSU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kulak Burun ve BoğazGazi ÜniversitesiKulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
PROF.DR. NECMETTİN AKYILDIZ
- İlkokul çağı erkek çocuklarında inmemiş testis anomalisi ve insidansı
The anomaly and incidence of cryptorchidism in primary school boys
SERDAR SEZGİN